Dergiler / Marifetname / 2019 / Cilt: 6 Sayı: 2

NİYET KAVRAMI VE DİN EĞİTİMİ AÇISINDAN ANLAM KATMANLARI

CONCEPT OF INTENTION AND MEANING LAYERS IN TERMS OF RELIGIOUS EDUCATION

Muhammed Muhdi Gündüz(ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ)0000-0003-0262-1989
Sayfa
301–332
Yayın Tarihi
2019-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak böyle bir tanımda eğitim ve din eğitimi açısından niyetin; niyet eden kişi ile ilişkili olarak bilinçlilik ve sorumluluk, niyet edilenle ilişkili olarak ise amaç ve yönelim anlam katmanlarına sahip olacağı söylenebilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Din eğitiminin beslendiği geleneğin kavramlarını kendi bakış açısıyla yeniden anlamlandırması onun gelenekle var olan bağını güçlendirmenin yanı sıra bilimleşme sürecinde kendi ne’liğine yanıt/yanıtlar bulmasına katkıda bulunur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Niyet kavramı İslam düşünce geleneğinde niyet hadisi olarak meşhur olan hadis bağlamında farklı boyutları ile çalışmalara konu edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak böyle bir tanımda eğitim ve din eğitimi açısından niyetin; niyet eden kişi ile ilişkili olarak bilinçlilik ve sorumluluk, niyet edilenle ilişkili olarak ise amaç ve yönelim anlam katmanlarına sahip olacağı söylenebilir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Eğitim · Din Eğitimi · Niyet

Özet

Din eğitiminin beslendiği geleneğin kavramlarını kendi bakış açısıyla yeniden anlamlandırması onun gelenekle var olan bağını güçlendirmenin yanı sıra bilimleşme sürecinde kendi ne’liğine yanıt/yanıtlar bulmasına katkıda bulunur. Ülkemizde din eğitiminin beslendiği gelenek olan İslam düşüncesinin önemli kavramlarından biri niyettir. Niyet kavramı İslam düşünce geleneğinde niyet hadisi olarak meşhur olan hadis bağlamında farklı boyutları ile çalışmalara konu edilmiştir. Bu çalışmada niyet kavramının anlamlarını genelde eğitim özelde ise din eğitimi açısından yeniden gündeme getirdik. Bunun için niyetin anlamlarını ve gelenekte yapılan tanımlarını din eğitiminin bakış açısıyla yeniden değerlendirdik. İslam düşüncesinde sözlük anlamlarından yola çıkılarak niyetin yönelmek ve gaye anlamlarına geldiği görülmektedir. Niyet anlam ağında bulunan iradenin bir alt kavramı olarak gelecekteki eylemlere ilişkin olduğunda azim, eylemlerle birlikte olduğunda kasıt anlamlarına gelmektedir. Gelenekte yapılan tanımlardan hareketle niyetin bilinçli kişinin bir veya birden fazla gaye ile eyleme yönelerek eylemden doğan sonuçların sorumluluğunu üstlenmesi olarak tanımlanmasını önerdik. Sonuç olarak böyle bir tanımda eğitim ve din eğitimi açısından niyetin; niyet eden kişi ile ilişkili olarak bilinçlilik ve sorumluluk, niyet edilenle ilişkili olarak ise amaç ve yönelim anlam katmanlarına sahip olacağı söylenebilir.

Abstract

Re-meaninging the concepts of the tradition of religious education from its own point of view contributes to the strengthening of its connection with tradition as well as finding answers / answers to its own identity in the process of science. Intention is one of the important concepts of Islamic thought which is the tradition that religious education is fed in our country. The concept of intent has been the subject of studies with different dimensions in the context of hadith which is famous as the hadith of intent in Islamic thought tradition. In this study, we have brought the meaning of intent concept back to the agenda in terms of education in general and religious education in particular. For this purpose, we re-evaluated the meanings of intentions and definitions of tradition from the perspective of religious education. In Islamic thought, it is seen that intention is meant to be oriented and aim based on dictionary meanings. As a sub-concept of the will in the network of intent, it means perseverance when it comes to future actions, and intent when it is with actions. Based on the definitions made in tradition, we propose that the intention is defined as the conscious person taking responsibility for the results of the action by turning to action with one or more goals. Consequently, in such a definition, your intention in terms of education and religious education; It can be said that it will have layers of consciousness and responsibility in relation to the intending person and purpose and direction in relation to the intended person.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gündüz, M. M. (2019). NİYET KAVRAMI VE DİN EĞİTİMİ AÇISINDAN ANLAM KATMANLARI. Marifetname, Cilt: 6 Sayı: 2, 301–332. https://ajindex.com/articles/892519

