KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 2

Türkiye'de Çift Kariyer Yolunda Öğrenci Sporcular: Eğitim mi Spor mu İkilemi?

Dual Career Pathways of Student Athletes in Turkey: Education or Sports Dilemma?

Funda Koçak(ANKARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5029-3006
Begüm Yaşar Sönmez(ANKARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8213-6080
Sena Nur Doğusan(ANKARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8495-356X
Sayfa
243–263
Yayın Tarihi
2023-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada çift kariyer desteğinde, ülkemizdeki uygulamaların ve çift kariyer yapılarının geliştirilmesi gerektiği dikkat çekmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı Türk sporcuların eğitim kariyeri ve spor kariyeri olmak üzere çift kariyerlerini birlikte sürdürmede nasıl deneyimler yaşadıklarını incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada üniversite öğrenimine devam eden kendi branşında milli ya da en üst ligde yer alan öğrenci sporculardan 5 kadın ve 5 erkek olmak üzere 10 katılımcı yer almıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada çift kariyer desteğinde, ülkemizdeki uygulamaların ve çift kariyer yapılarının geliştirilmesi gerektiği dikkat çekmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:10 katılımcı
⚙️Değişkenler:Çift Kariyer · Öğrenci · Sporcu

Özet

Bu çalışmanın amacı Türk sporcuların eğitim kariyeri ve spor kariyeri olmak üzere çift kariyerlerini birlikte sürdürmede nasıl deneyimler yaşadıklarını incelemektir. Araştırma nitel araştırma yaklaşımında, yorumlayıcı paradigmada ve fenomenolojik desende tasarlanmıştır. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Araştırmada üniversite öğrenimine devam eden kendi branşında milli ya da en üst ligde yer alan öğrenci sporculardan 5 kadın ve 5 erkek olmak üzere 10 katılımcı yer almıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada geçerliği sağlamak amacıyla inandırıcılık, aktarılabilirlik, güvenilebilirlik ve doğrulanabilirlik kriterleri temel alınmıştır. Güvenirliğin sağlanabilmesi için, görüşmelerin kayıt altına alınarak, bunların yazıya aktarılması, farklı araştırmacılar tarafından bireysel kodlama yapılması stratejileri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda kuramsal çerçeveye uygun olarak üç ana tema oluşturulmuştur. SBKK boyutlarına göre “Öz yeterlik: Başarı ruhumda var”, “Sonuç beklentileri: destek ve engeller”, “Kişisel hedefler: Akademik sporcular” temaları karşımıza çıkmaktadır. Sporcular yasal olarak desteklendiklerinde ve esnek düzenlemeler yapıldığında çift kariyerlerini daha kolay yönettiklerini belirtmişlerdir. Ebeveyn desteği sporcuların çift kariyerleri ile ilgili karar vermelerinde ve çift kariyerde zorluklarla karşılaştıkları zaman sosyal destek sağlamada önemli bir rol oynamaktadır. Sporcular çift kariyerlerinde eğitim kariyerleri yerine spor kariyerlerini öncelikli olarak görürken, aktif sporculuk sonrası kariyerlerinde akademik olarak ilerlemeyi öncelikli hedef olarak görmektedirler. Çalışmada çift kariyer desteğinde, ülkemizdeki uygulamaların ve çift kariyer yapılarının geliştirilmesi gerektiği dikkat çekmiştir.

Abstract

The aim of this study is to examine how Turkish athletes experience in maintaining their dual careers, including education career and sports career. The research was designed in qualitative research approach, interpretive paradigm, and phenomenological design. The study group was selected according to the criterion sampling method, one of the purposive sampling methods. In the research, 10 participants, 5 female and 5 male, from student athletes who continue their university education and are in the national or top league in their own branch, took Data were collected using a semi-structured interview form. Content analysis method was used in the analysis of the obtained data. Validity in research credibility, transferability, reliability, and verifiability criteria are taken as basis in order to ensure reliability, the strategies of recording the interviews, translating them into writing, and individual coding by different researchers were used. As a result of the analyzes made, three main themes were formed in accordance with the theoretical framework. The theme created according to the SCCT dimension was “Self-efficacy: Success is in my soul”, “Outcome expectations: Support and obstacles”, “Personal goals: Academic athletes”. Athletes stated that they manage their double careers more easily when they are legally supported and flexible arrangements are made. Parental support plays an important role in athletes' decision making about their dual career and in providing social support when faced with difficulties in dual careers. While the athletes prioritize their sports careers over their educational careers in their dual careers, they have stated that academic progress is the primary goal in their careers after active sportsmanship. In the study, it was noted that the practices and dual career structures in our country should be improved in dual career support

