Dergiler / Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2023 / Cilt: 2 Sayı: 46

ŞER’İYYE SİCİLLERİNE GÖRE ULUBORLU KAZASINDA AİLENİN YAPISI ve OLUŞUMU (1856-1876)

Sayfa
212–244
Yayın Tarihi
2023-08-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Tanzimat dönemi düşünsel yapısının ve reformlarının Uluborlu aile yapısına ve oluşumuna etkileri üzerinde durulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kadim zamanlardan beri varlık gösteren ve evrensel bir müessese olan aile, toplumun temel birimi ve çekirdeğini oluşturmakta olup; ailenin oluşumu ve yapısı zamana, mekâna ve kültüre göre değişkenlik arz etmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda hüküm sürdüğü geniş coğrafyası ve çok kültürlü yapısı ile Osmanlı toplumunda aile müessesini düzenleyen kurallar her ne kadar temelinde İslam hukuku esasına göre düzenlenmiş olsa da, diğer İslam devletleri ve toplumlarından farklı olarak kendine özgü bir tekâmül göstermiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Tanzimat dönemi düşünsel yapısının ve reformlarının Uluborlu aile yapısına ve oluşumuna etkileri üzerinde durulmuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sosyal Tarih · Uluborlu Şeriyye Sicilleri · Aile.

Özet

Kadim zamanlardan beri varlık gösteren ve evrensel bir müessese olan aile, toplumun temel birimi ve çekirdeğini oluşturmakta olup; ailenin oluşumu ve yapısı zamana, mekâna ve kültüre göre değişkenlik arz etmiştir. Bu bağlamda hüküm sürdüğü geniş coğrafyası ve çok kültürlü yapısı ile Osmanlı toplumunda aile müessesini düzenleyen kurallar her ne kadar temelinde İslam hukuku esasına göre düzenlenmiş olsa da, diğer İslam devletleri ve toplumlarından farklı olarak kendine özgü bir tekâmül göstermiştir. Bu kapsamda Tanzimat döneminin Osmanlı aile yapısı Uluborlu kazası örnekleminde ele alınmıştır. Osmanlı sosyal tarih araştırmalarının ana kaynağını oluşturan şer’iyye sicillerine dayanarak yaptığımız çalışmada, Uluborlu kazasının 1856 ile 1876 yıllarını kapsayan şer’iyye sicillerindeki tereke, nikâh, mehir, boşanma ve nafaka kayıtları incelenerek kazanın aile yapısı ve ailenin oluşumu araştırma konumuzu oluşturmuştur. Tanzimat dönemi düşünsel yapısının ve reformlarının Uluborlu aile yapısına ve oluşumuna etkileri üzerinde durulmuştur.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞENKUL, D., KARACA, B. (2023). ŞER’İYYE SİCİLLERİNE GÖRE ULUBORLU KAZASINDA AİLENİN YAPISI ve OLUŞUMU (1856-1876). Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 46, 212–244. https://ajindex.com/articles/960937

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. T. C. Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, MŞH, ŞSC. d, 8809, 152 MŞH, ŞSC. d, 8810, 153 MŞH, ŞSC. d, 8811, 154 MŞH, ŞSC. d, 8812, 155 Acar, H. İ. (2000).
  2. İddet, İslam Ansiklopedisi, C. 21. TDV Yayınları.
  3. Acar, H. İ. (2005). İslam Hukuku Açısından Nişanlanma. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 23, 71-94. https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniilah/issue/2725/36266
  4. Acar, H. İ. (2007).
  5. Nişanlanma, İslam Ansiklopedisi, C. 33. TDV Yayınları.
  6. Acar, H. İ. (2010). Talâk, İslam Ansiklopedisi, C. 39. TDV Yayınları.
  7. Açıkel, A. ve Alkoç, Ş. S. (2021). Şer’îyye Sicillerine Göre Tokat’ta Aile (1811-1826),
  8. History Studıes, Volume: 13, Issue: 2, April, s. 379 – 406. Akgündüz, A. (1988). Şer’îye Sicilleri, C. I (Mahiyeti, Toplu Kataloğu ve Seçme Hükümler). TDV Yayınları.
  9. Akgündüz, A. (2009). İslam Hukuku ve Osmanlı Tatbikatı Araştırmaları. OSAV (Osmanlı Araştırmaları Vakfı) Yayınları.
  10. Aköz, A. (2006). Kanuni Devrine Ait 939-941/ 1532-1535 Tarihli Larende (Karaman) Şer’îyye Sicili. (2. Baskı) Tablet Kitapevi. Akşit, B. (2016). XIX. Yüzyıl Ortasında Uluborlu Kazasının Nüfus Yapısı, (Yüksek Lisans Tezi), Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı, Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı. Atar, F. (2007). Nikâh, İslam Ansiklopedisi, C. 33. TDV Yayınları.
  11. Atar, F. (2020).
  12. Muhalea, İslam Ansiklopedisi, C. 30. TDV Yayınları.
  13. Atsız, N. (1970). Âşıkpaşaoğlu Tarihi. Ötüken Yayınları.
  14. Aydın, M. A. (1989).
  15. Aile, İslam Ansiklopedisi, C.2. TDV Yayınları.
  16. Aydın, M. A. (2003).
  17. Mehir, İslam Ansiklopedisi, C. 28. TDV Yayınları.
  18. Aydın, M. A. (2014). Osmanlı Devleti’nde Hukuk ve Adalet. Klasik Yayınları.
  19. Aydın, M. A. (2018). Osmanlı Aile Hukuku. (2. Baskı) Klasik Yayınları.
  20. Avcı, M. (2021). Türk Hukuk Tarihi. (10. Baskı) Atlas Akademi. Barkan, Ö. L. (1966). Edirne Askeri Kassamına Ait Tereke Defterleri (1545-1659). Türk Tarih Belgeleri Dergisi, 3(5-6), 1-479. https://belgeler.gov.tr/sayi/31
  21. Bilmen, Ö. N. (1985). Hukuku İslâmiyye ve Istılahatı Fıkhıyye Kamusu II. Bilmen Yayınevi.
  22. Bolat, G. (2020). Tereke Kayıtlarına Göre 19. Yüzyıl Başlarında Aile: Rusçuk Örneği, Akademik İncelemeler Dergisi, S:1 C:15: s.367-392
  23. Bozkurt, F. (2015).
  24. Osmanlı Dönemi İstanbul Ailesi, Antik Çağdan XXI. Yüzyıla Büyük İstanbul Tarihi, C. 4. Canatan, K. (2011).
  25. Aile Kavramının Tanımı, K. Canatan & E. Yıldırım (Eds.), Aile Sosyolojisi. (Genişletilmiş 2. Baskı). Açılım Kitap. Cebeci, D. (2009). Tanzimat ve Türk Ailesi. Bilgeoğuz Yayınları.
  26. Cin, H. (1974). İslam ve Osmanlı Hukukunda Evlenm