Dergiler / Baberti / 2021 / Sayı: 14

AYASOFYA-I KEBÎR CAMII ŞERÎFI HAT LEVHALARI VE KITÂBELERINDE YER ALAN HADIS METINLERI ÜZERINE BIR DEĞERLENDIRME

Dergi
Baberti
Sayfa
80–107
Yayın Tarihi
2021-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sünnetin dindeki yeri açısından dönemle ilgili bazı bulgular elde edilebilir mi?

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İstanbul’un simgelerinden biri olan Ayasofya, 916 yıl kilise, fetihle birlikte 481 yıl cami, 86 yıl da müze olarak kullanılmış ve 2020’de yeniden camiye dönüştürülmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma bu sorulara cevap bulma çerçevesinde sürdürülecek hadise verilen değer ve sünnete itisamın boyutları anlaşılmaya çalışılacaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Sünnetin dindeki yeri açısından dönemle ilgili bazı bulgular elde edilebilir mi?
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2020 Verileri
⚙️Değişkenler:Hadis · Ayasofya · Hat

Özet

İstanbul’un simgelerinden biri olan Ayasofya, 916 yıl kilise, fetihle birlikte 481 yıl cami, 86 yıl da müze olarak kullanılmış ve 2020’de yeniden camiye dönüştürülmüştür. İstanbul’un Fatih tarafından fethedilmesi ardından kiliseden camiye dönüştürülen Ayasofya’ya geçmişten günümüze bazı eklemelerde bulunulmuştur. Bu eklemelerin önemli bir unsuru da hat levhaları ve kitâbelerdir. Ayasofya-i Kebîr Cami-i Şerîfi ve manzumesinde bu manâda birçok levha ve kitâbe yer almaktadır. Levha ve kitâbeler Arapça’dır. Az sayıda Osmanlıca Türkçesi ve Farsça metinler de bulunmaktadır. Dönemin hadislere ve Kur’ân-Sünnet bütünlüğüne yaklaşımı nasıldır? Sünnetin dindeki yeri açısından dönemle ilgili bazı bulgular elde edilebilir mi? Hat levhalarında yer alan metinlerin tercih sebepleri nedir? Hadis seçiminde sıhhat açısından hassasiyet gösterilmiş midir? Hz. Peygamber’e muhabbetin izleri bulunabilir mi? Çalışma bu sorulara cevap bulma çerçevesinde sürdürülecek hadise verilen değer ve sünnete itisamın boyutları anlaşılmaya çalışılacaktır. Doğrudan ya da dolaylı olarak hadislerle ilişkili metinler tespit edilecek, hadis metinlerinin sened ağları verilecek, ayrıca rivâyetler sıhhat açısından değerlendirilecektir. Levhalarda yer alan metinlerin, sünnete itisam, Hz. Peygamber’e muhabbet, Kur’ân-Sünnet bütünlüğünü yansıtması ve teslîse karşı tevhîd vurgusu açılarından içerik analizi yapılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERTUĞAY, R. (2021). AYASOFYA-I KEBÎR CAMII ŞERÎFI HAT LEVHALARI VE KITÂBELERINDE YER ALAN HADIS METINLERI ÜZERINE BIR DEĞERLENDIRME. Baberti, Sayı: 14, 80–107. https://ajindex.com/articles/883065

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Aclûnî, İsmâîl b. Muhammed. Keşfü’l-Hafâ. Kahire: Mektebetü’l-Kuds, 1351. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh b. Muhammed. Müsned. Nşr. Şuayb el-Arnâûd – Âdil Mürşî, Beyrût: Müessesetür-Risâle, 2001.
  2. Akgündüz, Ahmed vd. Üç Devirde Bir Mâbed Ayasofya. İstanbul: Osmanlı Araştırmalı Vakfı Yayınları, 2005.
  3. Alıcı, Mustafa. “Şefâat”. Türkiye Diyânet Vakfı İslam Ansiklopedisi.38/411-12. İstanbul: Türkiye Diyânet Vakfı Yayınları, 2010.
  4. Arpaguş, Hatice Kelpetin. “Kelime-i Tevhîd”. Türkiye Diyânet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 25/214-15. İstanbul: TDV Yayınları, 2002. Beyhâkî, Ahmed b. El-Hüseyin b. Ali b. Mûsa. El-Medhal ile’s-Süneni’l-Kübrâ. Kuveyt: Dârü’l-Hülefâ, ty. Beyhâkî, Ahmed b. El-Hüseyin b. Ali b. Mûsa. Şuabu’l-Îmân. Riyâd: Mektebetü’r-Rüşd, 2003. Beyhâkî, Ahmed b. El-Hüseyin b. Ali b. Mûsâ Ebûbekir. Es-Sünenü’l-Kübra. Nşr. Muhammed Abdü’l-Kādir Atâ. Beyrût: Dârü’l-Kitâbi’l-İlmiyye, 2003. Beyhâkî, Ahmed b. el-Hüseyin b. Alî b. Mûsâ. Delâilü’n-Nübüvve. Nşr. Abdulmu’tî yy.: Dârü’l-Kitâbi’l-İlmiyye, 1988. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâil. Sahîhu’l-Buhârî. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1981. Buhârî, Tahrîcü’l-Ehâdîsi’l-Merfûâti’l-Müsnedeti fî Kitâbi’t-Târîhi’l-Kebiri li’l-Buhâri. Riyâd: Mektebetü’r-Rüşd, 1999. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmail. el-Edebü’l-Müfred. Riyâd: Mektebetü’l-Meârîf, 1998. Cafer b. Hayyân, Abdullah b. Muhammed. Kitâbü’l-Emsâl fî-Ehâdîsi’n-Nebevî. Bombay: ed-Dârü’s-Selefî, 1987.
  5. Çakan, İsmail Lutfi. “Fetih Hadisi ve Akşemseddîn’in Fetihteki Yeri”. Akşemseddin Sempozyumu. 153-163. Ankara: Akşemsettin Vakfı Yayınları, 1991.
  6. Derman, Uğur, ve Mustafa İzzet Uzun. “Besmele”, 5/532-37. İstanbul: TDV Yayınları, 1992.
  7. TRT DİYANET, Türkiye Radyo Televizyonları Diyanet Televizyonu. "Ayasofya Camii’ne ‘Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’ tabelası asıldı”. Erişim 29 Nisan 2021. https://www.diyanethaber.com.tr/ayasofya/ayasofya-camii-ne-ayasofya-i-kebir-cami-i-serifi-h11506.html.
  8. DİB, Diyanet İşleri Başkanlığı. “Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi Sempozyumu”. Erişim 29 Nisan 2021. https://camilerhaftasi.diyanet.gov.tr/tr-TR/Sempozyum/Icerik//2040/sempozyum Ebû Dâvûd, Süleyman b. el-Eşas es-Sicistânî. Zühd. 1. Hılvan: Dârü’l-Müşkât, 1993. Ebû Dâvûd, Sünen-i Ebî Dâvûd. yy.: Dârü’r-Risâleti’l-Arabiyye, 2009.
  9. Ebu Hasan, Ali b. Muhammed b Muhammed b. Habîb el-Basrî. el-Emsâl ve’l-Hikem. Nşr. Fuad Abdülmünim. Riyâd: Dârü’l-Vatan, 1999.
  10. Ebu'l-Hüseyin, Abdülbâkî b. Kāni b. Merzûk b. Vâsık el-Emevî. Nşr. Salih b. Sâlim. Mucemü’s-Sahâbe. Medine: Mektebetü’l-Ğürebâ, 14