Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2010 / Cilt: 5 - Sayı: 4

Türk dilinde edilgen biçimbirimsiz etken yapi Tipolojisi

Passive typologies without passive morphology in Turkic language

Sayfa
359–400
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buna ilave olarak boşluk kuramı ve yönetim bağlama ilkesinden de faydalanacağız.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Türk dilinin yüklemi edilginleştirici biçimbirimleri olan –l- ve –n- olmadan da edilgen çatı oluşturabildiğini göstermeye çalışacağız.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle sıfat- fiilli yapılarda ortaya çıkan etken morfolojili edilgen çatılar Türk dilinin hemen bütün evrelerinde görülebilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Buna ilave olarak boşluk kuramı ve yönetim bağlama ilkesinden de faydalanacağız.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada Türk dilinin yüklemi edilginleştirici biçimbirimleri olan –l- ve –n- olmadan da edilgen çatı oluşturabildiğini göstermeye çalışacağız. Özellikle sıfat- fiilli yapılarda ortaya çıkan etken morfolojili edilgen çatılar Türk dilinin hemen bütün evrelerinde görülebilmektedir. Etken yapılı edilgen çatı tipolojisini ortaya koymak için Üretken Dönüşümlü Dilbilgisi Kuramı'nın dilin iki düzlemi olarak tanımladığı derin yapı ve yüzey yapı bağlantısına dikkat çekeceğiz. Buna ilave olarak boşluk kuramı ve yönetim bağlama ilkesinden de faydalanacağız.

Abstract

In this study we will deal with passive structures without passive morphology in Turkic dialects. As is known there are two allomorfs using for transforming an active verb into a passive one in Turkic language. These mostly are –l- and –n-. On the other hand there are some typologies which carry passive voice without an active morphology like Turkic type participle constructions. In order to examine this kind of typology we will look at the deep structure and surface structure of Turkic dialects and make use of the rules called empty categories and government and binding principles.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARABULUT, F. (2010). Türk dilinde edilgen biçimbirimsiz etken yapi Tipolojisi. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 5 - Sayı: 4, 359–400. https://ajindex.com/articles/96350

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. AKAR, Ali (2004), “-Gan Eki”, V. Uluslarası Türk Dili Kurultayı Bildirileri II, TDK, Ankara.
  2. ARAT, R.R. (1991),
  3. Eski Türk Şiiri, TDK, Ankara.
  4. ARAT, R.R. (1991a), Kutadgu Bilig: I Metin, TDK, Ankara.
  5. ATALAY, Besim (1986),
  6. Divanü Lugat-it-Türk I, II, III, TDK, Ankara.
  7. BANGUOĞLU, Tahsin (2007),
  8. Türkçenin Grameri, TDK, Ankara.
  9. BAYRAKTAR, Nesrin (2004),
  10. Türkçede Fiilimsiler, TDK, Ankara.
  11. BURLiNG, Robbins (1992),
  12. Patterns of Language, Academic Press, New York-Boston. BURZIO L., (1986),
  13. Italian Syntax, Dodrecht: Reidel. CHOMSKY, Noam (1957).
  14. Syntactic Structures, Mouton & co: The Hague. COOK, Vivian (1994), Linguistics and Second Language Acquisition, St. Martin’s Press, New York CSATÓ, Éva (1996). “A Typological Review of relative clause Constructions in Some Turkic Languages”, Proceedings of 5th International Conference on Turkish Linguistics, August 15-17 (1990), (ed) Bengisu Rona, Hitit Yayınevi:
  15. Ankara ÇAĞATAY, Saadet (1963), Türk Lehçeleri Örnekleri: VIII. Yüzyıldan XVIII: yüzyıla Kadar, Ankara Üniversitesi yay., Ankara.
  16. DİLEK, İbrahim (2002),
  17. Altay Destanları I, TDK, Ankara ECKMANN, János (2003),
  18. Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, Yay. hzr. O.F.Sertkaya, TDK, Ankara. ECKMANN, jános (tarihsiz), Nehcü’l Feradis,TDK, Ankara. ECKMANN, jános (2003),
  19. Çağatayca El Kitabı, Çev. Günay Karaağaç, Akçağ yay., Ankara. ECKMANN, jános (1998a), “Harezm Türkçesi”, Tarihi Türk Şiveleri, TDK, Ankara.
  20. ERASLAN, Kemal (2004), “Tarihi Yazı Dillerinde –gu/gü, -ku/-kü İsim Fiil Eki Yapısı, İşlevi Kullanılışı Ve Genişlemiş Şekilleri”, Zeynep Korkmaz Armağanı, TDK, Ankara ERDEM, Mevlüt (2007), “Historical Development of Passives in Turkish”, Turkology in Turkey, ed. László Károly, N. Demir, E. Yılmaz, Szeged:Macaristan ERGİN, Muharrem (1988),
  21. Orhun Abideleri, Boğaziçi Yay., İstanbul ERGİN, Muharrem (1985),
  22. Türk Dil Bilgisi, Boğaziçi yay., İstanbul.
  23. GABAIN, A. Von (1988),
  24. Eski Türkçenin Grameri, TDK, Ankara.
  25. HACIEMİNOĞLU, Necmettin (19916), Karahanlı Türkçesi Grameri, TDK, Ankara.
  26. HAEGEMAN, Liliane (1995). Introduction to Government and Binding Theory, Blackwell: Oxford UK, Cambridge USA. HAİG, Goeffry (1998).
  27. Relative Constructions in Turkish, Harrassowitz Verlag: Wiesbaden. HANKAMEr, Jorge and Knecht Laura (1976). “The Role of Subject/Non-Subject Distinction in Determining the Choice of relative clause Participle in Turkish”, in Harvard Studies in Syntax and Semantics, V. II, (ed) J. Aissen and J. Hankamer. HOLMER, Artur (1996), “Passive Typology -the case lin