Dergiler / Batman Akademi Dergisi / 2023 / Cilt: 7 Sayı: 1

Bir Kur’ân Kavramı Olarak ‘‘Teberrucu’l-Câhiliye’’

Sayfa
58–76
Yayın Tarihi
2023-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu sebeple makalemizde, geniş kapsamlı bu ifadenin ilk dönem müslüman toplumda verdiği mesajlar ve günümüze dönük hikmetleri incelenerek faydaya mebni olması amaçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Câhiliye kavramı Kur'ân'da dört yerde kullanılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mushaf tertip sırasına göre Âl-i İmrân suresinde ‘‘zannu’l-câhiliye’’, Mâide Suresinde ‘‘hukmu’l-câhiliye’’, Ahzâb suresinde ‘‘teberrucu’l-câhiliye’’ ve Fetih suresinde ‘‘hamıyyetu’l-câhiliye’’ kavramları, câhiliyenin temel davranış biçimlerini ifade etmeleri yönleri ile çok kapsamlı anlamları ifade etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu sebeple makalemizde, geniş kapsamlı bu ifadenin ilk dönem müslüman toplumda verdiği mesajlar ve günümüze dönük hikmetleri incelenerek faydaya mebni olması amaçlanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kur’ân · Tefsîr · Ahzâb

Özet

Câhiliye kavramı Kur'ân'da dört yerde kullanılmıştır. Mushaf tertip sırasına göre Âl-i İmrân suresinde ‘‘zannu’l-câhiliye’’, Mâide Suresinde ‘‘hukmu’l-câhiliye’’, Ahzâb suresinde ‘‘teberrucu’l-câhiliye’’ ve Fetih suresinde ‘‘hamıyyetu’l-câhiliye’’ kavramları, câhiliyenin temel davranış biçimlerini ifade etmeleri yönleri ile çok kapsamlı anlamları ifade etmektedir. Sebeb-i nüzul rivayetlerine göre Âl-i İmrân suresinde zikredilen ‘‘zannu’l-câhiliye’’ kavramı, münafık karakterli cahillerin Allah hakkındaki su-i zanlarını anlatırken kullanılmıştır. Mâide suresinde zikredilen ‘‘hukmu’l-câhiliye’’ ifadesi ise Medîne toplumundaki Yahudilerin, peygamberin hükmü yerine câhiliye dönemi hükümlerini tercih etmelerini eleştiri bağlamında ifade edilmiştir. Fetih suresinde zikredilen ‘‘hamıyyetu’l-câhiliye’’ kavramı ise Hudeybiye anlaşması döneminde câhiliye inat ve kibrinden dolayı Müslümanları umre için bile olsa Mekke’ye sokmama gayreti gösteren müşriklerin asabî hallerini tasvir etmektedir. Makalemizde inceleme konusu yapacağımız ‘‘teberrucu’l-câhiliye’’ kavramı, özelde Hz. Peygamber’in eşlerinin genelde ise tüm müslümanların birtakım davranışlardan vazgeçmeleri bir kısım ilkeleri ise benimsemeleri amacıyla kullanılmıştır. ‘‘Teberrucu’l-câhiliye’’ kavramı, genel olarak ‘‘tesettür’’ ve kadın-erkek ilişkileri bağlamında yorumlanmış olmakla birlikte daha geniş bir anlam dünyasına sahiptir. Kavramın yer aldığı Ahzâb suresi, Hendek savaşı esnasında ve sonrasında müslüman toplumun karşılaştığı siyasî, askerî, sosyal, iktisâdi ve dinî birçok soruna çözüm getiren ayetler ile mündemiçtir. Teberrucu’l-câhiliye kavramı da bu mezkûr sorunların çözümü bağlamında birçok hikmet ve eğitim boyutu taşıyan zengin bir anlam dünyasına sahiptir. Bu sebeple makalemizde, geniş kapsamlı bu ifadenin ilk dönem müslüman toplumda verdiği mesajlar ve günümüze dönük hikmetleri incelenerek faydaya mebni olması amaçlanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SÜMER, İ. S. (2023). Bir Kur’ân Kavramı Olarak ‘‘Teberrucu’l-Câhiliye’’. Batman Akademi Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 58–76. https://ajindex.com/articles/947353