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Koçak, F., Sönmez, B. Y., Doğusan, S. N. (2023). Türkiye'de Çift Kariyer Yolunda Öğrenci Sporcular: Eğitim mi Spor mu İkilemi?. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 2, 243–263. https://doi.org/10.25307/jssr.1231056

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (49)

  1. Andronikos, G., Westbury, T., & Martindale, R. J. (2019). Unsuccessful transitions: Understanding dropout from the athletes’ perspective. Athens Journal of Sports, 6(4), 195-214. https://doi.org/10.30958/ajspo.X-Y-Z
  2. Alfermann, D., & Stambulova, N. (2007). Career transitions and career termination. İçinde G. Tenenbaum & R. C. Eklund (Eds.), Handbook of sport psychology (ss 712–733). John Wiley & Sons, Inc.
  3. Aquilina, D. (2013). A study of the relationship between elite athletes' educational development and sporting performance. The International Journal of the History of Sport, 30(4), 374-392. https://doi.org/10.1080/09523367.2013.765723
  4. Bandura, A. (1986). The explanatory and predictive scope of self-efficacy theory. Journal of Social and Clinical Psychology, 4(3), 359-373. https://doi.org/10.1521/jscp.1986.4.3.359
  5. Bandura, A., & Adams, N. E. (1977). Analysis of self-efficacy theory of behavioral change. Cognitive Therapy and Research, 1(4), 287-310. https://doi.org/10.1007/BF01663995
  6. Baron-Thiene, A., & Alfermann, D. (2015). Personal characteristics as predictors for dual career dropout versus continuation–A prospective study of adolescent athletes from German elite sport schools. Psychology of Sport and Exercise, 21, 42-49. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2015.04.006
  7. Bozyiğit, E., Kılıç, S. K., Öncü, E., & Gürbüz, B. (2022). Sporcu öğrenci kariyer farkındalığı envanteri: Faktör yapısı ve demografik farklılıklar. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(2), 237-251. https://doi.org/10.25307/jssr.1083533
  8. Brustio, P. R., Rainoldi, A., Mosso, C. O., de Subijana, C. L., & Lupo, C. (2020). Italian student-athletes only need a more effective daily schedule to support their dual career. Sport Sciences for Health, 16(1), 177-182. https://doi.org/10.1007/s11332-019-00594-6
  9. Cartigny, E., Fletcher, D., Coupland, C., & Bandelow, S. (2021). Typologies of dual career in sport: A cluster analysis of identity and self-efficacy, Journal of Sports Sciences, 39(5), 583-590. https://doi.org/10.1080/02640414.2020.1835238
  10. Cartigny, E., Fletcher, D., Coupland, C., & Taylor, G. (2021b). Mind the gap: A grounded theory of dual career pathways in sport. Journal of Applied Sport Psychology, 33(3), 280-301. https://doi.org/10.1080/10413200.2019.1654559
  11. Creswell, J. W., & Clark, V. L. P. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3. baskı). Sage Publications.
  12. De Brandt, K., Wylleman, P., Torregrossa, M., Schipper-Van Veldhoven, N., Minelli, D., Defruyt, S., & De Knop, P. (2018). Exploring the factor structure of the dual career competency questionnaire for athletes in European pupil and student athletes. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 16(1), 3-19. https://doi.org/10.1080/1612197X.2018.1511619
  13. De Subijana, C. L., Barriopedro, M., & Conde, E. (2015). Supporting dual career in Spain: Elite athletes' barriers to study. Psychology of Sport and Exercise, 21, 57-64. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2015.04.012
  14. Eggleston, D., Hawkins, L. G., & Fife, S. T. (2020). As the lights fade: A grounded theory of male professional athletes’ decision-making and transition to retirement. Journal of Applied Sport Psychology, 32(5), 495-512. https://doi.org/10.1080/10413200.2019.1626514
  15. Gençlik ve Spor Bakanlığı. (2019). Milli sporculara "Tam burslu eğitim" müjdesi. https://millisporcubursu.gsb.gov.tr/ Son erişim tarihi:14 Kasım 2022.
  16. Henriksen, K., Stambulova, N., & Roessler, K. K. (2010). Successful talent development in track and field: considering the role of environment. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 20(Suppl. 2), 122-132. https://doi.org/10.1111/j.1600-0838.2010.01187.x
