Dergiler / Edebali İslamiyat Dergisi / 2020 / Cilt: 4 Sayı: 1

Eş’ârî Kelamında İman, İslam ve Küfür Kavramları -Bâkillânî Örneği-

Sayfa
67–95
Yayın Tarihi
2020-05-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çünkü küfür, bir perde gibi imanın üzerini örterek insanın Allah’ı bilmesini engellemektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada İmam Eş’ârî’’nin kelâmi görüşlerini sistemli bir hale getirip mezhep kimliğini kazandıran Ebu Bekr el-Bâkillânî’nin İman, İslam ve küfür kavramları hakkındaki düşünceleri ele alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Şurası bir gerçek ki bu üç kavram, kelam tarihi ve literatüründe tartışılan teolojik konular içerisinde önemli bir yere sahiptir.
💡
Sonuç & Katkı:Çünkü küfür, bir perde gibi imanın üzerini örterek insanın Allah’ı bilmesini engellemektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bâkillânî · Kelam · İman

Özet

Bu çalışmada İmam Eş’ârî’’nin kelâmi görüşlerini sistemli bir hale getirip mezhep kimliğini kazandıran Ebu Bekr el-Bâkillânî’nin İman, İslam ve küfür kavramları hakkındaki düşünceleri ele alınmıştır. Şurası bir gerçek ki bu üç kavram, kelam tarihi ve literatüründe tartışılan teolojik konular içerisinde önemli bir yere sahiptir. Hatta bu kavramlar, kelami ekollerin kimliklerinin oluşmasında ayırt edici nitelik arzetmektedir. Hz. Peygamberin vefatını müteakiben hicri birinci asrın sonlarına doğru İslam coğrafyasında ortaya çıkan siyasi kargaşa ve anlaşmazlıklar neticesinde iman, imanın mahiyeti ve büyük günah işleyen müminin durumu tartışılmıştır. Eş’ârî kelamının en önemli temsilcilerinden biri olan Bâkillânî, iman, İslam ve küfür kavramlarına eserlerinde yer vererek bu kavramlarla ilgili görüş ve düşüncelerini akli ve nakli delillerle savunmuştur. İmanı tasdik olarak tanımlayan Bâkillânî, onu kadim ve muhdes (yaratılmış) iman şeklinde iki kısma ayırmıştır. Bâkillânî, kadim ve muhdes imanı açıklarken bilgi ve âlem anlayışında olduğu üzere görüşlerini felsefi argümanlarla da desteklemiştir. Ona göre İmanın mahalli kalp, İslam’ın mahalli ise bedenin organlarıdır. İmanda artma ve eksilme, tasdik dışındaki söz ve ameller için geçerlidir. İman ve İslam kavramları anlam itibariyle birbirinden faklı olup iman, İslam kavramını da içine alan geniş bir anlamı ihata etmektedir. İmanın karşıtı olan küfür kavramı genel olarak “örtme, kaplama” anlamına gelmektedir. Bâkillânî, küfrü, kalbin üzerini kaplayan bir örtüye benzetir. Çünkü küfür, bir perde gibi imanın üzerini örterek insanın Allah’ı bilmesini engellemektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

HAFIZOĞLU, Y. (2020). Eş’ârî Kelamında İman, İslam ve Küfür Kavramları -Bâkillânî Örneği-. Edebali İslamiyat Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 1, 67–95. https://ajindex.com/articles/973132

