Dergiler / Şarkiyat / 2020 / Cilt: 12 - Sayı: 3

KLASİK TÜRK ŞAİRLERİ İÇİN ÖRNEK BİR ŞAHSİYET: HASSÂN B. SABİT

Sayfa
619–641
Yayın Tarihi
2020-08-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sâbit’in, klasik Türk şiirinde hem temsil ettiği sembolik değer ve şahsiyet hem de şiir vadisindeki yetkinlik hususlarında tasavvurlara konu edildiğini gösterir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, klasik Türk şiirindeki yansımaları hakkında, müstakil bir çalışma yapılmamış olan Hassân b.
📊
Temel Bulgular & Veri:Güzel naat yazma, etkili methiye okuma ve sözü güzel söyleme hususlarında kendilerini Hassân b.
💡
Sonuç & Katkı:Sâbit’in, klasik Türk şiirinde hem temsil ettiği sembolik değer ve şahsiyet hem de şiir vadisindeki yetkinlik hususlarında tasavvurlara konu edildiğini gösterir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hassân b. Sâbit · Klasik Türk Şairi · Klasik Türk Şiiri

Özet

Bu çalışmada, klasik Türk şiirindeki yansımaları hakkında, müstakil bir çalışma yapılmamış olan Hassân b. Sâbit’in divan şiirindeki yansımaları ele alınmıştır. Klasik Türk şiirinde duygu ve düşünceler estetize edilerek ifade edildiği için ele alınan kişi ve kavramlar, ideal bir forma büründürülerek tasvir edilir. Önemi hâiz bir şahsiyet olan Hassân’ın, divanlarda hem kişisel hem de edebî yönüyle teşbih ve tasavvurlara konu edildiği görülmektedir. Klasik şairler, şairlik kabiliyetlerini ve şahsiyetlerini överken Hassân b. Sâbit’i “şairlerin pîri” olarak görüp ona nispetle kendilerini “Hassân’ın kapıcısı”, “Hassân-ı sânî” ve “devrin/zamanın Hassân”ı olarak tasavvur ederler. Onun, Hz. Muhammed’in övgüsüne ve duasına mazhar olma yönünü ve şirki hicvetmekle me’mûr olma özelliğini nazara sunarlar. Hüsn (حسن) kökünden türeyip anlam bakımından “güzellik” ve “iyilik” ile alakalı olan Hasan, hasene, hüsün, ihsân ve tahsîn sözcüklerini birlikte kullanarak (iştikâk) şiirlerinin anlam ve üslup bakımından hâiz olduğu güzelliği överler. Güzel naat yazma, etkili methiye okuma ve sözü güzel söyleme hususlarında kendilerini Hassân b. Sâbit ile karşılaştırırlar. Söz vadisinde Hassân’dan yetenekli olduklarını, Hassân’ı susturacak ifade gücüne sahip olduklarını söyleyerek özellikle ifade gücü noktasında Hassân b. Sâbit’ten üstün olduklarını düşünürler. Bu yaklaşımlar, Hassân b. Sâbit’in, klasik Türk şiirinde hem temsil ettiği sembolik değer ve şahsiyet hem de şiir vadisindeki yetkinlik hususlarında tasavvurlara konu edildiğini gösterir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GİDER, M. (2020). KLASİK TÜRK ŞAİRLERİ İÇİN ÖRNEK BİR ŞAHSİYET: HASSÂN B. SABİT. Şarkiyat, Cilt: 12 - Sayı: 3, 619–641. https://ajindex.com/articles/92301

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Ahmedî. Ahmedî Dîvân. Haz. Yaşar Akdoğan, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2015, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10591,ahmedidivaniyasarakdoganpdf.pdf?0 (Erişim: 04.06.2018).
  2. Arafat, Walid Najib. “Hassân b. Sâbit”. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. Çev. Süleyman Tülücü, 32, (2009), 157-167. Arpaemîni-zâde Mustafa Sâmî. Arpaemîni-zâde Mustafa Sâmî: Dîvân. Haz. Fatma, Sabiha Kutlar, Ankara: Kalkan Matbaası, 2004. Âsaf. 18. yy. Şairi Âsaf ve Divanı (İnceleme-Tenkitli Metin-Dizin). (Cilt 1). Haz. Hasan Kaya, Marmara Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı (Basılmamış Doktora Tezi), İstanbul, 2009.
  3. Avşar, Ziya. “Şairlerin Görüp Unuttukları Bir Rüya: Belâgat”. Turkish Studies. 2/4 (2007), 161-184.
  4. Aycan, İrfan. “Ebü’l-Bahterî”. TDV İslam Ansiklopedisi, 10: 296. İstanbul: TDV Yayınları, 1994. Bâkî. Bâkî Dîvânı-Tenkitli Basım. Haz. Sabahattin Küçük, Ankara: TDK Yayınları, 1994. Benderli Cesârî. Benderli Cesârî’nin (Ölüm: 1829) Dîvânı ve Dîvânçesi (İnceleme-Tenkitli Metin). Haz. Yasemin Akkuş, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı (Basılmamış Doktora Tezi), İstanbul, 2010. Beyânî. Beyânî [ö. 1075/1664-5] Dîvân İnceleme – Metin. Haz. Fatih Başpınar, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2018, https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10598,beyani-apdf.pdf?0 (Erişim: 02.12.2019). Buhârî (İmam Muhammed İsmail). Sahih-i Buhârî Tercemesi. (Cilt 1), (Terc: Mehmet Sofuoğlu), İstanbul: Ötüken Yayınları, 2013.
  5. Çalka, Mehmet Sait. “Divan Şairlerinin Gözüyle Fars Şairi Ömer Hayyâm”. Osmanlı Mirası Araştırmaları Dergisi. 2/4 (2015), 30-40.
  6. Çiftçi, Faruk. “Hassân b. Sâbit'in Hz. Peygamber İçin Söyledigi Mersiyeler”. KSÜ. İlahiyat Fakültesi Dergisi. 4 (2004), 79-95.
  7. Çiftçi, Hasan. Klâsik Fars Edebiyatında Hiciv ve Sosyal Eleştiri. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, 2002. Diyarbakırlı Lebîb. Diyarbakırlı Lebîb Dîvânı (İnceleme-Tenkitli Metin-Sözlük). Haz. Orhan Kurtoğlu, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2017, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55756,lebib-divanipdf.pdf?0 (Erişim: 09.12. 2017).
  8. Durmuş, İsmail-Öz, Mustafa. “Sahbân el-Vâilî”. TDV İslam Ansiklopedisi. 35: 511-512. İstanbul: TDV Yayınları, 2008. Edincikli Ravzî. Ravzî Divanı. Haz. Yaşar Aydemir, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2017, https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/56190,ravzi-divanipdf.pdf?0 (Erişim: 07.11. 2019).
  9. Elmalı, Hüseyin. “Hassân b. Sâbit”. TDV