Dergiler / Şarkiyat / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 2

Geçmişten Bugüne Mudar Lehçesi

Mudar Dialect in History and Today

Sayfa
670–688
Yayın Tarihi
2022-08-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmada, Mudar kabilesine ilişkin klasik ve aktüel bilgi birincil kaynaklara dayanılarak, analitik ve betimleyici bir yaklaşımla ele alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kur'an, büyük ölçüde Kureyş lehçesine dayanmasına rağmen, diğer Arap lehçelerinden kelime ve gramer yapıları içerir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kur'an'ın "yedi harf" üzerine indirilmesi konusundaki tartışmalardan bağımsız olarak, Kur'an'ın kaynağını oluşturan klasik lehçelerin çoğunun "Mudar" başlığı altında toplandığı söylenebilir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmada, Mudar kabilesine ilişkin klasik ve aktüel bilgi birincil kaynaklara dayanılarak, analitik ve betimleyici bir yaklaşımla ele alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Arap Dili · Arap Lehçebilimi · Arap Lehçeleri

Özet

Kur'an, büyük ölçüde Kureyş lehçesine dayanmasına rağmen, diğer Arap lehçelerinden kelime ve gramer yapıları içerir. Kur'an'ın "yedi harf" üzerine indirilmesi konusundaki tartışmalardan bağımsız olarak, Kur'an'ın kaynağını oluşturan klasik lehçelerin çoğunun "Mudar" başlığı altında toplandığı söylenebilir. Kureyş’in ana lehçe olduğunu söyleyenlerin bir kısmı, onun en yüksek kabile birliğini temsil eden Mudar ile aynı soydan geldiğini göz önünde bulundurmuşlardır. Öte yandan, Mudar’a mensup Kays kabilesine nispet edilen “keşkeşe” ve Temim’e ait “an’ane”gibi, muteber kıraatlerden sayılmayan bazı lehçe özellikleri nedeniyle bu görüşü eleştirenler olmuşsa da, Hz. Ömer veya Hz. Osman’a dayandırılan “Kur’an Mudar diliyle inmiştir” sözü, gelenekte büyük oranda kabul edilmiş hatta Kur’an malzemesinin bir mushafta toplanması çalışmalarında bu ilkeden hareket edilmiştir. Bu noktada akla şu soru gelebilir: Yukarıda bahsedilen bazı diyalektik özelliklerle karakterize edilen Mudar dili, fesahati ve belagati ile öne çıkan Kuran'a nasıl kaynak olmuştur? Bu sorunun en basit cevabı olarak, Kur'an'ın, daha önce Kureyş lehçesinin yaptığı gibi zayıf, itici veya garip kelimelerden kaçınarak Arap lehçelerinden en güzel ve en saf kelimeleri alıp hazinesine kattığı söylenebilir. Çalışma, Mudar diyalektinin erken dönemdeki ayırt edici özelliklerini ortaya koymayı ve bugünkü durumunu tarihsel süreç içerisinde meydana gelen değişimler ışığında gözden geçirmeyi ve bazı lehçe özellikleri arasında karşılaştırma yapmayı amaçlamaktadır. Araştırmada, Mudar kabilesine ilişkin klasik ve aktüel bilgi birincil kaynaklara dayanılarak, analitik ve betimleyici bir yaklaşımla ele alınmıştır.

Abstract

Although the Qur'an is largely based on the dialect of Quraish, it contains vocabulary and grammatical styles from Arabic dialects. Regardless of the controversy over the “seven ahruf” in which the Qur’an was revealed, it can be said that most of the classical dialects that make up the Qur’an’s source were collected under the heading “Mudar”. Some of those who say that the Qur’an was revealed in the language of the Quraish have reached this conclusion by taking into consideration the unity of lineage with Mudar, which represents the supreme tribal unity. There are also some who disapproved of this view due to the existence of some dialectical features that are not respected in the science of Qiraat, such as “kaškaša” in Beni Qais and “an'ana” in Tamim, among the tribes belonging to Mudar. However, it should be said that the narration attributed to Umar or Uthman that "the Qur'an was revealed in the language of Mudar" was generally accepted in the historical period, and even this principle was applied in the activities of compiling the Qur'an and composing it into a Mushaf. At this point, the question of how the Mudar language, which has some of the above-mentioned dialect features, is the source of the Qur'an, which stands out with its fluency and eloquence, may come to mind. For the simplest answer to this question, it can be said that the Qur'an took the most beautiful and pure words of the Arabic dialects and added them to its treasures, as the Quraish did before, while avoiding weak, useless and strange words. This study aims to reveal the distinctive features of the Mudar dialect in the early period and to review the current status of the Mudar dialects in light of the changes that occurred during the historical period, and to make a comparison between some of its features. The study followed the descriptive-analytical approach, which clarifies with great clarity everything related to the Mudar tribe, relying on the mothers of books to mention any information.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ACAR, Ö., ÖZCAN, İ. (2022). Geçmişten Bugüne Mudar Lehçesi. Şarkiyat, Cilt: 14 Sayı: 2, 670–688. https://ajindex.com/articles/932830

