KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

Kelâm İlminde Metodoloji ve Problemlerin Dönemsel Doğuşu ve Gelişimi

Faruk GÜN
Sayfa
352–379
Yayın Tarihi
2023-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sorusuyla beraber ele alınacak, takip ettiği usul ve karşılaştığı problemler geçmişten günümüze bir bütün halinde değerlendirilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kelâm ilmi İslâm’ın ilk yüzyılında çeşitli etkenlerle ortaya çıkan ihtilaflara cevap mahiyetinde oluşmaya başlamış, felsefe ile girilen temastan sonra sömürge döneminde yeni ilm-i kelâm adıyla varlığını sürdürmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Makalemizde özellikle ele alacağımız konu, kelâm ilminin dönemsel gelişme sürecinde takip ettiği usul ve ele aldığı problemleri kısaca ana hatlarıyla değerlendirmek ortaya koyduğu zengin literatür ve usuller ile çağımız kelâm ilminin problemlerine ışık tutmaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Sorusuyla beraber ele alınacak, takip ettiği usul ve karşılaştığı problemler geçmişten günümüze bir bütün halinde değerlendirilecektir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mezhep · Selef · Mütekaddimun

Özet

Kelâm ilmi İslâm’ın ilk yüzyılında çeşitli etkenlerle ortaya çıkan ihtilaflara cevap mahiyetinde oluşmaya başlamış, felsefe ile girilen temastan sonra sömürge döneminde yeni ilm-i kelâm adıyla varlığını sürdürmüştür. Günümüzde Yeni İlm-i Kelâm eskinin mirasını devralan ve çağın proplemlerine çözüm yollarını arayan bir ilim dalıdır. Bu bağlamda sosyal bilimlerde yeni bir epistemoloji için kelâm ilminin serüveni ve çalışmalarını doğru okumak gerekir. Buna ilişkin başlangıçtan günümüze islam ilimlerine öncülük etme rolünü ve gelişimini üstlenen kelâm ilminin geçirdiği evler ve kırılma noktaları günümüzde gelişen ve değişen dünyanın proplemleri ile yeniden ele alma ihtiyacı doğmuştur. Makalemizde özellikle ele alacağımız konu, kelâm ilminin dönemsel gelişme sürecinde takip ettiği usul ve ele aldığı problemleri kısaca ana hatlarıyla değerlendirmek ortaya koyduğu zengin literatür ve usuller ile çağımız kelâm ilminin problemlerine ışık tutmaktır. Çalışmamız içerisinde Kelâm ilmi islam ilimlerine öncülük etmiş midir? Kelâm ilmi diğer ilimlere öncülük etmeli midir? Sorusuyla beraber ele alınacak, takip ettiği usul ve karşılaştığı problemler geçmişten günümüze bir bütün halinde değerlendirilecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜN, F. (2023). Kelâm İlminde Metodoloji ve Problemlerin Dönemsel Doğuşu ve Gelişimi. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1, 352–379. https://ajindex.com/articles/950566

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Abduh, Muhammed. Tefsîru Cüz-i Amme. Mısır: Matba’tü Mısır, 1341/2010.
  2. Akbulut, Ahmet. Sahabe Devri Siyasî Hadiselerinin Kelâmî Problemlere Etkileri. İstanbul: Birleşik Yayıncılık, 1992.
  3. Ardoğan, Recep. Akideden Kelâma Kelâm Tarihi. İstanbul: KLM Yayınları, 2017.
  4. Atay, Hüseyin. “Kur’an’a Göre Münâzara Metodu”. Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 17. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 1969.
  5. Atay, Hüseyin. İslam’ı Yeniden Anlama. Ankara: Atay ve Atay, 2001.
  6. Aydın, Ömer. Türk Kelâm Bilginleri. İstanbul: İnsan Yayınları, 2004.
  7. Aydınlı, Osman. Mu'tezile Ekolu Teşekkülü, ilkeleri ve İslâm Düşüncesine Katkıları”. Konya: Marife Dini Araştırmalar Dergisi 3 / 3 (Aralık 2003): 27-54.
  8. Aygün, Fatma. “Fatalizm ve Dışlayıcılık”, İslam Düşüncesinde Ateizm Eleştirisi (ed. Cemalettin Erdemci-Fadıl Aygan). Ankara: Elis Yayınları, 2019.
  9. Bilmen, Ömer Nasuhi. Muvazzah İlmi Kelâm. İstanbul: Semerkand Yayınları, 2015.
  10. Cevizci, Ahmet. Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma yayınları, 4. Basım, 1999. Câbirî, Muhammed Abid. Fehmü’l-Kur’âni’l Hakîm. Mağrib: Dâru’n-Neşr el-Mağribiyye, 2008. Cürcânî, Seyyid Şerif. et-Ta‘rifât. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l- ‘İlmiyye, 1990.
  11. Düzgün, Şaban Ali. “Hüseyin Atay”. Çağdaş İslam Düşünürleri (ed. Cağfer Karadaş). İstanbul: Ensar Neşriyat, 2007.
  12. Erdoğan, İbrahim Halil. “Kur’ân’ı Mûcize Kılan İ’câz Yönü: Fesâhat ve Tenâsüp (Fahreddin er-Râzî’ye Göre)”. Turkish Academic Research Review, 3/2 (2018), 39-60.
  13. Erdoğan, İbrahim Halil. “Tarih Bilinci ve Kelâm İlmindeki Muhtasar Teliflerin İslam Eğitim Geleneğindeki Yeri” İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8/3 (2019),165-178. Eş ‘arî, Ebu’l-Hasan ‘Ali b. İsmail. Kitâbu Makâlâti’l-İslâmiyyîn ve İhtilâfi’l-Musallîn, Thk. Hellmut Ritter, Franz Steiner Verlag Gmbh. Wiesbaden: 1980. Eş ‘arî, Ebu’l-Hasan ‘Ali b. İsmail. el-İbâne ‘an Usûli’d-Diyâne. nşr. Fevkiye Hüseyin Mahmûd. Medine: 1407/1986. Eş ‘arî, Ebu’l-Hasan ‘Ali b. İsmail. el-Lümaʿ, nşr. R. J. McCarthy. Beyrut: 1952-53. Gazzâlî, Ebû Hamid Muhammed. el-Mustasfâ min ilmi’l-usûl. Bulak: 1324. Gilson, Etienne. Ateizmin Çıkmazı. trc. Veysel Uysal. İstanbul: M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfi Yayinlari, 1992.
  14. Güdekli, Hayrettin Nebi. “Kelâm İlminin Yöntemsel Olarak İnşası” İlâhiyat Fakülteleri yirmi birinci Kelâm Anabilim Dalı Koordinasyon Toplantısı ve Uluslararası Kelâm İlminde Metodoloji Sorunu Sempozyumu. Gaziantep: 2016, 39-40.
  15. Gün, Faruk. Gayb Bilgisi ve Gaybî Meseleler. Ankara: Fecr Yayınları 2022.
  16. Gün, Faruk. “Günümüz Gençliğinin İnanç