Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular: Korelasyon analizi incelendiğinde hasta hakkı ve hasta sorumluluğu alt boyutları ile sağlık okuryazarlığı toplam puanı ve alt boyutları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir (p<0,001).
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Amaç: Bu araştırmada bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile sağlık kurumlarına müracaat eden bireylerin hasta hak ve sorumlulukları farkındalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırma, Aralık 2024-Mart 2025 tarihleri arasında Yozgat merkezde gerçekleştirilmiş ve son bir yıl içerisinde herhangi bir sağlık kuruluşundan hizmet almış 406 birey araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırmada veri toplamak amacıyla “Kişisel Bilgi Formu”, “Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği” ve “Sağlık Kurumlarına Müracaat Eden Hasta Bireylerin Hak ve Sorumluluk Bilgi Düzeyi Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma verileri IBM SPSS 26.0 Statistics kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde sayı ve yüzdelik tanımlayıcı istatistikler, gruplar arası farklılığın belirlenmesinde ise bağımsız gruplarda t-testi ve One Way Anova testi kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkiyi tespit etmek için Pearson korelasyon, etkiyi değerlendirmek için ise çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Korelasyon analizi incelendiğinde hasta hakkı ve hasta sorumluluğu alt boyutları ile sağlık okuryazarlığı toplam puanı ve alt boyutları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir (p<0,001). Regresyon analizi sonuçlarına göre ise hasta hak ve sorumlulukları ölçek puanları, sağlık okuryazarlığı puanının %20’sini açıkladığı görülmüştür (R²=0,20; p<0,001). Sonuç: Sağlık okuryazarlığının artmasının, bireylerin sağlık sisteminde daha bilinçli davranmalarını ve hasta hakları konusunda daha farkında olmalarını sağladığını göstermektedir. Bu yönüyle sağlık okuryazarlığı, yalnızca bilgi edinme değil, aynı zamanda hak arama, sağlık hizmetlerinden yararlanma ve sorumluluklarını yerine getirme açısından da kritik bir rol oynamaktadır.
Abstract
Objective: This study aims to examine the relationship between the health literacy levels of individuals and their awareness of patient rights and responsibilities among those who apply to healthcare institutions Method: This cross-sectional study was conducted in the centre of Yozgat between December 2024 and March 2025 and 406 individuals who received services from any health institution in the last year were included in the study. ‘Personal Information Form’, ‘Health Literacy Scale’ and ‘Scale of Rights and Responsibilities Knowledge Level of Patients Applying to Health Institutions’ were used to collect data in the study. The research data were analysed using IBM SPSS 26.0 Statistics. Number and percentage descriptive statistics were used in the evaluation of the data, and independent groups t-test and one way anova test were used to determine the difference between groups. Pearson correlation was used to determine the relationship between the scales and multiple regression analysis was used to evaluate the effect. Results: When the correlation analysis was analysed, positive and significant relationships were found between patient rights and patient responsibility sub-dimensions and health literacy total score and sub-dimensions (p<0,001). According to the results of regression analysis, patient rights and responsibilities scale scores explained 20% of the health literacy score (R²=0,20; p<0,001). Conclusion: It has been shown that increased health literacy enables individuals to act more consciously within the healthcare system and to be more aware of their patient rights. In this regard, health literacy plays a critical role not only in accessing information but also in claiming rights, utilizing healthcare services, and fulfilling responsibilities.