KIRIM-SİVASTOPOL ÜSSÜ VE KARADENİZ RUS FİLOSUNUN PAYLAŞIM SORUNU

Özet

Karadeniz bölgesi, sahip olduğu stratejik konumu, ekonomik imkânlarının yanında güvenlik, enerji ve ulaşım koridoru olması açısından da büyük önem arz etmektedir. Bulunduğu konum itibariyle Karadeniz, günümüzde AB, ABD, Türkiye ve Rusya'yı içine alan önemli Avrasya güçlerinin kesişme alanı ve Orta Asya ile Avrupa arasında geçiş alanıdır. Aynı zamanda Hazar enerji ithalatı için önemli bir geçiş güzergâhı konumunu da taşımaktadır. Bu güzergâhta merkezi konumda olan Kırım, ayrı bir öneme sahiptir. Böyle öneme sahip bir bölgenin 1958 yılında Khruschev tarafından Ukrayna'ya verilmesi, daha sonra Rus milliyetçiler tarafından hata olarak kabul edilip, eleştirilmiştir. Bu eleştiriler, Sovyetler Birliği'nin yıkılışından sonra da Kırım'ın Ukrayna topraklarında kalması ve çatışmaya meyilli bir bölge haline gelmesiyle, daha da belirginleşmiştir. Sovyetler Birliği'nin yıkılışı sonrası ortaya çıkan önemli meselelerden biri, Kırım'daki Karadeniz filosu olmuştur. Karadeniz'de mevcut filonun Rusya ile Ukrayna arasında paylaştırılması süreci, iki ülke arasında ciddi gerilimler oluşturmuştur. Bu gerilimlerden dolayı da paylaşım sorununun çözülmesi, uzun zaman almıştır. 1992-1997 arasında bu anlaşmazlıkların iki ülke arasındaki tansiyonu oldukça yükseltmesi sebebiyle, bu tansiyonun düşürülmesi ve iki tarafın kabul edeceği bir sonuç alınması için yoğun resmi görüşmeler yapılmıştır. Karadeniz filosunun paylaşımı ve Kırım'ın statüsü konusundaki bu görüşmelerde 1997 yılı önemli bir tarih olmuş ve bu tarihte taraflar anlaşmaya varmıştır. Bu anlaşma, mevcut sorunu bütünüyle bitirmediği gibi, Kırım ve Kırımdaki Rus askeri varlığı, konjonktür değiştiğinde iki ülke arasında her an yeni bir krize meydan verebilecek potansiyelini devam ettirmektedir

Abstract

Black Sea region, which has a strategic location, next to the security of economic opportunities, is of great importance in terms of being energy and transport corridor. Black Sea as the location today, EU, USA, Turkey and Russia into the area of the intersection of major Eurasian powers and is the transition area between Central Asia and Europe. At the same time, an important transit route for Caspian energy imports carries position. the Crimea which is in the central location on this route, has a special significance. This region is given to Ukraine by Khrushchev in 1958, then was accepted as an error by Russian nationalists, has been criticized. After the collapse of the Soviet Union in the Crimea, Ukraine has remained in the territory. It emerged after the collapse of the Soviet Union, one of the major issues, has been the Black Sea fleet in Crimea. Current fleet in the Black Sea between Russia and Ukraine apportionment process, has created serious tensions between the two countries. Because of this tension also has taken a long time to resolve the issue of sharing. The tension between the two countries between 1992-1997, this dispute has considerably increased, the blood pressure lowering and formal interviews were conducted to obtain results. Sharing and the Crimea Black Sea fleet on the status of these negotiations an agreement was reached in 1997. The whole problem finishing this deal, as the Russian military presence in Crimea and Crimean, conjuncture changed at any moment when a new crisis between the two countries could potentially challenge continues