ULUSAL TELEVİZYON KANALLARINDA ENGELLİ HAKLARI

Özet

Demokratik bir toplumun en önemli göstergesi o toplumu oluşturan tüm bireylerin eşit haklara sahip olması ve bu haklardan etkin bir biçimde yararlanmasıdır. Ancak demokratik bir toplum olma yolunda ağır adımlarla ilerleyen ülkemizde engelli vatandaşlar eğitim, sağlık, çalışma vb. haklardan engelli olmayan diğer vatandaşlara göre etkin bir biçimde yararlanamamaktadır. Engelli vatandaşlarımızın bu haklardan etkin bir biçimde yararlanabilmeleri için toplumsal bir duyarlılığa ve siyasi sorumluluğa ihtiyaç vardır. Bu noktada bilgilendirme, farkındalık ve kamuoyu oluşturma gücü olan görsel medyanın çok önemli bir görevi ve sorumluluğu vardır. Bu araştırma ulusal televizyon kanallarının bu görev ve sorumluluğu ne kadar yerine getirdiklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ayrıca ulusal televizyon kanallarında, engelli haklarının ayrıntılı bir biçimde ele alındığı Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanmış olan "Engellilerin Haklarına Dair Sözleşme"'de yer alan engelli haklarına yer verilme durumu da bu araştırmanın amaçları arasındadır. Betimsel tarama modelinde yürütülen araştırmanın veri kaynağı medya takip merkezinden temin edilmiştir. 48 ulusal televizyon kanalının 2012 yılı içinde yaptığı engelliler ve engelli hakları ile ilgili yayınların analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre ulusal televizyon kanallarında engelliler ve engelli hakları ile ilgili yapılan yayınların sayısı, süresi ve çeşidi açısından yetersiz olduğu; yapılan yayınlar içerisinde en fazla "çalışma ve istihdam hakkı" ile ilgili yayınların olduğu; engelliler ile ilgili yayınların daha çok "Dünya Engelliler Haftası" nın içinde olduğu Mayıs ayında ve "Dünya Engelliler Günü" nün içinde olduğu Aralık ayında yapıldığı; engelli hakları ile ilgili haberlerin ise daha çok sırasıyla Şubat, Mayıs, Aralık, Temmuz ve Nisan aylarında yapıldığı tespit edilmiştir. Bu araştırmada engellilerin görsel medyadaki görünürlülüğünün düşük olduğu ve görsel medyada engelli haklarına yeterince yer verilmediği sonucuna ulaşılmıştır

Abstract

The most significant indicator that a society is democratic is that all individuals constituting this society have equal rights and enjoy them efficiently. However, in our country that is progressing slowly on the road to democracy, the citizens with disabilities benefit from rights to education, health, and labor less efficiently than the citizens without disabilities do. Social awareness and political responsibility are required in order for the persons with disabilities to enjoy these rights efficiently. Thus, visual media, with the power to inform, raise awareness, and create public opinion, takes on a significant task and responsibility. The current research aims to reveal the extent to which national television channels achieve this task and fulfill this responsibility. In addition, the status of rights stated, in details, by the “UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities” included by the national television channels is among the aims of the current research. Data for the current study conducted with descriptive survey model were obtained from the media follow-up center. Descriptive analysis was used to analyze the content on persons with disabilities and rights of persons with disabilities broadcasted by 48 national television channels in 2012. Results of the analyses showed that the number, duration, and types of broadcasts about persons with disabilities and rights of persons with disabilities on national television channels were not adequate; “work and right to employment” were mostly emphasized; broadcasting on persons with disabilities was mostly on during “World Week of Persons with Disabilities” in May and during “World Day of Persons with Disabilities” in December; and the news about rights of persons with disabilities was mostly broadcasted in February, May, December, July, and April. The current study concluded that the level of visibility of persons with disabilities on visual media was low and the visual media did not adequately include rights of persons with disabilities