Öğretim elemanlarının yıldırma yaşantıları: Nedenleri, sonuçları ve çözüm önerileri

Özet

Bu çalışmada, üniversitelerde olası yıldırma sorunları, yıldırmanın nedenleri ve sonuçları araştırılarak, alınabilecek önlemlere dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ölçüt örnekleme yoluyla sekiz öğretim elemanı oluşturmuş ve çalışma grubuna profesör doktor, doçent doktor, yardımcı doçent doktor, öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi unvanına sahip öğretim elemanları dahil edilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretim elemanlarının iş performanslarına, meslektaşlarla iletişim ve ilişkilerine, kişisel özellik ve değerlerine yönelik saldırılara, tehdit ve şiddet içerikli davranışlara maruz kaldıkları, yıldırma uygulayan ve yıldırmaya maruz kalan öğretim elemanlarının sahip oldukları çeşitli özellikler ile örgütsel etmenlerin yıldırmaya zemin hazırladığı saptanmıştır. Araştırmada yıldırmanın psikolojik, fiziksel ve ekonomik olarak mağdurları etkilediği, iş performansına ve aile yaşamına ilişkin olumsuz sonuçlar yarattığı görülmüştür. Yıldırmanın önlenmesine yönelik görüşler; etik kurulların oluşturulması, rektörlük seçim sistemi, rektörlük yetkileri, öğretim elemanlarının eğitimi temaları çerçevesinde incelenmiştir.

Abstract

In this study, it was aimed to investigate possible mobbing problems in universities, their causes and results, and to attract attention to precautions that can be taken. Phenomenology as one of the qualitative research methods was used in the study. Sample group of the study was selected through the criteria sampling method and eight instructors with a title of professors, associate and assistant professors and assistants were included. Data were obtained through semi-structured interviews. Study results indicated that instructors were exposed to attacks related to their job performances, communications and relationships with their colleagues, characteristic features and values, threatening and violent behaviors and it was established that various features of the instructors mobbing and being exposed to it and organizational factors led up to the mobbing. It was observed that mobbing affected victims psychologically, physically, and economically and posed problems in terms of job performances and family life. The views on preventing mobbing were examined within the frame of ethics institutions, rectorship election system, authority of rectorship, and training of instructors.