  17. Herold, E., Hallmann, K., Valantine, I., Gonzalez-Serrano, M. H., Staskeviciute-Butiene, I., & Breuer, C. (2022). Athletes’ subjective evaluations of the implementation of dual career measures. International Journal of Sport Policy and Politics, 14(1), 111-129. https://doi.org/10.1080/19406940.2021.1981424
  18. International Olympic Committee. (2020). Tokyo 2020 Athletes. https://olympics.com/en/olympic-games/tokyo-2020/athletes Son erişim tarihi: 05 Kasım 2022.
  19. Karadağ, D., & Aşçı, F. H. (2021). Sporcular için çift kariyer yetkinliği ölçeği’nin Türkçe uyarlaması. Türkiye Klinikleri Spor Bilimleri Dergisi, 13(2), 84-91. https://doi.org/10.5336/sportsci.2020-79861
  20. Knight, C. J., Harwood, C. G., & Sellars, P. A. (2018). Supporting adolescent athletes' dual careers: The role of an athlete's social support network. Psychology of Sport and Exercise, 38(1), 137-147. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2018.06.007
  21. Küttel, A., Christensen, M. K., Zysko, J., & Hansen, J. (2020). A cross-cultural comparison of dual career environments for elite athletes in Switzerland, Denmark, and Poland. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 18(4), 454-471. https://doi.org/10.1080/1612197X.2018.1553889
  22. Lent, R. W., Brown, S. D., & Hackett, G. (1994). Toward a unifying social cognitive theory of career and academic interest, choice, and performance. Journal of Vocational Behavior, 45(1), 79-122. https://doi.org/10.1006/jvbe.1994.1027
  23. Lent, R. W., Brown, S. D., & Hackett, G. (2000). Contextual supports and barriers to career choice: A social cognitive analysis. Journal of counseling psychology, 47(1), 36-49. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-0167.47.1.36
  24. Li, M., & Sum, R. K. W. (2017). A meta-synthesis of elite athletes’ experiences in dual career development. Asia Pacific Journal of Sport and Social Science, 6(2), 99-117. https://doi.org/10.1080/21640599.2017.1317481
  25. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1986). But is it rigorous? Trustworthiness and authenticity in naturalistic evaluation. New Directions for Program Evaluation, 30(special issue), 73-84. https://doi.org/10.1002/ev.1427
  26. Linnér, L., Stambulova, N. B., Lindahl, K., & Wylleman, P. (2019). Swedish university sudent-athletes’ dual career scenarios and competences. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 17(1), 1-16. https://doi.org/10.1080/1612197X.2019.1611898
  27. McCormack, C., & Walseth, K. (2013). Combining elite women’s soccer and education: Norway and the NCAA. Soccer & Society, 14(6), 887-897. https://doi.org/10.1080/14660970.2013.843927
  28. Millî Eğitim Bakanlığı. (2015). Millî Eğitim Bakanlığı öğretmen atama ve yer değiştirme yönetmeliği https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_11/08144242_mevzuat.pdf Son erişim tarihi: 12 Kasım 2022
  29. Morris, R., Cartigny, E., Ryba, T. V., Wylleman, P., Henriksen, K., Torregrossa, M.,. Erpič, S. C. (2021). A taxonomy of dual career development environments in European countrie. European Sport Management Quarterly, 21(1), 134-151. https://doi.org/10.1080/16184742.2020.1725778
  30. Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi. (2022). Milli sporcu yerleştirme için tercihlerin alınması. https://www.osym.gov.tr/TR,23970/2022-yks-milli-sporcu-yerlestirme-islemleri-icin-tercihlerin-alinmasi-15092022.html Son erişim tarihi: 1 Kasım 2022
  31. OHMK. (2015). Olimpik Hazırlık Merkezlerinin Kuruluş, Çalışma, Görev, Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliği, Resmî Gazete 29323 (11 Nisan 2015). Erişim 25 Şubat 2023. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150411-10.htm
  32. O'Neil, L., Amorose, A. J., & Pierce, S. (2021). Student-athletes’ dual commitment to school and sport: Compatible or conflicting?. Psychology of Sport and Exercise, 52(1), Makale 101799. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2020.101799
  33. Ryba, T. V., Stambulova, N. B., Selänne, H., Aunola, K., & Nurmi, J. E. (2017). Sport has always been first for me” but “all my free time is spent doing homework: Dual career styles in late adolescence”. Psychology of Sport and Exercise, 33(1), 131-140. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2017.08.011
