KUR'ÂN-I KERÎM'DE MUHKEM VE MÜTEŞÂBİHİN TESPİT VE DEĞERLENDİRİLMESİ (FÂTİHA SÛRESİ ÖRNEĞİ)

DETERMINATION AND EVALUATION OF THE MUHKEM AND MUTESABIH (EXAMPLE OF SURAH FATİHA)

Özet

Kur'ân-ı Kerim'deki ayetler muhkem ve müteşâbih olmak üzere ikiye ayrılır. Muhkemler, manası kolaylıkla anlaşılan, herhangi bir yorum ve tefsire ihtiyaç göstermeyen ayetlerdir. Kur'ân'daki helal, haram, namaz, oruç, zekât, hac, güzel ahlak ve muamelat gibi ahkâma dair ayetler Muhkem sınıfında olup Kur'ân'ın anlaşılmasında esas ölçü bunlardır. Müteşâbihler mânâlarının çokluğundan dolayı belirli bir maksat tayini mümkün görünmeyen ve ifade ettiği kapsamlı hakikatleri insan zihninin yüklenemeyeceğinden dolayı kapalı görünen bir anlatış çeşididir. Müteşâbihler mânâsız ve boş söz değillerdir. Manası bilinir ancak, çokluğundan dolayı birden fazla yoruma müsait formdadır. Bu öyle bir beyandır ki, hakikat, mecaz, sarih, kinaye, temsil, tahkik, zâhir, hafî gibi beyanın bütün şekillerini içine alır. Dolayısıyla buna "el-ma'lûmü'lmechûl/bilinmeyen bilinen" tabiri kullanılmıştır. Zira Kur'ân-ı Kerîm aynı anda farklı asırlara ve değişik insan gruplarına hitap eder. Taşımış olduğu değerleri aktarma noktasında muhataplarından hiçbirini ihmal etmez. Bunun içindir ki Kur'ân müteşâbih ayetlerini, sarih mânâlarının altında değişik insan gruplarının seviyelerine göre farklı farklı mânâ tabakalarını içeren bir üslup olarak kullanmaktadır. Kur'ân-ı Kerîm'de bazı sûre başlarında yer alan hurûf-i mukatta'a, kıyâmetin meydana gelmesi, Ye'cûc-Me'cûc gibi hadiselerden bahseden ayetler müteşâbih türden olup manaları hakkında kesin bir hüküm verilememiştir. Makale, genel olarak bu Kur'ân üslubunun tespit ve değerlendirilmesi ile özelde de Fâtiha sûresine tatbikini konu edinmektedir

Abstract

Qur'anic verses are divided into two groups: Muhkem and mutesabih. The verses of muhkems are easily understood the meaning. And does not need external commentary. It is not possible to comment about the muhkem watchwords. Halal, haram, prayer, fasting, charity, pilgrimage, and the Proceedings of morality are included in the type of muhkem. These are the measure is based on the understanding of the Qur'an. Because of their various meanings it seem it is impossible to clarify an objective for the Mutashabih words which states multi-facet truths beyond the capacity of human ability to grasp their connotations. Therefore, it is considered its manner of telling is obscure. The Qur’an speaks to diverse communities at the same time with the same words. It brings the message to all individuals without ignoring any of them. For that reason, the Qur’an uses these mutashabih verses as a manner, under the explicit meaning of the statement, in order to reach different level of human understanding. The Mukatta letters at the beginning of the suras are included in the type of mutesabih. This article states and comments the manner of Qur’an at this subject in general, and examines implication of this manner at the Opening (Fatiha) chapter in specific