Dergiler / PHILIA / 2022 / Cilt: 8

Trqqas asati: Uzun Ön Tarihi olan Bir Likçe Formül

Trqqas asati: A Lycian Formula with a Long Prehistory

Dergi
PHILIA
Sayfa
123–133
Yayın Tarihi
2022-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Burada formülle artık tanrıyla olan kişisel ilişkiden ziyade krallığa atfedilen değer dile getirilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bir Mezopotamya formülü Hitit kralları tarafından da benimsenmiş ve kısa bir süre mühürlerde ve bir kaya kabartmasında kullanılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Formülün kendisi MÖ 5. yüzyılın sonunda Ksanthos agorasındaki Yazıtlı Dikme’de (TL 44b, 37) de karşımıza çıkmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Burada formülle artık tanrıyla olan kişisel ilişkiden ziyade krallığa atfedilen değer dile getirilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hititler · Luvice · Lykce

Özet

Bir Mezopotamya formülü Hitit kralları tarafından da benimsenmiş ve kısa bir süre mühürlerde ve bir kaya kabartmasında kullanılmıştır. Bu formül İmparatorluk Luvicesine çevrilerek hiyeroglif yazıyla kaleme alınmış kraliyet anıtlarında kullanılmış ve Hitit Krallığı’nın sona ermesinden çok sonra da Luvice yazıtlarda çeşitli kullanımlarla yeniden ortaya çıkmıştır. Geniş bir coğrafyaya yayılan çoğunlukla Yunanca yazıtlardan anlaşıldığı üzere, bu formül ayrıca Kilikya’dan daha batıya yayılan şahıs isimlerini oluşturmak için de kullanılmıştır. Formülün kendisi MÖ 5. yüzyılın sonunda Ksanthos agorasındaki Yazıtlı Dikme’de (TL 44b, 37) de karşımıza çıkmaktadır. Burada formülle artık tanrıyla olan kişisel ilişkiden ziyade krallığa atfedilen değer dile getirilmektedir.

Abstract

A Mesopotamian formula was taken over by the Hittite kings and, for a short time, also represented on seals and a rock relief. It was also translated into the imperial Luwian of the hieroglyphic royal inscriptions and reappeared, long after the end of the Hittite empire, in Late Luwian inscriptions in varying forms. It is also reflected in personal names, showing diffusion from Cilicia to the west, as documented later on by scattered attestations in mainly Greek inscriptions. The formula itself was used in the long Lycian inscription of the agora-pillar in Xanthos ((TL 44b, 37; late 5th c. BC), no longer betokening a personal relation with the god, how-ever, but royal rule as esteemed by the god.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SCHÜRR, D. (2022). Trqqas asati: Uzun Ön Tarihi olan Bir Likçe Formül. PHILIA, Cilt: 8, 123–133. https://ajindex.com/articles/938445

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Adiego 2022
  2. I.-X. Adiego, Luwian Tarhunazas, Cilician Τροκοναζας, Τρικοναζας. IF 127, 2022, 75-90. Aro 2016
  3. S. Aro, Dem Krieg trotzen. Die alte und aktuelle Situation der al-Qiqan Moschee in Aleppo und der Inschrift des Talmi-Šarruma an ihrer Wand. Alter Orient aktuell 14, 2016, 13–17. Balzat et al. 2013
  4. J.-S. Balzat et al., A Lexicon of Greek Personal names, volume V.B, Coastal Asia Minor: Caria to Cilicia, Oxford 2013. Christiansen 2019
  5. B. Christiansen, Editions of Lycian Inscriptions not Included in Melchert’s Corpus from 2001, in I. X. Adiego et al. (Hgg.), Luwic dialects and Anatolian. Inheritance and diffusion (Barcino. Monographica Orientalia 12 – Series Anatolica et Indogermanica 1), Barcelona 2019, 299–316. Dinçol et al. 2015
  6. B. Dinçol et al., Two new inscribed Stormgod stelae from Arsuz (İskenderun): Arsuz 1 and 2, AnSt 65, 2015, 59–77. Dönmez – Schürr 2015 A. Dönmez – D. Schürr, Zum Agora-Pfeiler in Xanthos IV: Finding a new fragment of the inscription and evidence pointing to a temenos-tomb. Das neue Fragment und das “reine” Temenos, Kadmos 54, 2015, 119–149. Drouin 2014
  7. M. Drouin, Les cultes d’Heraklès et de Kakasbos en Lycie-Pisidie à l’époque impériale romaine. Étude des stèles dédiées aux dieux cavaliers à la massue. Mémoire, Québec 2014. Ehringhaus 2005
  8. H. Ehringhaus, Götter, Herrscher, Inschriften. Die Felsreliefs der hethitischen Großreichszeit in der Türkei, unter beratender Mitarbeit von F. Starke, Mainz am Rhein 2005. Fauth 1988
  9. W. Fauth, Diener der Götter – Liebling der Götter. Der altorientalische Herr-scher als Schützling höherer Mächte, Saeculum 39, 1988, 217–246. Friedrich 1932
  10. J. Friedrich, Kleinasiatische Sprachdenkmäler (Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen Nr. 163), Berlin 1932. Goedegebuure et al. 2020
  11. P. Goedegebuure et al., TÜRKMEN-KARAHÖYÜK 1: a new Hieroglyphic Luwian inscription from Great King Hartapu, son of Mursili, conqueror of Phrygia, Anatolian Studies 70, 2020, 29–43. Hawkins 1992
  12. J. D. Hawkins, The Inscriptions of the Kızıldağ and the Karadağ in the light of the Yalburt Inscription, in E. Akurgal et al. (Hgg.), Hittite and other Anatolian and Near Eastern Studies. Fs Alp, Ankara 1992, 259–275. Hawkins 1995
  13. J. D. Hawkins, The Hieroglyphic Inscription of the Sacred Pool Complex at Hattusa (SÜDBURG). With an Archaeological Introduction by Peter Neve (StBoT, Beiheft 3), Wiesbaden 1995. Hawkins 1998
  14. J. D. Hawkins, The Land of Išuwa: the Hieroglyphic Evidence, in: S. Alp – A Süel (Hgg.), III. Uluslararası Hitit