Dergiler / Türklük Bilimi Araştırmaları / 2023 / Sayı: 53

TERCÜMÂN-I HAKÎKAT GAZETESİNDE SULTAN ABDÜLAZİZ'E YAZILAN MERSİYELER

Sayfa
11–39
Yayın Tarihi
2023-06-21
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Değerlendirme sonrasında Tercümân-ı Hakîkat gazetesinde yer alan mersiyeler Latin harflerine aktarılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mahmud ve Pertevniyal Valide Sultan’ın oğulları Sultan Abdülaziz 8 Şubat 1830’da dünyaya gelmiş ve 25 Haziran 1861 tarihinde tahta çıkmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sultan Abdülaziz de darbeyle tahttan uzaklaştırılmış ve 4 Haziran 1876 tarihinde vefat etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Değerlendirme sonrasında Tercümân-ı Hakîkat gazetesinde yer alan mersiyeler Latin harflerine aktarılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mersiye · Mithat Paşa · Sultan Abdülaziz

Özet

Sultan II. Mahmud ve Pertevniyal Valide Sultan’ın oğulları Sultan Abdülaziz 8 Şubat 1830’da dünyaya gelmiş ve 25 Haziran 1861 tarihinde tahta çıkmıştır. Osmanlı devlet yönetiminde zaman zaman iç mücadeleler olmuş; tahttan indirilmeler, sonu ölümle sonuçlanan hadiseler gerçekleşmiştir. Sultan Abdülaziz de darbeyle tahttan uzaklaştırılmış ve 4 Haziran 1876 tarihinde vefat etmiştir. Kaynakların bir kısmı Abdülaziz’in hal'inden sonra geçirdiği buhran nedeniyle intihar ettiğini, bir kısmı padişahın öldürüldüğünü belirtirken bir kısmı da kesin kanaat belirtmekten kaçınmıştır. Konunun yeniden soruşturulması için II. Abdülhamit döneminde mahkeme kurulmuş ve Sultan’ın öldürüldüğü kanaatine varılarak sorumlular değişik cezalara çarptırılmışlardır. Sultan Abdülaziz için yazılmış şimdiye kadar tespit edilebilen 11 mersiye bulunmaktadır. Bunlardan altısı; 23 Mayıs - 16 Temmuz 1881 tarihleri arasında Tercümân-ı Hakîkat gazetesinde yayımlanmıştır. Burada yayımlanan mersiyelerden ikisi daha önce çalışmalara konu olsa da kalan dört mersiyeden ilk defa bu yazıda söz edilmiştir. Çalışmamızda Tercümân-ı Hakîkat gazetesinde neşredilen mersiyeler yazarlarıyla birlikte incelemeye tabi tutulacaktır. Bu incelemede daha önce bir şekilde akademik çalışmalara konu olmuş mersiyelerin; Abdülaziz’in halli, ölümü ve hadisedeki rollerine dair verdikleri bilgilerden de yararlanılacaktır. Değerlendirme sonrasında Tercümân-ı Hakîkat gazetesinde yer alan mersiyeler Latin harflerine aktarılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYDEMİR, Y., YERDEMİR, F. (2023). TERCÜMÂN-I HAKÎKAT GAZETESİNDE SULTAN ABDÜLAZİZ'E YAZILAN MERSİYELER. Türklük Bilimi Araştırmaları, Sayı: 53, 11–39. https://ajindex.com/articles/944495

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Adile Sultan. “Mersiye”, Ali Emiri. Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmuası. Evkâf-ı İslâmiyye Matbaası, c. 1, no. 7, ss. 123-124, 1334. Aksoyak, İsmail Hakkı. “Kemâl, Seyyid Ahmed Kemâl Paşa”. https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/kemal-seyyid-ahmed-kemal-pasa (Erişim Tarihi: 3.3.2023).
  2. Arslan, Mehmet. “Mekkî Mehmed, Mekkeli”. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/mekki-mehmed-mekkeli (Erişim Tarihi: 3.3.2023).
  3. Balcı, Ramazan. Beyaz Atlının Ölümü Sultan Abdülaziz. Nesil Yayınları, 2007.
  4. Bardak, Musa. “Son Dönem Osmanlı Eğitimci-Bürokratı Ahmed Kemal Paşa’nın Hayatı.” Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 7 (13), 2020, ss. 40-71.
  5. Baykal, Bekir Sıtkı. İbretnümâ. Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1989.
  6. Çiftçi, Cemil. Divan Şiirinde Kerbelâ Ağıtları. Kevser Yayınları, 2008.
  7. Ekinci, Ekrem Buğra. “Düzmece Fetva Sultan Abdülaziz’i Nasıl Tahtan Etti”. https://www.gzt.com/derin-tarih/duzmece-fetva-sultan-abdulazizi-nasil-tahtan-etti-2748691 (Erişim Tarihi: 09.04.2023) Hafız Mehmet. Sultan Abdülaziz Niçin İntihar Etti. Hazırlayan İbrahim Yıldırım, Yüzleşme Yayınları, 2023.
  8. Hasar, Recep. Türk Edebiyatında Padişah ve Şehzade Mersiyeleri. 2018.
  9. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Ü, Yüksek lisans tezi. İnal, İbnülemin Mahmud Kemal. Son Asır Türk Şairleri. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1969.
  10. İpşirli, Mehmet. “Kara Halil Efendi.” İslâm Ansiklopedisi, c. 24, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2001, ss. 361-62.
  11. İsen, Mustafa. Acıyı Bal Eylemek Türk Edebiyatında Mersiye. Akçağ Yayınları, 1993. Kemâl Paşa. “Mersiye.” Ali Emiri. Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmuası. Evkâf-ı İslâmiyye Matbaası, c. 3, no. 29, ss. 815-818, 1336. Kocahanoğlu, Osman Selim. Midhat Paşa’nın Hatıraları 2. Temel Yayınları, 1997.
  12. Kurnaz, Cemal ve Halil Çeltik. Divan Şiiri Şekil Bilgisi. H Yayınları, 2010.
  13. Küçük, Cevdet. “Abdülaziz.” İslâm Ansiklopedisi, c. 1, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1988, ss. 179-185. Mahmud Celaleddin Paşa. Mir’ât-ı Hakikat, Tarihî Hakikatlerin Aynası. Hazırlayan İsmet Miroğlu, Berekât Yayınları, C. I-II-III. 1983.
  14. Odunkıran, Fatih. Mehmed Memdûh Paşa ve Dîvân-ı Eş‘ârı (İnceleme-Metin). 2011.
  15. Trakya Ü, Yüksek Lisans Tezi. Orpilyan, Sarkis. Sultan Abdülaziz’in Katilleri. Artin Asaduryân Matbaası, 1326. Özcan, Tahsin. “Ömer Lutfi Efendi.” İslâm Ansiklopedisi, c. 34, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2007, ss. 73-74.
  16. Özdemir, Hikmet. Âdile Sultan Divânı. Kültür Bakanlığı Yayınları, 1996.
  17. Öztürk, Murat. “Bir Darbenin Şiire Yansıması: Sultan Abdülaziz’e Yazılan Mersiyeler.” Uluslararası T