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Atay, Hüseyin. “Allah’ın Halifesi İnsan”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 (1970): 71-80.Aynî, Ebû Muhammed Bedreddin Mahmûd b. Ahmed b.Musa el-Hanefî. ‘Umdetü'l-kârî fî şerhi Sahîhi'l-Buhârî. Kahire: Matbaa Mustafa el-Babi el-Halebi ve Evladuhu, 1972/1392.Bayraklı, Bayraktar. İslam’da Eğitim. 7. Baskı. İstanbul: y.y., 2002.Bilgin, Beyza. “Din Eğitiminin Genel Eğitimdeki Yeri”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 24 (1990): 469-483.Brubacher, John S. “Eğimin Amaçları”. Trc. Sabri Büyükdüvenci. Eğitim Felsefesi ‘Yazılar’. 77-89. Ankara: Yargıçoğlu Matbaası, 1987.Cebeci, Suat. Din eğitimi, Bilimi ve Türkiye'de Din Eğitimi. 2. Baskı. Ankara: Akçağ, 2005.Çelik, Abbas. Din Eğitimimize Tarihsel Yaklaşım. Erzurum: Ekev, 2001.Cevherî, Ebû Nasr İsmail b. Hammad. “n-v-y”. es-Sıhâh tacü’l-luga ve sıhâhi’l-‘Arabiyye = Tacü’l-luga = Sıhâhü’l-luga = es-Sıhâh fi’l-luga. 4 Baskı. Ed. Ahmed Abdülgafur Attar. 1-6: Kahire: Daru’l-ilm-lilmaliyin, 1990.Cevizci, Ahmet. “Eğitim”. Eğitim Sözlüğü. 3. Baskı. İstanbul: Say, 2010.Cevizci, Ahmet. Eğitim Felsefesi. 3 Baskı. İstanbul: Say, 2014.Cevizci, Ahmet. “Niyet”. Felsefe Terimleri Sözlüğü. 289. İstanbul: Paradigma, 2003.Çotuksöken, Betül. Antropontoloji ya da İnsan-Varlık Bilgisi. İstanbul: Notos, 2018.Dar’, ‘Abud b. Ali İbn. “el-Kasd ve’n-niyye fi’ş-Şeri’ati’l-İslâmiyye”. Erişim: 14.09 2014. http://www.alukah.net/sharia/0/909/.Dirâz, M. Abdullah. Dirâsatü’l-İslâmiyye fi'l-alâkâti'l-ictimaiyye ve'd-devliyye. Kuveyt: Dârü'l-Kalem, 1984.Dirâz, M. Abdullah. “Esasu’ş-şu’uri bi’l-mes’liyeti”. Risaletü’l-İslâm 5/1 (t.y): 34-38.Dirâz, M. Abdullah. Kur'an Ahlâkı. Trc. Ünver Günay Emrullah Yüksel. İstanbul: İz, 2004.Dodurgalı, Abdurrahman. Din Eğitimi ve Öğretiminde İlkeler ve Yöntemler. İstanbul: İFAV, 1999.Ebî Abdullah Muhammed b. Ebî Bekr ed-Dımaşkî İbn Kayyim el-Cevziyye. Beda’i’u'l-fevâ’id. Thk. Mahmûd Ganim Gays. 2 Baskı. Kahire:: Mektebetü'l-Kahire, 1392/1972.Egemen, Bedi Ziya. Terbiye İlminin Problemleri ve Terbiye Felsefesi. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 1965.el-Eşkar, Ömer Süleyman. Makâsıdü'l-mükellefîn fi mâ yute’abbedu bi hî li'r-rabbi'l-âlemîn. Kuveyt: Mektebetü'l-Felah, 1981.en-Nahvî, Adnan Ali Rıza. en-Niyye fi'l-İslâm ve bu'duha'l-insânî. Riyad: Darü’n-Nahvî, 1992.Erdem, Nurettin Fidan ve Münire. Eğitim Bilimine Giriş. İstanbul: Alkım, 1998.Ferâhidî, Ebû Abdurrahman Halil b. Ahmed b. Amr. “n-v-y”. Kitâbü'l-‘ayn. Ed. İbrâhim Samerrâî Mehdi Mahzumî. 