TÜRKMENCE-TÜRKÇE SÖZLÜK’TE YER ALAN SÖZCÜKLERE GÖRE TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE DUDAK UYUMU

Özet

Türk dilinin Güney- Batı grubunda ve bu grubun da doğu kolunda yer alan Türkmen Türkçesi, çağdaş Oğuz şivelerinden olup Oğuz Türkçesinin karakteristik özellikleriyle birlikte, Doğu Türkçesinden de bazı özellikler barındırır. Batı grubu yazı dilleri arasında yer alan Türkmen Türkçesinde dudak uyumunun incelendiği bu yazıda Türkmence-Türkçe Sözlük’te yer alan madde başı sözcükler taranmıştır. Giriş kısmında Türkmen Türkçesine dair kısa bilgiler verilmiş; bu şivedeki dudak uyumu, ait olduğu Batı grubu yazı dilindeki diğer şivelerle kıyaslanarak ele alınmıştır. Türkmen Türkçesinde dudak uyumunu zayıflatan sebepler Giriş kısmında sıralanmış; bu sebeplerin örneği olabilecek sözcükler taranan sözlükten verilmiştir. Türkmence-Türkçe Sözlük’te yer alan sözcükler “Yabancı kökenli olanlar” ve “Türkçe kökenli olanlar” olmak üzere iki gruba ayrılarak, dudak uyumu bakımından incelenmiştir. Tarama sonucunda ortaya çıkan sözcüklerin uyum dışında kalma sebepleri irdelenmiştir. Sonuç kısmında elde edilen veriler ışığında Türkmen Türkçesinde dudak uyumuna aykırı olan sözcüklerin sözlüğün geneline oranı verilmiştir.