Dergiler / Marifetname / 2023 / Cilt: 10 Sayı: 1

Kuzey Afrika İbâdiyye’sinde Kelâmî Düşünce

Theological Thought in the Ibādiyya of North Africa

Sayfa
151–185
Yayın Tarihi
2023-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu farklılıkların özlerini anlayabilmek için arkasında duran ve yol gösteren düşünceyi tespit etmek gerekir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İbâdiyye, köken itibariyle ilk İslâm mezheplerinden olup günümüze kadar varlığını koruyabilen az sayıdaki İslam mezheplerinden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İbâdiyye mezhebi günümüzde Umman Sultanlığı, Kuzey Afrika ve Tanzanya gibi farklı bölgelerde yaşam alanı bulmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu farklılıkların özlerini anlayabilmek için arkasında duran ve yol gösteren düşünceyi tespit etmek gerekir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kuzey Afrika · Kelam · Hâricîler

Özet

İbâdiyye, köken itibariyle ilk İslâm mezheplerinden olup günümüze kadar varlığını koruyabilen az sayıdaki İslam mezheplerinden biridir. İbâdiyye mezhebi günümüzde Umman Sultanlığı, Kuzey Afrika ve Tanzanya gibi farklı bölgelerde yaşam alanı bulmaktadır. Ancak İbâdîler ile ilgili yapılan araştırmalar diğer mevcut ve mensubu kalmamış fırkalara nazaran daha az sayıdadır. İbâdiyye, hicri birinci yüzyıla kadar dayanan ve büyük fitne olayları diye bilinen hadiseden sonra ortaya çıkan bir gruptur. Bu grup ilk dönemde Hâricîlerin yanında yer alırken zamanla siyasi ve düşünce yapısı itibariyle onlardan ayrılmıştır. Hâricîler erken dönemden itibaren tarih sahnesinden silinmelerine rağmen İbâdîler bugüne kadar varlıklarını sürdürmeyi başarmışlardır. Fakat birçok araştırmacı, İbâdîlerin hâlâ Hâricîlerin bir kolu olarak varlıklarını sürdürdüklerini düşünmektedir. Bu makalede Kuzey Afrika İbâdîlerinin kelâmi düşünceleri ele alınmıştır. İbâdîler genel olarak Hâricîlerden siyasi ve ideolojik olarak ayrılmışlardır. Özel olarak Kuzey Afrika İbâdîleri, Hâricîlerden ve aynı zamanda genel İbâdîlerden farklılıklarıyla ayırt edilmektedir. Bu farklılıkların özlerini anlayabilmek için arkasında duran ve yol gösteren düşünceyi tespit etmek gerekir.

Abstract

Ibadiyya is one of the earliest Islamic sects and one of the few to have survived to the present day. The Ibadiyya sect is still active in many places, including Tanzania, the Sultanate of Oman, and North Africa. Despite all of this information, fewer studies on Ibadis exist than on other extant and non-member sects. An Islamic group known as the Ibadiyya first appeared following the so-called “great acts of sedition” (büyük fitne) in the first century AH. This group initially supported the Kharijites, but over time, it gradually shifted away from them in terms of politics and mindset. Even though the Kharijites were exterminated from the historical scene at an early age, the Ibadis have survived until the present. However, according to many researchers, the Ibadis still exist as a branch of the Kharijites. In this study, the theological thoughts of North African Ibadis are discussed. Since the Ibadis and Kharijites generally held different ideological and political perspectives. And the North African Ibadis in particular are distinguished from the Kharijites as well as from the general Ibadis by their differences. And it is essential to understand the underlying and guiding thinking behind these differences in order to understand their essence.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BENRAS, M. (2023). Kuzey Afrika İbâdiyye’sinde Kelâmî Düşünce. Marifetname, Cilt: 10 Sayı: 1, 151–185. https://ajindex.com/articles/941413