8: Beyrut: Müessesetü’l-A’lemili’l-Matbuat, 1988.Filiz, Sevil Büyükalan. “Eğitimle İlgili Temel Kavramlar”. Eğitim Bilimine Giriş. Ed. M. Çağatay Özdemir. 3-25. Ankara: Ekinoks, 2006.Gazzâlî, Ebû Hamid Muhammed b. Muhammed. el-Erba’ûn fî usûli'd-dîn. Nşr. Muhammed Muhammed Cabir. Kahire: Mektebetü'l-Cündi, 1963.Gazzâlî, Ebû Hamid Muhammed b. Muhammed. Mîzanü'l-‘amel. Kahire: Mektebetü'l-Cündi, 1973.Gazzâlî, Ebû Hamid Muhammed b. Muhammed. İhyâ’ü ‘ulûmi'd-din. Beyrut: Dârü'l-Ma'rife, 1983.Gazzâlî, Ebû Hamid Muhammed b. Muhammed. Kimyâ-yı sa’âdet. Trc. Mehmet A. Müftüoğlu. İstanbul: Çelik, t.y.Gündüz, Muhammed Muhdi. “Gazzâli’ye Göre Niyet Eğitiminin Mahiyeti”. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 10/22 (2019): 134-162.Hüseynî, Seyyid Ahmet Bek. Nihâyetü’l-Ahk’am fi Beyanî mâli’n-niyye mine’l-ahkâm. bs.y.: Matba’atü’l-kubra’l-emiriyye, 1903.Karâfi, Ebü'l-Abbas Şehabeddin Ahmed b. İdris b. Abdürrahim. el-Ümniyye fî idrâki’n-niyye. Beyrut: Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1404/1984.Kardavi, Yusuf. en-Niyye ve’l-ihlâs teyseru fikhi’s-sulûk fî dav’i Kur’an ve’s-Sünne. y.y: bs.y., t.y. file:///C:/Users/ACER/Downloads/3584.pdf Kirmânî, Ebu Abdullah Şemseddin Muhammed b. Yusuf b. Ali. Sahîhu Ebi Abdullah el-Buhârî bi-Şerhi’l-Kirmânî, el-Kevâkibü’d-derârî fî şerhi Sahîhi’l-Buhârî. 2 Baskı. Beyrut: Dâru İhyai't-Türasi'l-Arabi, 1401/1981.Macit, Nadim. Eylem-Değişim İlişkisinin Teolojik Yorumu. Samsun: etüt, 2000.Mahcub, Abbas. Usûlü'l-fikri't-terbevi fi'l-İslâm. Dımaşk: Dâru İbn Kesir, 1987.Manzûr, Ebü'l-Fazl Muhammed b. Mükerrem b. Ali el-Ensârî İbn. “n-v-y”. Lisânü’l-‘Arab. 1-15: Beyrut: Dâru Sadır, t.y.Mehmedoğlu, Yurdagül. “İslam Düşünce Geleneğinden Günümüzde Bir Din Eğitimi Felsefesi Oluşturmak”. Yayınlanmamış Makale (ts).Mengüşoğlu, Takiyettin. İnsan Felsefesi. Ankara: Doğubatı, 2015.Mu’âyeta, Abdülaziz. el-Medhal ila usûli’t-terbiyeti’l-İslâmiyye. Amman: Dârü’s-Sekâfe, 2006.Muhâsibî, Haris b. Esed. er-Ri’aye li-hukûkıllâh. Nşr. Abdülkadir Ahmed Ata. 3 Baskı. Kahire: Dârü'l-Kütübi'l-Hadise, 1970.Oğuzkan, Ferhan. “Eğitim”. Eğitim Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu, 1993.Öncül, Remzi. “Niyet”. Eğitim ve Eğitim Bilimleri Sözlüğü. 1: 796. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 2000.