ÖĞRETMEN ADAYLARININ SÖYLENTİ VE DEDİKODUYA YÖNELİK METAFORİK ALGILARI

Özet

Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının söylenti ve dedikoduya ilişkin algılarını metaforlararacılığıyla ortaya çıkarmaktır. Söylenti ve dedikodu, birbirine karıştırılmasına ve birbirinin yerine kullanılmasına karşın birbirlerinden farklı kavramlardır. Bundan dolayı, bireylerin söylenti ve dedikodu kavramlarına ilişkin algılarının incelenmesi alanyazın açısından oldukça önemli görülmektedir. Bu kavramlara ilişkin algıların ortaya konulmasında metafor tekniği tercih edilmiştir, çünkü metaforlar yoluyla insanlar zihinlerindeki soyut ve belirsiz düşünce ve algıları daha kolay ve anlaşılır bir şeye benzeterek somutlaştırırlar. Araştırma, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında bir kamu üniversitesinin Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan öğretmen adayları üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu dördüncü sınıf öğrencilerinden 141 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşme formunda katılımcılardan söylenti ve dedikoduyu canlı/cansız, soyut/somut, olumlu/olumsuz istedikleri herhangi bir şeye benzeterek, bu benzetmeyiniçin yaptıklarını forma yazmaları istenmiştir. İçerik analizi tekniği kullanılarak veriler analiz edilmiş ve çeşitli temalar altında bulgular ortaya konulmuştur. Araştırma bulgularına göre katılımcılar söylentiyi daha çok “hızlı ve yaygın bilgi”, “güncelve geçici bilgi” olarak algılamışlardır. Bunun yanında söylentinin aynı zamanda “belirsizlik kaynağı” olma özelliği de vurgulanmıştır. Bu bakımdan söylentinin daha çok nötr anlam taşıdığı ve etkilerinin olumlu olabileceği gibi olumsuz da olabileceği ortaya konulmuştur. Dedikodu ise “eğlenceli, zevkli ve çekici bir eylem” olmakla birlikte daha çok “zararlı bilgi” olarak algılanmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre dedikodunun söylentiye nispeten daha olumsuz yargılar taşıdığı tespit edilmiştir.