Dergiler / Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi / 2023 / Cilt: 5 Sayı: 1

İSLAM FIKHINA GÖRE NEBİZ VE NEBİZE BENZEYEN İÇECEKLER İLE SIVI GIDA MADDELERİNE BİLİMSEL YAKLAŞIM

SCIENTIFIC APPROACH TO NEBIZ TERMINOLOGY ON AN ACCOUNT OF ISLAMIC LAWS FOR THE TOPIC OF BEVERAGES AND LIQUID FOODS

Sayfa
1–13
Yayın Tarihi
2023-06-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu derleme çalışmasında, doğal hali ile etil alkol oluşturabilen, güncel haliyle İslam fıkhında nebiz ıstılahına dâhil edilmesi mümkün olan bazı şeker içerikli sıvı gıda maddelerinin, Müslüman tüketicilerin kullanım şekli, niyeti ve alkol içerikleri dikkate alınarak, nebiz-hamr ıstılahları bilimsel yönüyle karşılaştırılmış, insan sağlığı ve helallik durumları aktarılmış ve ilgili mevzuat özetlenerek önerilerde bulunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Nebiz, ülkemizdeki karşılığı ile “şıra” diye bilinen özellikle yaş veya kuru haldeki hurma veya üzümden, parçalanıp sulandırılarak üretilmiş şekerli ve alkol içermeyen sıvı içecek grubudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Günümüze kadar ulaşan fıkhi tartışmalarda, üretim benzerliği ve alkol oluşum riski dikkate alınarak, buğday, arpa, mısır, pirinç ve darı gibi nişastalı bitkisel; yoğurt kefir ve bal gibi hayvansal kaynaklı sıvı içecekler de nebiz kavramı içinde değerlendirilebilir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu derleme çalışmasında, doğal hali ile etil alkol oluşturabilen, güncel haliyle İslam fıkhında nebiz ıstılahına dâhil edilmesi mümkün olan bazı şeker içerikli sıvı gıda maddelerinin, Müslüman tüketicilerin kullanım şekli, niyeti ve alkol içerikleri dikkate alınarak, nebiz-hamr ıstılahları bilimsel yönüyle karşılaştırılmış, insan sağlığı ve helallik durumları aktarılmış ve ilgili mevzuat özetlenerek önerilerde bulunulmuştur.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:nebiz · nebiz ıstılahı · sıvı gıdalar

Özet

Nebiz, ülkemizdeki karşılığı ile “şıra” diye bilinen özellikle yaş veya kuru haldeki hurma veya üzümden, parçalanıp sulandırılarak üretilmiş şekerli ve alkol içermeyen sıvı içecek grubudur. Günümüze kadar ulaşan fıkhi tartışmalarda, üretim benzerliği ve alkol oluşum riski dikkate alınarak, buğday, arpa, mısır, pirinç ve darı gibi nişastalı bitkisel; yoğurt kefir ve bal gibi hayvansal kaynaklı sıvı içecekler de nebiz kavramı içinde değerlendirilebilir. Bu çalışmada kullanılan “nebiz ıstılahı” ve “nebiz bazlı” ürünler ve benzerleri tabiri ise şeker ve nişasta içeren, şartlara bağlı olarak da alkol oluşum riski içeren içecek ve sıvı yiyecek gruplarını ifade etmektedir. Bu derleme çalışmasında, doğal hali ile etil alkol oluşturabilen, güncel haliyle İslam fıkhında nebiz ıstılahına dâhil edilmesi mümkün olan bazı şeker içerikli sıvı gıda maddelerinin, Müslüman tüketicilerin kullanım şekli, niyeti ve alkol içerikleri dikkate alınarak, nebiz-hamr ıstılahları bilimsel yönüyle karşılaştırılmış, insan sağlığı ve helallik durumları aktarılmış ve ilgili mevzuat özetlenerek önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