  34. Segal, G., Borgia, D., & Schoenfeld, J. (2002). Using social cognitive career theory to predict self-employment goals. New England Journal of Entrepreneurship, 5(2), 47–55. https://doi.org/10.1108/NEJE-05-02-2002-B007
  35. Semiz, K. (2018). Okul ve spor bir arada gider mi? Üniversite sporcu-öğrencilerinin ihtiyaç analizi. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi, 10(2), 123-133. https://doi.org/10.30655/besad.2018.10
  36. Stambulova, N. (2010). Counseling athletes in career transitions: the five-step career planning strategy. Journal of Sport Psychology in Action, 1(2), 95-105. https://doi.org/10.1080/21520704.2010.528829
  37. Stambulova, N. B., Engström, C., Franck, A., Linnér, L., & Lindahl, K. (2015). Searching for an optimal balance: Dual career experiences of Swedish adolescent athletes. Psychology of Sport and Exercise, 21(1), 4-14. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2014.08.009
  38. Stambulova, N. B., & Ryba, T. V. (2014). A critical review of career research and assistance through the cultural lens: towards cultural praxis of athletes' careers. International Review of Sport and Exercise Psychology, 7(1), 1-17. https://doi.org/10.1080/1750984X.2013.851727
  39. Stambulova, N. B., & Wylleman, P. (2015). Dual career development and transitions, Psychology of Sport and Exercise, 21, 1-134. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2015.05.003
  40. Stambulova, N. B., & Wylleman, P. (2019). Psychology of athletes' dual careers: A state-of-the-art critical review of the European discourse. Psychology of Sport and Exercise, 42, 74-88. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2018.11.013
  41. Storm, L. K., Henriksen, K., Stambulova, N. B., Cartigny, E., Ryba, T. V., De Brandt, K.,. & Erpič, S. C. (2021). Ten essential features of European dual career development environments: A multiple case study. Psychology of Sport and Exercise, 54, Makale 101918. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2021.101918
  42. Sum, R. K. W., Tsai, H. H., Ching Ha, A. S., Cheng, C. F., Wang, F. J., & Li, M. (2017). Social-ecological determinants of elite student athletes’ dual career development in Hong Kong and Taiwan. Sage Open, 7(2), 1-12. https://doi.org/10.1177/2158244017707798
  43. Tessitore, A., Capranica, L., Pesce, C., De Bois, N., Gjaka, M., Warrington, G.,. & Doupona, M. (2021). Parents about parenting dual career athletes: A systematic literature review. Psychology of Sport and Exercise, 53, Article 101833. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2020.101833
  44. Wylleman, P., De Brandt, K., & Defruyt, S. (2017). GEES Handbook for dual career support providers (DCSPs). Brussels.
  45. Wylleman, P., & Reints, A. (2010). A lifespan perspective on the career development of talented and elite athletes: Perspectives on high-intensity sports. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 20(Suppl. 2), 88-94. https://doi.org/10.1111/j.1600-0838.2010.01194.x
  46. Wylleman, P., Reints, A., & De Knop, P. (2013). Athletes' careers in Belgium: A holistic perspective to understand and alleviate challenges occurring throughout the athletic and post-athletic career. İçinde N.B. Stambulova, & T.V. Ryba (Eds.), Athletes' careers across cultures (ss. 31-42). Routledge.
  47. Morris, R., Cartigny, E., Ryba, T. V., Wylleman, P., Henriksen, K., Torregrossa, M.,. Erpič, S. C. (2021). A taxonomy of dual career development environments in European countrie. European Sport Management Quarterly, 21(1), 134-151. https://doi.org/10.1080/16184742.2020.1725778
  48. Storm, L. K., Henriksen, K., Stambulova, N. B., Cartigny, E., Ryba, T. V., De Brandt, K.,. & Erpič, S. C. (2021). Ten essential features of European dual career development environments: A multiple case study. Psychology of Sport and Exercise, 54, Makale 101918. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2021.101918
  49. Tessitore, A., Capranica, L., Pesce, C., De Bois, N., Gjaka, M., Warrington, G.,. & Doupona, M. (2021). Parents about parenting dual career athletes: A systematic literature review. Psychology of Sport and Exercise, 53, Article 101833. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2020.101833