Önder, N. Kemal. Öğretimde Program İlke ve Yöntemler. İstanbul: Arı Basımevi, 1980.Sayan, Erdinç. “Bilinç”. Felsefe Ansiklopedisi. 2: 574-585. İstanbul: Etik Yayınları, 2004.Searle, John R. “Biliş’in Açıklaması”. Trc. Cüneyt Özpilavci Muhittin Macit. Bilinç ve Dil. 167-200. İstanbul: Litera, 2005.Searle, John R. Zihin Dil ve Toplum: Gerçek Dünyada Felsefe. Trc. Alaattin Tural. İstanbul: Litera, 2006.Searle, John R. Zihnin Yeniden Keşfi: The rediscovery of the mind. Trc. Muhittin Macit. İstanbul: Litera, 2004.Sedlân, Salih b. Ganim. en-Niyye ve eseruhâ fi’l-ahkâmi’ş-şer’iyye. Riyad: Mektebetü’l-Harici, 1984/1404.Selef’i, Mansur Alim. “eş-Şu’ur bi’l-mes’uliyye”. savtu’l-ümme 35/11 (2003): 56-59.Shaffer, Jerome A. Zihin Felsefesi Açısından Bilinç Ruh ve Ötesi. Trc. Turan Koç. İstanbul: İz, 1991.Süyûtî, Ebü'l-Fazl Celaleddin. Müntehe'l-âmâl fî şerhi hadîsi inneme'l-a'mâl. Nşr. Mustafa Abdülkadir Ata. Beyrut: Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1986.Tehânevî, Muhammed b. A'la b. Ali el-Faruki el-Hanefi. “niyye”. Mevsuatu keşşâf ıstılâhâti'l-fünûn ve'l-ulûm. 1-2: Beyrut: Mektebetu Lübnan [LibrairieduLiban], 1996.“Terbiye”. Misalli Büyük Türkçe Sözlük Kubbealtı Lugatı. 1: İstanbul: Kubbelaltı Neşriyat, 2005.Topçu, Nurettin. Psikoloji. İstanbul: Kurtulmuş Matbaası, 1954.Tosun, Cemal. Din Eğitimi Bilimine Giriş. Ankara: Pegem, 2002.Tosun, Cemal. “Üçüncü Bin Yıla Girerken Din Eğitimi ve Öğretimi”. Kutlu Doğum Sempozyumu - 2000: Üçüncü 1000’e Girerken İslâm. 295-310. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2005.Tozlu, Necmettin. Eğitim Felsefesi. İstanbul: MEB yayınları, 1997.Tozlu, Necmettin. Eğitim felsefeye: Eğitim Felsefesi, Eğitim Üzerine Düşünceler ve İnsandan Devlete Eğitim. Bayburt: Bayburt Üniversitesi, 2014.Ülken, Hilmi Ziya. Eğitim Felsefesi. İstanbul: Ülken Yayınları, 2001.Whitehead, Alfred North. The Aims of Education and Other Essays. New York: The Free Press, 1968.Yar, Erkan. Müslüman Kelamında Teklif ve Sorumluluk. Ankara: Ankara Okulu, 2017.Yavuz, Kerim. Günümüzde Din Eğitimi. Adana: Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 1998.Yazır, Elmalı Muhammed Hamdi. Hak dini Kur’an dili. İstanbul: Zehrayeyn, ts.Zafir, Mazhar b. Muhammed b. “el-Fark beyne’l-irâdeti’z-zahire ve irâdeti’l-batine”. el-‘adl 1/3 (1999): 26-51.Zebîdî, Ebü'l-Feyz Murtaza Muhammed b. Muhammed b. Muhammed. “n-v-y”. Tâcü'l-‘arûs min cevâhiri'l-Kâmûs 1-10: Kahire: y.y., t.y.Zeman, Adem. Bilinç Kullanma Kılavuzu. Trc. Güral Koca. İstanbul: Metis, 2006.