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Ağırkaya, Güven. “Hâricî ve İbâzî Literatüre Dair Bir Kavram Tespit Denemesi”. Eskiyeni 47 (Eylül 2022), 663-692.
  2. Ağırkaya, Güven. Tefsirde Hâricî-İbâzî Yorum (Himyânu’z-zâd Örneği). Ankara: Fecr Yayınevi, 2022. Abbâsi, Semîhe. et-Tefkîrü’l-akedî inde el-İbâdiyye min hilâli sîreti Şebîb b. Atiyye el-Umânî, Tunus: Tunus üniversitesi, Sosyal Bilimler Fakültesi, Yüksek Lisans Tezi, 2006. Abdulkâfî, Ebû Ammâr. el-Mûcez (՚ Ârâ’u’l-Havârici’l-Kelâmiyye), thk. Ammâr et-Tâlibî, Cezayir: Vizâratü’s-Sekâfe, 2013.
  3. Abdürrazık, Mahmud İsmail. el-Havâric fi biladi’l-Mağrib hatta muntasafi’l- karni’r-râbi՚ l-hicrî, (Fas: Daru՚ s-Sekâfe, 1985. Alyân, Muhammed Abdulfettah. Neş’etü’l-hereketi’l-İbâdiyye fi’l-basra ve münâkaşatü daʿvâ t’esîsi Câbir b. Zeyd lehâ ve ʿalâketuhâ bi’l- Havâric, Kahire: Dâru’l-Hidâye, 1994.
  4. Amat, Charles. Le M՚ zab et les M՚ zabites, Paris: Challamel, 1888. Ebü'l-Hasan Seyfeddin Ali b. Muhammed b. Salim Amidi, Ebkarü’l-efkar fî usuli’d-din, thk. Ahmed Muhammed Mehdi, Kahire: Darü'l- Kütüb ve'l-Vesaiki'l-Kavmiyye, 2002.
  5. Muhammed b. Yusuf Ettafeyyiş, Şerhu Akîdeti’t-tevhîd, thk. Mustafa b. Nasır Vînten (Gerdaye: Neşru Cem‘iyyeti’t-Turâs, 2001). Bağdâdi, Ebu Mansûr Abdülkahir. el-Fark beyneʼl-firak, thk: Muhammed Osman el-Hişt, Kahire: Dâr İbn Sînâ, ts. Bahmani, Muhammed. el-İbâdîyye fi’l-Mağribi’l-Evsat min bidayeti intişâri’l- mezhep ila nihayeti’d-devleti’er-Rüstemiyye, 160/777- 296/909, Cezayir: Cezayir Üniversitesi 02, Sosyal Bilimler Fakültesi, Lisans Tezi, 2011.
  6. Begduri, Megrin b. Muhammed, Siyer meşâih Nefuse, Thk. Tevfik Ayyad eş-Şekrûni, Epub: Müessestü Tavelet el-Fikriyye, 2009. Behhâs, İbrahim. "Şurûtu’l-İmame inde’r-Rüstemiyyîn", Mecelletü’lvehat li’l-buhus ve’d-dirâsât, Gardâye, 18 (2013), 229-233. Behhâs, İbrahim. ed-Devletü’r-Rüstemiyye (Gardaye: Cemiyyetü’t-Türâs, 1985), 79. Belhâc, Nasır. el-Mecmûʿâtü՚ l-İbâdiyye fî şemâli İfrikyâ min hilâli kütübi’n- nevâzil, el-Vâdî Üniversitesi, ts. Buʿacîle, Neciyye el-Werrîmî. el-İslâmu՚ l-Hâricî, Beyrut: Daru’t-Talîa, 2006. Caʿbîrî, Ferhat b. Ali. el-Buʿdüʼl-hadârî liʼl-akîdetiʼl-İbâdîyye. Gerdâye: Cem’iyetüt’t-Türâs, 1991.
  7. Cuperly, Pierre. İnteroduction a I’ctude de L’İbasdisme et de sa theologie, Alger: OPU, 1984. Cürcânî, Seyyid Şerîf. Şerhü’l-mevâkıf, çev. Ömer Türker, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2015.
  8. Çakan, İsmail Lütfi. “Câbir b. Zeyd”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 1992), 6/537-538.
  9. Çınar, Bayram. "Bir Ödül-Ceza Teorisi Olar