Nebiz, commonly known as “şıra” in our country what have been produced from the fresh and dried date or raisin by crushing and diluting with water, which is accepted as a sweet drink group without alcohol. The foodstuffs in nebiz terminology according to Islamic laws, the drinks which vegetative starchy material like wheat, barley, corn, rice and millet or animal-based ones like yoghurt, kefir and honey, which have been discussed in Islamic authorities up to date. In this domain the terminologies of “nebiz term” and “based of nebiz” imply the groups of liquid foodstuffs containing sugars and starch depending on the keeping conditions. In this study the liquid foodstuffs with sugars including nebiz products a much-debated question on an account of Islamic laws what is examined by the present scientific data for nebiz-hamr discrimination according to the using area of them and intention of Muslim consumers, to benefit for the human health, halal life and official regulations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ELGÜN, A. (2023). İSLAM FIKHINA GÖRE NEBİZ VE NEBİZE BENZEYEN İÇECEKLER İLE SIVI GIDA MADDELERİNE BİLİMSEL YAKLAŞIM. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 1, 1–13. https://ajindex.com/articles/952211

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Agular, A., Nascimento, R., Ferretti, L., Gonçalves, A. (2005). Determination of or-ganic acids and ethanol in commercial vine-gars. Brazilian Journal of Food Technology, 5, 51-56.
  2. Akdemir, A. (2021). Klasik Türk şiirinde müselles. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31(1), 1, 41-59.
  3. Alzeer, J., Abou Hadeed, K. (2016). Ethanol and its Halal status in food industries. Trends in Food Science &Technology, 58, 14-20. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2016.10.018.
  4. Alzeer, J., Rieder, U., Abou Hadeed, K. (2018). Rational and practical aspects of Halal and Tayyib in the context of food safety. Trends in Food Science & Technology, 71, 264-267. Anonim, (2012). New Revelations Support Diet and Exercise to Reverse Leptin Re-sistance, Thereby Promoting a Healthy Weight. October 29 2012. https://articles.mercola.com/sites/articles/archive/2012/10/29/leptin-resistance.aspx. SET: 21.02.2020. Anonim, (2017).
  5. Çağımızın hastalığı. “Deniz Bayramoğlu sordu, Prof. Dr. Ahmet Gökhan Türkçapar, Prof. Dr. Yavuz Yörükoğlu, Dr. Murat Kınıkoğlu, Dr. Fevzi Özgönül, Dr. Gürkan Kubilay, Yard. Doç. Dr. Oytun Er-baş, Diyetisyen Didem Kanca Üstay”. https://www.cnnturk.com/tv-cnn-turk/programlar/gundem-ozel/cagimizin-hastaligi-obezite. Yayın Tarihi: 04.02.2017. Anonim, (2020).
  6. Avrupa Obezite Günü, T.C. Sağlık Bakanlığı, https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/ beslenmehare-ket-haber-ler/avrupaobeziteg%C3%BCn%C3%BC.html Anonim, (2023a). Hamr (İçki). https://islamansiklopedisi.org.tr/hamr. SET 05.04.2023 Anonim, (2023b). Nebiz https://islamansiklopedisi.org.tr/nebiz. SET 04.04.2023 Anonim, (2023c). https://www.nefis yemek tarifleri.com/blog/sira-nedir/nyt-amp/. SET04.04.2023.
  7. Asa, R.S. ve Azmi, V.A.G., (2017). The con-cept of halal and halal food certification pro-cess in Malaysia: Issues and Concerns. Ma-laysian Journal and Family Economics Asso-ciation., 20, 38- 50. Bali, S.R. (2017). The religious aspects on the uses of ethanol Alcohol in Halal Certifies Products, Istanbul, October 23-24, 2017.Concerns. Malaysian Journal and Fami-ly Economics Association. 20, 38-50.
  8. Bayındır, A. (1980). İslam Açısından Sarhoş Edici İçkiler. İslam Medeniyeti Mecmuası, IV (3), 317. Cenâbî Dîvânı. (haz. Beyhan Kesik) https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/59983,cenabi-divanipdf.pdf?0 (09.03.2019).
  9. Boran, M. (2019). Yiyecek ve İçeceklerimizde Helal Haram Ölçüleri, Ravza Yayınları,
  10. İstanbul.
  11. Demir, H. (2015). İslam hukuku açısından obeziteye yol açan yeme içme hakkında bazı tespitler. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fak