Lisansüstü Eğitime Giriş Ölçütlerinin Ağırlandırılma Oranları Gerçekçi Mi?

Are the Weighting Ratios of the Postgraduate Education Entrance Criteria Realistic?

Özet

Lisansüstü eğitimin amacı; insanların kültür ve bilgi birikiminin arttırılmasının yanı sıra bilimin üretilmesi, toplumsal ve eğitimsel sorunların ortaya çıkarılarak bu sorunlara çözüm önerileri getirilmesidir. Bu bağlamda, lisansüstü eğitimin amacına hizmet etmesi ve istenen kaliteye ulaşması için geçerli ve güvenilir giriş ölçütlerin belirlenmesinin yanında bu ölçütlerin ağırlık oranlarının belirlenmesi oldukça önemli bir husustur. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de lisansüstü öğrenci seçiminde ölçüt olarak kullanılan ALES başarı puanı (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınav), lisans mezuniyet ortalaması ve mülakat sınavı başarı puanları ölçütlerinin ağırlıklandırılma oranlarının bu ölçütlerin lisansüstü öğrenci alımına etki derecelerine uyumlu olup olmadığını göstermektedir. Diğer bir ifade ile lisansüstü eğitime giriş ölçütlerinin ağırlandırılma oranları gerçekçi olup olmadığını araştırmaktır. Bu bağlamda, lisansüstü öğrenci seçiminde farklı dönemlerde ve farklı oranlarda ağrlıklıklandırılmış ölçütler kullanan Türkiye’ de bir devlet üniversitesi araştırma örneklemi olarak seçilmiştir. Bu örneklemden elde edilen veriler kullanılarak yapılan lojistik regresyon modelleri sonucunda lisansüstü eğitime öğrenci seçimine en büyük etkininin mülakat, en küçük etkinin ise ALES sınavının olduğu bulunmuş, bu durumumun lisansüstü öğrenci seçiminde kullanılan bu ölçütlerin gerçek ağırlıklandırılmış oranı ile parallel olmadığı görülmüştür. Çalışmanın sonunda, Türkiye’deki lisansüstü eğitime giriş ölçütleri olarak kullanılan ALES başarı puanı, lisans mezuniyet not ortalaması ve mülakat sınavı başarı puanının söz konusu programlara öğrenci alımı sürecinde ağırlık oranlarının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ilkelerin ne olmaları gerektiği tartışılmıştır.

Abstract

The major purpose of postgraduate education is to produce science, make solution offers for the social and educational problems through uncovering them as well as providing extensive culture and knowledge. In this regard, it is of great importance to determine the effective and reliable entrance criteria and weighting ratios of them in order that postgraduate education can serve a useful purpose and achieve the desired quality. This research aims to explore whether the weighting ratios of APEE achievement score (the Academic Personnel and Post-Graduate Education Entrance Exam), grade point average and interview exam achievement score, which are used as criteria in the entrance for postgraduate education in Turkey, are in accordance with the degree of influence of these criteria on student admission. In plain English, it is to examine whether the weighting ratios of postgraduate education entrance criteria are realistic. On this subject, having used criteria that are weighted at different times and rates during postgraduate student admission, a state university in Turkey has been selected as a research sample. Logistic regression modeling carried out through the use of data obtained from this sample has revealed that the most effective influence for the postgraduate student selection is the interview, while APEE has the smallest effect, which is not in parallel to the true weighted ratio of these criteria used in the selection of the postgraduate students. This research has discussed which principles should be taken into account in determining the weighting ratios of the APEE achievement score, grade point average and interview exam achievement score, which are used as entrance criteria for postgraduate education in Turkey.