Dergiler / Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi / 2019 / Cilt: 28 Sayı: 6

Kötü Haber Verme Becerisi Eğitiminin SPIKES Yaklaşımı Işığında Değerlendirilmesi

Önder İlgili(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ)0000-0002-3239-5516
Arif Onan(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ)0000-0003-1666-9078
Orhan Odabaşı(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ)0000-0002-3380-0245
Sayfa
410–417
Yayın Tarihi
2019-12-06
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu araştırma Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde etik açıdan da öncelikli bir başlık oluşturan kötü haber verme becerisine yönelik dönem 3 öğrencileri ile 2014-2015 eğitim yılında gerçekleştirilen eğitimin raporlanmasını, gözden geçirilmesini ve özellikle etik açıdan yapılabilecek iyileştirmeler hakkında öneriler sunulmasını amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kötü haber verme becerisi, hastalarda oluşabilecek iletişim kaynaklı psikolojik etkiler ve bunlarla ilgili doğabilecek olumsuzlukların önlenmesinde büyük önem taşılan temel bir iletişim becerisidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Üniversitelerarası Kurul ve Yüksek Öğretim Kurulu Genel Kurulunca kabul edilen Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi Ulusal Çekirdek Eğitim Programında yer aldığı biçimiyle iletişimci rolü altında verilen yeterliliklerin dördüncü maddesinde özel koşullarda etkin iletişim sağlayabilir denilmekte ve kötü haber verme bu özel koşullar arasında sayılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu araştırma Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde etik açıdan da öncelikli bir başlık oluşturan kötü haber verme becerisine yönelik dönem 3 öğrencileri ile 2014-2015 eğitim yılında gerçekleştirilen eğitimin raporlanmasını, gözden geçirilmesini ve özellikle etik açıdan yapılabilecek iyileştirmeler hakkında öneriler sunulmasını amaçlamaktadır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2004 Verileri
⚙️Değişkenler:SPIKES · Kötü haber verme

Özet

Kötü haber verme becerisi, hastalarda oluşabilecek iletişim kaynaklı psikolojik etkiler ve bunlarla ilgili doğabilecek olumsuzlukların önlenmesinde büyük önem taşılan temel bir iletişim becerisidir. Dünya Sağlık Örgütü, gelecekte doktorların bireylere ve gruplara kendi sağlıklarını değiştirme ve korumalarında güç veren bir iletişimci olması gerekliliğini vurgulamaktadır. Üniversitelerarası Kurul ve Yüksek Öğretim Kurulu Genel Kurulunca kabul edilen Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi Ulusal Çekirdek Eğitim Programında yer aldığı biçimiyle iletişimci rolü altında verilen yeterliliklerin dördüncü maddesinde özel koşullarda etkin iletişim sağlayabilir denilmekte ve kötü haber verme bu özel koşullar arasında sayılmaktadır. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi eğitim programında “İyi Hekimlik Uygulamaları Programı” geliştirilmiş ve 2004 yılından günümüze yürütülmektedir. Programın iletişim becerileri bölümü üç aşamadan oluşmakta üçüncü basamakta kötü haber verme becerisi yer almaktadır. Araştırmamızda kullanılan verilerin ilki, 2014-2015 eğitim yılında Kötü haber vereme becerisi eğitime katılan öğrencilerin, bu kapsamda standart hastalar ile gerçekleştirdikleri uygulamalarının video kayıtlar üzerinden, hazırlanan 19 maddelik ölçme aracı yardımı ile yaptıkları kendilerine yönelik değerlendirmelerden oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan ikinci veri kaynağını ise öğrencilerin katıldıkları eğitim uygulaması ile ilgili verdikleri sekiz maddeden oluşan geribildirimler oluşturmaktadır. Kötü haber vermede SPIKES yaklaşımı, bu yaklaşıma Türkçe literatürde sıkça başvurulması ve araştırmamıza konu olan Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesine yürütülmekte olan kötü haber verme becerisi eğitiminde kullanılan ölçme aracı ile gösterdiği benzerlikten ötürü çalışmamıza temel oluşturmak üzere seçilmiştir. Bu araştırma Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde etik açıdan da öncelikli bir başlık oluşturan kötü haber verme becerisine yönelik dönem 3 öğrencileri ile 2014-2015 eğitim yılında gerçekleştirilen eğitimin raporlanmasını, gözden geçirilmesini ve özellikle etik açıdan yapılabilecek iyileştirmeler hakkında öneriler sunulmasını amaçlamaktadır.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İlgili, Ö., Onan, A. (2019). Kötü Haber Verme Becerisi Eğitiminin SPIKES Yaklaşımı Işığında Değerlendirilmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, Cilt: 28 Sayı: 6, 410–417. https://doi.org/10.17942/sted.638228

