Dergiler / Baberti / 2021 / Sayı: 14

ÖMER ÇORUMÎ’NİN EL-URVETÜ’L-MÜNCİYE FÎ’L-FİRKATİ’N-NÂCİYE ADLI FIRAK RİSALESİNDE 73 FIRKA RİVAYETİNE DÂİR DİLSEL ANALİZLER VE İSLAM FIRKALARININ TASNİFİ

Semantic Analysis of Seventy-three Sects Hadith and The Classifocation of Islamic Sects in Omar Corumi’s Heresiographical Epistle al-Urwa al-Munjiya fi’l-Firqa al-Najiya

Dergi
Baberti
Sayfa
55–80
Yayın Tarihi
2021-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makale öncelikli olarak söz konusu geleneklerin tarihi seyrine kısaca temas edecek, daha sonra ana konusu olan ve 18. asrın sonlarında yaşamış bir Osmanlı müellifinin İslam fırkalarına dair risalesini ele alarak, yazarının 73 fırka rivayeti başta olmak üzere İslam fırkalarını tasnifi, tekfir, imamet, efdaliyet gibi konular hakkındaki düşüncelerini inceleyecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslam Mezhepleri Tarihi alanında, klasik dönem düşünce tarihimizi konu edinen birçok çalışma bulunmakla birlikte özellikle Osmanlılar dönemi, sahanın kayıp halkasını oluşturmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Fırak edebiyatının ana metinlerinin bünyesinde şekillendiği Sünnî geleneğin tahtında incelenen Eş’arî ve Mâtürîdî ekollerin fırak yazıcılığına yön verdiği Osmanlılarda, her iki geleneğe de ait eserler telif edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makale öncelikli olarak söz konusu geleneklerin tarihi seyrine kısaca temas edecek, daha sonra ana konusu olan ve 18. asrın sonlarında yaşamış bir Osmanlı müellifinin İslam fırkalarına dair risalesini ele alarak, yazarının 73 fırka rivayeti başta olmak üzere İslam fırkalarını tasnifi, tekfir, imamet, efdaliyet gibi konular hakkındaki düşüncelerini inceleyecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ömer Çorumi · el-Urvetü'l-Münciye fi'l-Firkati'n-Naciye · Yazma Eser

Özet

İslam Mezhepleri Tarihi alanında, klasik dönem düşünce tarihimizi konu edinen birçok çalışma bulunmakla birlikte özellikle Osmanlılar dönemi, sahanın kayıp halkasını oluşturmaktadır. Fırak edebiyatının ana metinlerinin bünyesinde şekillendiği Sünnî geleneğin tahtında incelenen Eş’arî ve Mâtürîdî ekollerin fırak yazıcılığına yön verdiği Osmanlılarda, her iki geleneğe de ait eserler telif edilmiştir. Bu makale öncelikli olarak söz konusu geleneklerin tarihi seyrine kısaca temas edecek, daha sonra ana konusu olan ve 18. asrın sonlarında yaşamış bir Osmanlı müellifinin İslam fırkalarına dair risalesini ele alarak, yazarının 73 fırka rivayeti başta olmak üzere İslam fırkalarını tasnifi, tekfir, imamet, efdaliyet gibi konular hakkındaki düşüncelerini inceleyecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

HARPUTLU, A. S. (2021). ÖMER ÇORUMÎ’NİN EL-URVETÜ’L-MÜNCİYE FÎ’L-FİRKATİ’N-NÂCİYE ADLI FIRAK RİSALESİNDE 73 FIRKA RİVAYETİNE DÂİR DİLSEL ANALİZLER VE İSLAM FIRKALARININ TASNİFİ. Baberti, Sayı: 14, 55–80. https://ajindex.com/articles/883064

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Ak, Ahmet. “Risâle fi Beyani Güruhi ehli’d-Dalâl ve Makalâtihim Adlı Eserin Maturidi’ye Aidiyeti Meselesi ve Risalede Mezheplerin Tasnifi”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 12/2, (2008): 287-310. Âkifzâde el-Amâsî. Abdurrahman Efendi. el-Mecmû fî’l-Meşhûd ve’l-Mesmû. no.2527, Millet Kütüphanesi. Aydınlı, Osman. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e İslam Mezhepleri Tarihi Yazıcılığı. Ankara: Hitit Kitap Yayınevi, 2008. Bağdâdî, Ebu Mansur b. Abdülkâhir. el-Fark Beyne’l-Fırak. Beyrut: Daru’l-Afâkı’l-Cedîde, 1982.
  2. Bruckmayr, Philipp. “Maturidi Kelamının Yayılması Kalıcılaşması ve Temel Dinamikleri(Timurlular Döneminden 19. Asra Kadar)”. Trc, Sönmez Kutlu-Muzaffer Tan. İmam Maturidi ve Maturidilik, Haz. Sönmez Kutlu. 403-440. Ankara: Otto Yayınları, 2015. Cürcânî, Seyyid Şerif. Kitâbu’t-Ta’rîfât. thk. İbrâhim Ebyârî, Dâru’t türas, ty. Çorumî, Ebu’l-Mehâmid Ömer. el-Urvetü’l-Münciye fi’l-Firkati’n-Nâciye. Aşir Efendi no.1206, Süleymaniye Kütüphanesi. Çorumî, Ebu’l-Mehâmid Ömer. el-Urvetü’l-Münciye fî’l-Firkati’n-Nâciye. no.1056, Çorum Hasan Paşa İl Halk Kütüphanesi. Çorumî, Ebu’l-Mehâmid Ömer. el-Urvetü’l-Münciye fî’l-Firkati’n-Nâciye. no.852, Kütahya Zeytinoğlu İlçe Halk Kütüphanesi. Eren, Muhammet Emin. Fırkalaşma Olgusu Bağlamında 73 Fırka Rivayetleri. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2014. Eş‘arî, Ebu’l-Hasen Alî b. İsmâîl. Makâlâtü’l-İslâmiyyîn ve ihtilâfü’l-Musallîn, thk. Hellmut Ritter, Wiesbaden: Franz Steiner Verlag, 1980.
  3. Fığlalı, Ethem Ruhi. “Burdur Kütüphanesinde Bulunan Bir Risale Tezkiretü’l-Mezâhib”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam İlimleri Enstitüsü Yayınları, 2, (1975): 99-141.
  4. Fığlalı, Ethem Ruhi. “İbn Sadru’d-Din eş-Şirvânî ve İtikadi Mezhepler Hakkındaki Türkçe Risalesi”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 24, (1981): 249-276. Gazzâlî, Ebu Hâmid Muhammed b. Muhammed. Faysalü’t-Tefrika beyne’l İslâm ve’z-Zendeka, Beyrut: Daru’l-Minhâc, 2017.
  5. Gömbeyaz, Kadir. “73 Fırka Hadisinin Mezhepler Tarihi Kaynaklarında Fırkaların Tasnifine Etkisi” Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 14/2, (2005): 147-160.
  6. Gömbeyaz, Kadir. “Bir Fırak Müellifi Olarak Fahreddin er-Râzî”. İslam Düşüncesinin Dönüşüm Çağında Fahreddin er-Râzî. haz. Ömer Türker-Osman Demir. 347-378. İstanbul: İsam Yayınları, 2013.
  7. Gömbeyaz, Kadir. “Fırak Literatürüne Dolaylı Ancak Etkili Bir Katkı Âmidî Tasnifini Meşhur Eden Mütekellim: Adudûddin el-İcî”. İslâm İlim ve Düşünce Geleneğinde Adudûddîn el-İcî. edt. Eşref Altaş. 409-428. Ankara: Türkiye