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Ahmed, Muhammed Abdulhamîd. ‘Aşâiru’r-Rakka ve’l-Cezire. Rakka: Tıbâ‘atu Mudîriyyeti’r-Rakka fî Vizârati’l-İ‘lâm, 1998. Ahmet Teymûr Paşa, Ahmed b. İsmail b. Muhammed. Lehecâtu’l-‘Arab. Kahire: el-Hey’etu’l-Mısriyye el-‘Âmme li’l-Kitâb, 1973.
  2. Ali, Cevâd. el-Mufassal fî Târîhi’l-‘Arab Kable’l-İslâm. İkinci Baskı. Câmi‘atu Bağdâd, 1993. ‘Amâyire, Halîme. “Elfâzu’l-Hayâti’l-‘Âmme-Dirâse Lugaviyye ve Mu‘cemiyye”. el-Lisânu’l-‘Arabî 55-56, 2003, 68-96.
  3. Aslan, Ahmet. Urfa–Harran (Diyar-ı Mudar) Bölgesinin Tarihi. Ankara: Berikan yayınevi, 2015. ‘Âşûr, es-Seyyid Muhammed. el-Lehcetu’l-‘Âmmiyye el-Mısriyye. Giza: Dâru’l-Emel li’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, 2000. el-Bağdâdî, Ebu’l-Fevz Muhammed Emîn. Sebâiku’z-Zeheb fî Ma‘rifeti Kabâili’l-‘Arab. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 2008. el-Bedr, Yusuf. Dirâsetu Te‘addudi’l-Me‘ânî li’l-Ef‘âl. Sheffield: University of Sheffield, Doktora tezi, 2015. el-Belâzûrî, Ahmed b. Yahyâ b. Câbir b. Dâvud. Futûhu’l-Buldân. Thk. Abdullah Enîs et-Tabbâ‘. Beyrut: Muessesetu’l-Me‘ârif, 1987.
  4. Berru, Tevfik. Târîhu’l-Arabi’l-Kadîm. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1996.
  5. Brockelmann, Carl. Fıkhu’l-Lugâti’s-Sâmiyye. Terc. Ramazan Abduttevvâb. Riyad: Câmi‘atu’r-Riyâd, 1977. el-Cevâlikî, Ebû Mansûr. Şerhu Edebi’l-Kâtib li’bni Kuteybe. Takdim: Mustafa Sâdık er-Râfi‘î. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-‘Arabî, tsz. el-Cevherî, İsmail b. Hammâd. es-Sıhâh Tâcu’l-Luga ve Sıhâhu’l-‘Arabiyye. Thk. Ahmed Abdulgafûr Attâr. Beyrut: Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn, 1987. el-Cundî, ‘Alemuddîn. Lehcetu’l-Kur’âni’l-Kerîm Beyne’l-Fusha ve Lehecâti’l-Kabâil. Kahire: Dâru’l-‘Ulûm, 1960.
  6. Düzgün, Osman vd., Arapçanın Lehçeleri 1 (Suriye, Filistin, Ürdün), İstanbul: Akdem Yayınları, 2015. Ebû Ali el-Fârisî, Hasen b. Ahmed. el-Hucce li’l-Kurrâi’s-Seb‘a. Thk. Bedruddîn el-Kahvecî. Dimeşk: Dâru’l-Me’mûn li’t-Turâs, 1993. Ebû Hayyân, Muhammed b. Yusuf. el-Bahru’l-Muhît. Thk. Sıdkı Muhammed Cemîl. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1999. Ebû ‘Ubeyd, el-Kâsım b. Sellâm. Lugâtu’l-Kabâili’l-Vâride fi’l-Kur’âni’l-Kerîm. Thk. Hâlid Hasen Ebu’l-Cûd. PDF: el-Mektebetu’ş-Şâmile, Eklenme tarihi 2014. el-Elbânî, Muhammed Nâsıruddîn. Sahîhu Suneni’t-Tirmizî. Thk. Zuheyr eş-Şâviş. Mektebetu’t-Terbiyeti’l-‘Arabî li-Duveli’l-Halîc, 1987. Ebû Zeyd, Ali. “Mudar (Kabîle)”. el-Mevsû‘atu’l-‘Arabiyye (Erişim 22.05.2022). www.arab-ency.com.sy/ency/details/8133. Emîl Bedî‘ Yakub. Fıkhu’l-Lugati’l-‘Arabiyye ve Hasâisuhâ. Beyrut: Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn, 1982. Enîs, İbrahim. Fi’l-Lehecâti’l-‘Arabiyye. Kahire: Mektebetu’l-Enclû el-Mısriyye