İlköğretim beşinci ve sekizinci sınıf öğrencilerinin dünyanın şekli ve yerçekimi kavramlarına ilişkin anlamaları ve zihinsel modelleri

Primary school 5th and 8th graders understanding and mental models about the shape of the world and gravity

Özet

İlköğretim beşinci ve sekizinci sınıf öğrencilerinin Dünyanın şekli ve yerçekimi kuvvetine ilişkin anlama ve zihinsel modellerini, bu anlama ve zihinsel modellerin gerçeği ne derece yansıttığını, bunların sekizinci sınıf sonunda ne yönde bir değişime uğradığını tespit edebilmek amacıyla gerçekleştirilen bu çalışma gelişimsel araştırma yaklaşımlarından kesit alma modeline göre desenlenmiştir. Alt sosyo-ekonomik düzeydeki bir okulda 52si beşinci sınıf 53ü sekizinci sınıf olmak üzere 105 öğrenci üzerinde yürütülen araştırmada veriler nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Araştırmada ilgili alan yazından faydalanılarak geliştirilen yarı yapılandırılmış Dünyanın Şekli ve Yer Çekimine İlişkin Zihinsel Modeller Görüşme Formu (DŞYZGF) kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, beşinci ve sekizinci sınıf öğrencilerinde Dünyanın şekli ve yerçekimi kuvvetine ilişkin biri bilimsel olmak üzere yedi farklı anlama ve zihinsel modelin taşındığını, bilimsel anlayışın her iki kademede de düşük olduğunu bununla birlikte sekizinci sınıfa doğru bir miktar arttığını göstermiştir. Bu bağlamda kav- ramsal değişimin gerçekleştirilerek anlamlı öğrenmenin sağlanması için soyut olan bu kavramların görsel, işit- sel materyallerden, modellerden faydalanılarak somutlaştırılması, duruma ilişkin daha kapsamlı bilgi sağlamak için ise daha geniş örneklemlerle çalışmaların yapılması önerilebilir.

Abstract

This study investigated primary school 5th and 8th graders understanding and mental models related to the shape of the world and gravity, and how these models reflected the fact and what kind of a change there is from 5th to 8th graders. This research is based on a cross-sectional design. The study was conducted in a low socio- economic level school and 105 students -52 girls and 53 boys- participated in the study. The data were collected through interviews, one of the qualitative research methods. As a data collection tool, a semi-structured Con- ceptual Models interview form about the Shape of the World and Gravity (SWGCIF) was used. The results of this study showed that 5th and 8th graders have seven different understandings and mental models about the shape of the world and gravity, one of which was scientific. The scientific approach and understanding were low in both 5th and 8th graders but a slight increase was observed towards 8th graders. In order for a meaningful learning through conceptual change, it can be suggested that these abstract concepts should be concretized by means of visual and audio materials and models. Also, studies with extensive