Dergiler / Tarihyazımı / 2023 / Cilt: 5 Sayı: 1

Göç ve Tarihyazımı: Osmanlı Göç Literatüründe Göçmenlerin Değişen Konumu

Sayfa
150–169
Yayın Tarihi
2023-06-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada imparatorluğun uyguladığı göçmen yerleşim politikasında göçmenlerin failliğine odaklanan çalışmaların bir değerlendirilmesi sunularak 19. yüzyıldaki göç yönetiminin farklı aktörler üzerinden değerlendiren bu çalışmaların Osmanlı göç yönetimini anlamlandırmamızda yeni olanaklar sunduğu belirtilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:19. yüzyılda Osmanlı imparatorluğunun nüfusunu nicelik ve nitelik olarak etkileyen en önemli olgu göç oldu.
📊
Temel Bulgular & Veri:İmparatorluk merkezi 1860 tarihinde Muhacirin Komisyonunu kurarak göç ve göçmen meselesini önceki yüzyılların aksine merkezi düzeyde ele almaya başladı.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada imparatorluğun uyguladığı göçmen yerleşim politikasında göçmenlerin failliğine odaklanan çalışmaların bir değerlendirilmesi sunularak 19. yüzyıldaki göç yönetiminin farklı aktörler üzerinden değerlendiren bu çalışmaların Osmanlı göç yönetimini anlamlandırmamızda yeni olanaklar sunduğu belirtilmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tarihyazımı · Göç Yönetimi · Göçmen

Özet

19. yüzyılda Osmanlı imparatorluğunun nüfusunu nicelik ve nitelik olarak etkileyen en önemli olgu göç oldu. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren kitlesel hale dönüşen bu göçler imparatorluğun idari, askeri, siyasi ve iktisadi olarak dönüşümler yaşadığı ve merkezileşme alanında önemli düzenlemelerin gerçekleştiği dönemle eş zamanlı gerçekleşti. Bu durum göçmenlere yönelik düzenleri merkezileştirici politikaların bir parçası yaptı. İmparatorluk merkezi 1860 tarihinde Muhacirin Komisyonunu kurarak göç ve göçmen meselesini önceki yüzyılların aksine merkezi düzeyde ele almaya başladı. Öte yandan Nüfusun kontrol edilmesi ve okunaklı kılınması çerçevesinde şekillenen dönemin nüfus siyaseti coğrafi hareketliliği sınırlayan düzenlemeleri öncelemekteydi. Bu bağlamda göçebe ve yarı-göçebe grupların yanı sıra imparatorluk sınırları içinde önemli bir hareketli nüfus olan göçmenler, imparatorluk merkezinin askeri, siyasi, güvenlik ve ekonomik kaygılarıyla şekillenen iskân politikası çerçevesinde imparatorluk topraklarına yerleştirildi. İmparatorluğun hareketli gruplarının yerleşimine ilişkin tarih yazımında, yerleşim politikalarının uygulamasında imparatorluk merkezi başat aktör olarak değerlendirilmektedir. Ancak son dönemde 19. yüzyılda Osmanlı imparatorluğunun hareketli nüfusunun önemli bileşenlerinden olan göçebe ve göçmen grupların yerleşimini konu alan çalışmalarda, literatürde yaygın olarak kabul gören imparatorluk merkezini temel belirleyici aktör olarak ele alan iskân anlatısı sorunsallaştırılmaktadır. Bu çalışmada imparatorluğun uyguladığı göçmen yerleşim politikasında göçmenlerin failliğine odaklanan çalışmaların bir değerlendirilmesi sunularak 19. yüzyıldaki göç yönetiminin farklı aktörler üzerinden değerlendiren bu çalışmaların Osmanlı göç yönetimini anlamlandırmamızda yeni olanaklar sunduğu belirtilmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BİLGİÇ, F. T. (2023). Göç ve Tarihyazımı: Osmanlı Göç Literatüründe Göçmenlerin Değişen Konumu. Tarihyazımı, Cilt: 5 Sayı: 1, 150–169. https://ajindex.com/articles/946833

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Adamiak, P. J. (2018). To the edge of the desert: Caucasian refugees, civilization, and settlement on the Ottoman frontier, 1866-1918 (Yayımlanmamış Doktora Tezi) University of California: San Diego. Barkan, Ö. L. (1952). Osmanlı İmparatorluğunda bir iskân ve kolonizasyon metodu olarak sürgünler, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Cilt XIII, 56-79.
  2. Başaran, B. (2006). Remaking the gate of felicity: policing, social control, and migration in İstanbul at the end of the eighteenth century, 1789-1793 (Yayımlanmamış Doktora Tezi). University of Chicago, Chicago. Behar, C. (1996). Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye’nin Nüfusu 1500-1927, Ankara: Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları.
  3. Çelik, F. (2013). “Civilizing mission” in the Late Ottoman discourse: The case of Gypsies, Oriente Moderno 93, 577-597.
  4. Chochiev G. and Koç B. (2006). Some notes on the settlement of Northern Caucasians in Eastern Anatolia and their adaptation problems (the second half of the XIXth century-beginning of the XXth century), Journal of Asian History, 40.1, 80-103.
  5. Chochiev, G. (2007). XIX. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı İmparatorluğu’nda Kuzey Kafkas göçmenlerin toplumsal uyarlanmasına dair bazı görüşler, Kebikeç, 23, 407-456.
  6. Cuthell, D.C. (2005). The Muhacirin Komisyonu: An agent in the transformation of Ottoman Anatolia, 1860–1866 (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Columbia Üniversitesi,
  7. New York. Deringil, S. (2003). They live in a state of nomadism and savagery: The late Ottoman Empire and the postcolonial debate, Comparative Studies in Society and History, 45, no. 2, 311-342.
  8. Dündar, F. (2001). İttihat ve Terakki’nin Müslümanları iskan politikası (1913- 1918), İstanbul:
  9. İletişim Yayınları.
  10. Dündar F. (2008).
  11. Modern Türkiyenin şifresi, İttihat ve Terakkinin etnisite mühendisliği 1913-1918, İstanbul:
  12. İletişim Yayınları.
  13. Dündar F. (2018). How migration institutions “think”? The Ottoman-Turkish case, ANATOLI De l’Adriatique à la Caspienne Territoires, politique, sociétés, NUMÉRO, 9 Automne, 165-183.
  14. Dündar F. (2021). Hicret dîn ü devlet, Osmanlı göç politikası (1856-1908), İstanbul:
  15. İletişim Yayınları.
  16. Erkan, S. (1996). Kırım ve Kafkasya göçleri (1878-1908), Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Kafkasya ve Orta Asya Ülkeleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Yayınları.
  17. Fratantuono, E. M. (2016). Migration administration in the making of the Late Ottoman Empire (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Michigan State Üniversitesi:
  18. Michigan. Fratantuono, E. M. (2017). State fears