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Bilgin G, Öztürk G, Şirin S. Kanser Tanısı Konan Hastalarda Kötü Haber Verme: Hekime Düşen Görev. İst Tıp Fak Derg. 2008;(71):22–6.
  2. Baltaş A, Baltaş Z. Stres ve Başaçıkma Yolları. 16th ed. İstanbul: Remzi Kitabevi; 2018. 3. Oflaz F. Sağlık çalışanları için kötü, üzücü ya da zor haberleri iletme tekniği. Anatol J Psychiatry. 2007;(8):62–9.
  3. Demirkol ME, Koç F. Kötü Haber Verme Teknikleri.:8.
  4. Yardım S, Şenol Y. Kötü Haber Vermede İletişim Becerileri. Tıp Eğitimi Dünya. 2018 Dec 1;(53):60–8.
  5. Elçin M, Odabaşı O, Turan S, Abay E, Onan A, Sezer B. İyi Hekimlik Uygulamaları Rehberi. HÜTF Tıp Eğitimi ve Bilişimi Anabilim Dalı; 2014.
  6. Gülpınar MA, Gürpınar E, Songur A, Vitrinel A. Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi Ulusal Çekirdek Eğitim Programı ‐ 2014 [Internet]. [cited 2019 Apr 24]. Available from: http://www.ktu.edu.tr/dosyalar/medtip_752c6.pdf
  7. Rabow MW, McPhee SJ, Francisco S, Francisco S, Rabow MW. Beyond breaking bad news: how to help patients who suffer. West J Med. 171:260–3.
  8. Baile WF, Buckman R, Lenzi R, Glober G, Beale EA, Kudelka AP. SPIKES--A Six-Step Protocol for Delivering Bad News: Application to the Patient with Cancer. The Oncologist. 2000 Aug 1;5(4):302–11.
  9. Girgis A, Sanson-Fisher RW. Breaking Bad News 1: Current Best Advice for Clinicians. Behav Med. 1998 Jan;24(2):53–9.
  10. Emanuel EJ, Emanuel LL. Four Models of the Physician-Patient Relationship. 1992;267(16):2221–6.
  11. Hekimlik Meslek Etiği Kuralları [Internet]. 1999. Available from: http://www.ttb.org.tr/mevzuat/index.php?view=article&catid=4%3At&id=65%3Ahekl-meslek-etkurallari&format=pdf&option=com_content&Itemid=31
  12. Hasta Hakları Yönetmeliği [Internet]. 23420 Aug 1, 1998. Available from: http://www.hastane.aku.edu.tr/DosyaYonetimi/Dosyalar/hastahak.pdf
  13. World Medical Association. WMA Declaration of Lisbon on The Rights of The Patient [Internet]. 2005. Available from: https://www.wma.net/wp-content/uploads/2005/09/Declaration-of-Lisbon-2005.pdf
  14. Ersoy N. Gerçeğin Söylenmesi. In: III Tıbbi Etik Sempozyumu. Ankara: Türkile Biyoetik Derneği; 1998. p. 273–81.
  15. Ptacek JT, Eberhardt TL. Breaking Bad NewsA Review of the Literature. JAMA. 1996;276(6):496–502.
  16. Demirkol ME, Koç F. Kötü Haber Verme Teknikleri.:8.