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Abdulbâkī, Muhammed Fuâd. el-Muʿcemü’l-müfehres. Kahire: Dâru’l-Hadîs, 1996.
  2. Altıntaş, Ramazan. “Seyyid Kutub’un Câhiliye Anlayışı”. https://doi.org/10.5281/ZENODO.3344078
  3. Altuntaş, Hacı Mehmet. Cahiliye Çağından Hz. Peygamber’in Vefatına Kadar Kan Davası. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2021. Beğavî, Ebû Muhammed el- Hüseyin b. Mes’ûd. Meâlîmu’t-tenzîl fi tefsîri’l-Kur’ân. thk. Abdurrezzâk el-Mehdi. Beyrut: Dâr’u İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, 1999. Bendenîcî, Ebu Bişr el-Yemân b. Ebi’l-Yemân el-. es-Segafiyyet’u fi’l-Lugati. thk. Halîl İbrâhim el-Atıyye. Bağdat: İhyâu’t-Turâsi’l-Arabiyyi, 1976. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmail el-. el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ. nşr. Muhammed Züheyr b. Nasr. 8 Cilt. b.y.: Dâr’u Tavki’n-Necât, 2. Basım, 1422. Cevzî, Cemâluddin Ebu’l-Ferec Abdurrahman b. Ali. Muhammed el-. Zâdu’l-Mesîr fi İlmi’t-Tefsîr. thk. Abdurrezzâk el-Mehdî. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-Arabî, 1. Basım, 1422. Curcânî, Ebu Bekr Abdulkâhir b. Abdurrahman b. Muhammed el-. Dercu’d-Dureri fi Tefsîri’l-Âyi ve’s-Suver. thk. Velîd b. Ahmed b. Sâlih ve İyâd Abdullatif el-Gîsî. Britanya: Mecelletu’l-Hıkmeti, 1. Basım, 1408. Çavuş, Levent. “Kavramsal ve Tarihsel Açıdan ‘Cahiliye’”. Milel ve Nihal inanç, kültür ve mitoloji araştırmaları dergisi 13/1 (12 Ağustos 2016), 44. https://doi.org/10.17131/milelnihal.24341
  4. Derveze, İzzet. et-Tefsiru’l-hadîs. Kahire:, Dâr’u İhyâi’l-Kutubi’l-Arabiyyi, 1983.
  5. Doğan, İshak. “Kur’an’da ‘Câhiliyeti’l-Ûlâ’ İfadesi”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8/1 (2021), 257-281.
  6. Elmalılı, Muhammed Hamdi. Hak Dini Kur’ân Dili. 10 Cilt. İstanbul: Azim, ts. Endelûsî, Ebû Muhammed Abdulhak b. Ğâlib b. Abdurrahman İbn Atıyye el-. el-Muharraru’l-Vecîz fi Tefsîr-i Kitâbi’l-Azîz. thk. Abdusselam Abduşşafi Muhammed. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1. Basım, 1422. Ersoy, Mehmet Akif. “Safahat - Bir Gece”. Dijital Safahat. Erişim 29 Nisan 2023. https://safahat.diyanet.gov.tr/PoemDetail.aspx?bID=12&pID=107
  7. Fayda, Mustafa. “Cahiliye”. Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 17-19. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1993.
  8. Güner, Nebiye Şeyma. Seyyid Kutub’ta Cahiliye Kavramı ve Modernizm Eleştirisi. Bursa: Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
  9. Hamidullah, Muhammed. “Hendek Gazvesi”. Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 17/194-195. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1998.
  10. Hamidullah, Muhammed. “Hilfü’l-Fudul”. Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 31-32. İstanbul