Dergiler / Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2023 / Cilt: 7 Sayı: 2

Odağı Engelliliğe Değil Yapabilirliğe Yöneltmek

SHIFTING THE FOCUS TO ABILITY, NOT DISABILITY

Sayfa
291–307
Yayın Tarihi
2023-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma, çağdaş engellilik paradigmasına uygun olarak, engelliliğin bütüncül bir bakış açısıyla ele alınması gereken ilişkisel bir mesele olduğunu, çünkü engelliliğin yalnızca fiziksel bir mesele değil, aynı zamanda insanların etkileşimlerinin yanı sıra toplumsal ve kurumsal algılar nedeniyle deneyimledikleri sosyokültürel bir olgudur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, engelli bireylerin sosyal içerme ve dışlama dinamiklerini incelerken, aynı zamanda normallik, öznellik ve eşitliğin değişen anlamlarını yapabilirlik ve erişilebilirlik kavramlarına odaklanarak sorgulamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma bir yandan mutlu bir yaşama erişmeye çalışan engelli bireylerin beklentilerine ve karşılaştıkları zorluklara ışık tutarken, diğer yandan da engelli bireyleri kucaklayan daha eşitlikçi bir toplumun koşullarını irdelemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma, çağdaş engellilik paradigmasına uygun olarak, engelliliğin bütüncül bir bakış açısıyla ele alınması gereken ilişkisel bir mesele olduğunu, çünkü engelliliğin yalnızca fiziksel bir mesele değil, aynı zamanda insanların etkileşimlerinin yanı sıra toplumsal ve kurumsal algılar nedeniyle deneyimledikleri sosyokültürel bir olgudur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Disability · accessibility · normality

Özet

Bu makale, engelli bireylerin sosyal içerme ve dışlama dinamiklerini incelerken, aynı zamanda normallik, öznellik ve eşitliğin değişen anlamlarını yapabilirlik ve erişilebilirlik kavramlarına odaklanarak sorgulamaktadır. Çalışma bir yandan mutlu bir yaşama erişmeye çalışan engelli bireylerin beklentilerine ve karşılaştıkları zorluklara ışık tutarken, diğer yandan da engelli bireyleri kucaklayan daha eşitlikçi bir toplumun koşullarını irdelemektedir. Dünya genelinde, yaklaşık bir milyardan fazla insanın bir engellilik deneyimi yaşadığı tahmin edilmektedir. Bu anlamda engelli bir çok birey sosyal, fiziksel ve ekonomik alanlara erişimlerinde birçok engel, dışlanma ve damgalanma ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Engellilik bir insan hakları meselesidir çünkü engelli bireyler temel haklarını kullanırken ihlallerle karşılaşmaktadırlar. Çalışma, çağdaş engellilik paradigmasına uygun olarak, engelliliğin bütüncül bir bakış açısıyla ele alınması gereken ilişkisel bir mesele olduğunu, çünkü engelliliğin yalnızca fiziksel bir mesele değil, aynı zamanda insanların etkileşimlerinin yanı sıra toplumsal ve kurumsal algılar nedeniyle deneyimledikleri sosyokültürel bir olgudur.

Abstract

This study examines the dynamics of social inclusion and exclusion of people with disabilities while also interrogating the changing meanings of normality, subjectivity, and equality with a focus on the concepts of capability and accessibility. The study, sheds light on the expectations of and challenges faced by disabled people trying to achieve a content life while examining the conditions for a more egalitarian society that embraces disabled people. According to current estimates, there are more than a billion disabled people around the globe. In this sense, many people with disability face multiple barriers, exclusion and stigmatization while accessing social, physical and economic fields throughout their lives. Disability is a human rights concern because people with disabilities experience violations while exercising their fundamental rights. This qualitative study was conducted in Izmir, in 2015 through in-depth interviews with 12 participants with orthopedic disabilities. The study, in line with the contemporary paradigm of disability, reveals that disability is a relational issue that requires a holistic approach as it is not only a physical issue but also a sociocultural phenomenon that people experience due to their interactions as well as social and institutional perceptions of disability.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DOĞRUEL, F. (2023). Odağı Engelliliğe Değil Yapabilirliğe Yöneltmek. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 2, 291–307. https://ajindex.com/articles/957795

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. ALTINDAL, Y. (2020). Yeryüzündeki “Çirkin Ördek Yavru” larının Hapşırık/Öksürük ile İmtihanı: Sosyolojik Bir Açımlama. F. Çakı (Ed.) in, Maskeli, Mesafeli ve Kırılgan: Modernitenin Pandemik Halleri, (pp.131-160). Ankara:
  2. Nobel Yayınları.
  3. ALTUNTAŞ DUMAN, N. & DOĞANAY, G. (2017). Toplumsal Dışlanma Pratikleri Üzerinden Trabzon’da Engelli Kadınlar. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 20 (2), 1-48.
  4. BEAUDRY, J. S. (2016). Beyond (Models of) Disability?. J Med Philos., 41(2), 210-228.
  5. BERNBURG, J.G. (2009).
  6. Labeling Theory. M. D. Krohn, A. Lizotte & G.P. Hall (Eds.) in, Handbook on Crime and Deviance (pp.187-207).
  7. London and New York, NY: Springer. BEZMEZ, D. & YARDIMCI, S. (2010). In Search of Disability Rights: Citizenship and Turkish Disability Organizations. Disability & Society, 25 (5), 603-615.
  8. BICKMAN, L. & ROG, D. J. (1998). Handbook of Applied Social Research Methods. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage Publications. BURCHARDT, T. (2004). Capabilities and Disability: The Capabilities Framework and The Social Model of Disability. Disability & Society, 19 (1), 735-751.
  9. BURCHARDT, T. & VIZARD, P. (2014). Using The Capability Approach to Evaluate Health and Care For Individuals and Groups In England. S. Ibrahim, & M. Tiwari (Eds.) in, The Capability Approach (pp.148-170). London: Palgrave Macmillan. BURCU, E. (2011). Türkiye’deki Engelli Bireylere İlişkin Kültürel Tanımlamalar: Ankara Örneği. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 28 (1), 35-54.
  10. BURCU, E. (2015). Engellilik Sosyolojisi. Ankara:
  11. Anı Yayıncılık. CAMPBELL, F.K. (2008). Legislating Disability: Negative Ontologies and the Government of Legal Identities. S. Tremain (Ed.) in, Foucault and the Government of Disability (pp.108-133). Ann Arbor: Michigan press. CAMPBELL, F. K. (2009). Contours of Ableism: The Production of Disability and Abledness. London: Palgrave Macmillan. CROWTHER, N. (2011). From SEN to Sen: Could the ‘Capabilities’ Approach Transform the Educational Opportunities of Disabled Children?. S. Haines and D. Ruebain (Eds.) in, Education, Disability and Social Policy (pp.47-64).
  12. Policy Press.
  13. ÇAKI, F. (2020). Afetler Sosyolojisi Bağlamında Pandemiye Bakış. F. Çakı (Ed.) in, Maskeli, Mesafeli ve Kırılgan: Modernitenin Pandemik Halleri (pp.23-56). Ankara:
  14. Nobel Yayınları.
  15. DREGER, A. D. (2008). ‘Introduction’ From One of Us: Conjoined Twins and The Future of Normal. C. Malacrida & J. Low (Eds.) in, Sociology of the Body: A Reader (pp.127-133). Oxford University Press. ENGELLIL