Dergiler / Türk Üstün Zeka ve Eğitim Dergisi / 2018 / Cilt: 8 - Sayı: 2
Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği’nin (ASİS) Üstün Yetenekliler ve Diğer Özel Eğitim Grupları İçin Ayırtedicilik Geçerliği
- Sayfa
- 160–180
- DOI
- —
Özet
Bu araştırmada Türkiye’nin ilk yerli zekâ ölçeği olan Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği’nin (ASİS) özel eğitim grupları arasındaki ayırtedicilik geçerlilik çalışması yapılmıştır. ASİS çocukların genel zekâsını, sözel zekâsını, görsel zekâsını ve bellek kapasitesini ölçen bir zekâ ölçeğidir. ASİS güncel zekâ kuramlarından Cattell-Horn-Carroll zekâ modeli temel alınarak geliştirilmiş ve 4-12 yaş aralığındaki çocuklara uygulanabilmektedir. ASİS değerlendirmeleri hem eğitim ortamlarında hem de klinik ortamlarda müdahale amaçlı kullanılabilmektedir. Araştırmada tanı almış özel yetenekli (N=41), zihinsel gelişim yetersizliği (N=48), dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) (N=15), özgül öğrenme güçlüğü (ÖÖG) (N=21) ve otizm spektrum bozukluğu (OSB) (N=32) olan çocuklara ASİS uygulanarak veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler Türkiye norm grubunun ortalamaları ile karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Çalışmada özel yeteneklilerin ASİS genel zekâ düzeyi 137.90, zihinsel gelişim yetersizliği olanların 47.18, DEHB olanların 81.86, ÖÖG olanların 86.76, OSB olanların 63.09 olarak bulunmuştur. Çalışma sonucunda katılımcıların ASİS’in toplam test ve alt test puan ortalamalarının daha önceden aldıkları tanıya uygun olduğu görülmüştür. Sonuçlar ASİS’in özel eğitim grupları için ayırtediciliğinin yüksek olduğunu göstermektedir.
Abstract
In this study, the discriminant validity of the Anadolu-Sak Intelligence Scale (ASIS) was investigated for clinical and special education groups. ASIS provides measures of general intelligence, verbal intelligence, nonverbal intelligence and memory capacity. It is used both in clinical and educational settings for making decisions about a child’s intellectual capacities. ASIS was developed based on the CattellHorn-Carroll intelligence model. It is administered to children of 4 to 12 year-old. ASIS assessments can be used both in educational settings and in clinical settings for intervention purposes. In the study, ASIS was administered to children who were identified with a special need. The research group included children with high ability (N=41), intellectual disability (N=48), attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) (N=15), learning disability (SLD) (N=21) and autism spectrum disorder (ASD) (N=32). Children’s scores were compared with norm data. The mean general intelligence as measured by the ASIS was found to be 137.90 for the high ability group, 47.18 for intellectual disability, 81.86 for ADHD, 86.76 for SLD and 63.09 for ASD. Participants’ ASIS total test and subtest scores were found to be within the score range of special education groups. The results show a strong support for the discriminant validity of the ASİS.