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Alper, Hülya. İmanın Psiklojik Yapısı. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2007.
  2. Ay, Mahmut. “Eş’ârî Kelamında İnsanın Sorumluluğu”. İslâmi Araştırmalar Dergisi 17/2 (2004): 91-107. Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdulkâhir b. Tâhir. Usûlü’d-din. 1. Bs. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2002. Bâkillânî, Ebu Bekr Muhammed b. Et-Tayyib. el-İnsâf. 3. Bs. Kahire: el-Mektebetü’l-Ezheriyye li’l-Turâs, 2000. Bâkillânî, Ebu Bekr Muhammed b. Et-Tayyib. el-İntisâr li’l-Kur’ân. Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2001. Bâkillânî, Ebu Bekr Muhammed b. Et-Tayyib. Kitâbu temhidi’l-evâil ve telhisi’d-delâil. 1. Bs. Beyrut: Müessesetü Kütübi’s-Sekâfiyye, 1987.
  3. Barman, Ramazan. Kur’an’ın Önceki Vahiylerle İlişkisi Musaddik ve Müheymin. 1. Bs. İstanbul: Çıra Yayınları, 2016. Bekir Topaloğlu & İlyas Çelebi. Kelâm Terimleri Sözlüğü. İstanbul: İSAM Yayınları, 2009. Buhârî, Muhammed b. İsmail. el-Câmiʿu’s-sahih. 1. Bs. b.y.: Dâru Tavki’n-Necât, 1422. Bulut, Zübeyir. “Kelam’da ‘İmanda İstisna’ Tartışmaları”. İslâmi İlimler Dergisi. 1-2 (2009): 199-214. Cevherî, Ebû Nasr İsmâîl b. Hammâd. es-Sıhâh tâcu’l-luğa ve sıhâhu’l-’arabiyye. 4. Bs. Beyrut: Dâru’l-İlmi li’l-Melâyin, 1987. Cürcânî, Ali b. Muhammed b. Ali. Kitâbu’t-ta’rifât. 1. Bs. Beyrut: Dâru Kütübi’l-İlmiyye, 1983. Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn Ebu’l-Meâli Abdülmelik b. Abdillah. Kitabu’l-irşâd. Mısır: Mektebetü’l-Hancî, 1950.
  4. Çölgeçen, Abdurrahim. “Kelami Düşüncede İman Kavramı”. İslami Arştırmalar Dergisi 20/1 (2007): 23-29.
  5. Ebu Davud, Süleymân b. el-Eş‘as b. İshâk es-Sicistânî. Sünen-i Ebu Davud. Beyrut: el-Mektebetü’l-Asriyye, ts. Eş’ârî, Ebu’l-Hasan Ali b. İsmail. el-İbâne an usûli’d-diyâne. 1. Bs. Kahire: Dâru’l-Ensar, 1977. Eş’ârî, Ebu’l-Hasan Ali b. İsmail. Kitabu’l-luma’ fi’r-reddi ala ehli’z-zeygi ve’l-bida’. Mısır: Matbatu Mısır Şirketü Musâheme Mısriyye, 1955. Eş’ârî, Ebu’l-Hasan Ali b. İsmail. Makâlâtu’l-islamiyyin ve ihtilafi’l-musallîn. 3. Bs. Almanya, 1980. Eş’ârî, Ebu’l-Hasan Ali b. İsmail. Risâle fi’l-îmân hel hüve mahlûk em gayri mahlûk. Beyrut: Darü’l-Hadisi’l-Kettaniyye, 2017. Eş’ârî, Ebu’l-Hasan Ali b. İsmail. Risâletü ilâ ehli’s-sağr bi bâbi’l-ebvâb. Medine: İmâdetü’l-Bahsi’l-İlmî bi’l-Câmiati’l-İslâmiyye, 1413. Ezherî, Ebu Mansûr, Muhammed b. Ahmed. Tehzîbu’l-Luğa. 1. Bs. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turasi’l-Arabi, 2001. Ferâhîdî, Ebû Abdirrahmân el-Halîl b. Ahmed. Kitâbü’l-’ayn. Dâr ve Mektebtü Hilâl, ts. Fîrûzâbâdî, EbuTâhir Muhammed b. Yakub. el-Kâmûsu’l-muhit. 8. Bs. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2005.
  6. Gölcük, Şerâfettin. “Bâkillânî”. Diya