Dergiler / Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri / 2010 / Cilt: 10 - Sayı: 1
Şiddet davranışı gösteren ve göstermeyen ergenlerin ailelerinin aile işlevleri, aile bireylerine ilişkin problemler, öfke ve öfke ifade tarzları açısından incelenmesi
- Sayfa
- 45–76
- DOI
- —
Özet
Bu araştırmanın amacı, şiddet davranışı gösteren ve göstermeyen ergenlerin ailelerini aile işlevleri, öfke ve öfke ifade tarzları açısından incelemek ve ailelerde psikolojik problemler, alkol kullanımı ve suça yönelik davranışların görülme sıklığını karşılaştırmaktır. Araştırmanın örneklemi 14-18 yaşları arasında şiddet davranışı gösteren ergenlerin aileleriyle (n=54) bu tip olaylara karışmamış ergenlerin ailelerinden (n=54) oluşturulmuştur. Çalışmada aile bireylerinin öfke düzeylerini ve öfke ifade tarzlarını incelemek amacı ile “Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarz Ölçeği (SÖÖTÖ)” ve ergenlerin ailelerinin aile işlevlerini incelemek amacı ile “Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ)” kullanılmıştır. Aile bireylerinin alkol kullanımı, psikolojik probleme sahip olmaları ve suç işleme davranışları gibi aile bireylerine ilişkin problemler ile ilgili veriler araştırmacı tarafından hazırlanan “Kişisel Bilgi Formu” ile toplanmıştır. Araştırma sonucunda, şiddet davranışı gösteren ergen ailelerinin problem çözme, ile tişim, duygusal tepki verebilme, ailedeki roller, davranış kontrolü, gereken ilgiyi gösterebilme ve genel aile işlevlerinde karşılaştırma grubunda y er alan ailelere göre yetersiz oldukları gözlenmiştir. Öfke düzeyleri açısından incelendiğinde, şiddet davranışı gösteren ergenlerin ailelerinin “sürekli öfke”, “içe yönelik öfke” ve “dışa yönelik öfke” düzeylerinin, karşılaştırma grubunda yer alan ergenlerin ailelerine göre anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Şiddet davranışı göstermeyen ergenlerin aile üyelerinin öfkelerini daha iyi kontrol ettikleri görülmüştür. Ayrıca şiddet davranışı gösteren ergenlerin aile üyelerinin daha fazla psikolojik probleme sahip oldukları, alkol kullandıkları ve suç işleme davranışında bulundukları saptanmıştır.
Abstract
Th e purpose of this study is to (a) investigate the families of violent and nonviolent adolescents in terms of family functioning, trait anger and anger expression, and (b) compare incidence of psychological problems, alcohol usage and delinquent behaviors. Th e sample consisted of families of both violent (n=54) and nonviolent adolescents (n=54) whose age range was between 14 and 18 years. In order to investigate the anger levels and anger expressions the State-Trait Anger Scale (STAS) was used. Additionally, the McMaster Family Assessment Device (FAD) was used to investigate families’ functions. Th e data about the problems concerning family members such as alcohol use of family members, having psychological problems and criminal behaviors were collected via ‘Personal Information Form’ prepared by the researcher. In accordance with the purpose of the study, data were analyzed with “t” test and chi-square test. Results showed that families of violent adolescents had more deficits and confl icts in problem-solving, communication, role assignment, aff ective responsiveness, aff ective involvement, behavior control and general functioning when compared to the families of nonviolent adolescents. When analyzed in terms of anger, families of violent adolescents scored significantly higher on “trait anger”, “anger-in” and “anger-out” when compared to the families of nonviolent adolescents. Families of nonviolent adolescents had more “anger control” than the other group. Families in the violent group reported more problem behaviors, more use of alcohol and more delinquent behaviors than control group.