Dergiler / Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 5 - Sayı: 2

Osmanlıda İcâreteynin Başlangıç Tarihi Meselesi: İlk Uygulamalara Dair Tespitler

The Problem of Beginning Date of İcareteyn in the Ottoman Empire: Evidences from the Early Practices

Sayfa
25–46
Yayın Tarihi
2019-12-06
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Farklı bir tarihlendirme yapılması konusu somut örnekler çerçevesinde tartışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İcâreteynin başlangıç tarihi, Osmanlı hukukunun önemli meselelerinden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İcâreteynin başlangıç tarihinin 1611 olduğu genel olarak kabul görmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Farklı bir tarihlendirme yapılması konusu somut örnekler çerçevesinde tartışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Double rent (icareteyn) · lump-sum payment (muaccele) · annual/monthly rent (müeccele)

Özet

İcâreteynin başlangıç tarihi, Osmanlı hukukunun önemli meselelerinden biridir. Her ne kadar icâreteyne dair bazı çalışmalar mevcutsa da, bu uygulamanın yapısı, kuralları ve işleyişi bakımından teorik planda; menşei, başlangıcı ve gelişimi açısından da pratik planda halen çözümlenmemiş yönler bulunmaktadır. İcâreteynin başlangıç tarihinin 1611 olduğu genel olarak kabul görmektedir. Fakat, arşiv belgelerinde yer alan bazı örnekler, söz konusu tarih kaydını tartışmalı hale getirmektedir. Daha önce bazı yayınlarda kimi değinmeler olduysa da, ihtilaflı olan bu konuya odaklanan çalışmalar mevcut değildir. Arşiv belgelerine dayalı olan bu çalışma, icâreteynin tarihsel süreçlerine ışık tutmayı amaçlamakta ve başlangıç dönemi örneklerini ele almaktadır. İlk olarak vakıfların gelir sağlama araçlarından biri olan icâreteynin genel yapısına değinilecek ve 1611 yılından geriye doğru olmak üzere uygulamanın izi sürülecektir. Farklı bir tarihlendirme yapılması konusu somut örnekler çerçevesinde tartışılacaktır.

Abstract

The beginning of icareteyn is one of the main problems of Ottoman legal historiography. While some studies dealing with the icareteyn are available, there currently remain unresolved questions about its structure, rules, and mechanisms on the theoretical level, and about its origin, early beginnings, and evolution on the level of actual practice. It is commonly accepted by historians that the icareteyn system started in 1611. However, some examples drawn from archival documents call this date into question.In spite of references to this disputed subject in early publications, there has been no detailed study on this subject. This work, based on archival documents, aims to shed light on the historical development of the icareteyn and to look closely at some sample cases from its formative period. First, it examines the general structure of the icareteyn, one of the pious foundations’ tools for securing revenue, and it traces the system backwards from 1611. It then discusses whether an alternative dating can be established in light of the concrete sample cases.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIZ, K. (2019). Osmanlıda İcâreteynin Başlangıç Tarihi Meselesi: İlk Uygulamalara Dair Tespitler. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 2, 25–46. https://ajindex.com/articles/87605

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Arşiv Belgeleri / Şer’iyye Sicilleri Başkanlık Osmanlı Arşivi (BOA) Cevdet Evkaf (C.EV), 23/1138 Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi (VGMA) Defter no: 571 İSAM Kütüphanesi Arşivi (Şer‘iyye Sicilleri / ŞS) Ankara ŞS, no. 12 İstanbul ŞS, no: 3 Üsküdar ŞS, no: 18 Evkaf-ı Hümayun Müfettişliği ŞS, no: 1, 4, 48, 54 Eyüb ŞS, no: 3, 19 Yayınlanmış Fetva Mecmuası, Şer’iyye Sicilleri ve Mühimmeler 6 Numaralı Mühimme Defteri (972/1564-1565):
  2. Özet-Transkripsiyon-İndeks (1995). Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivleri Daire Başkanlığı Yay., Ankara. 12 Numaralı Mühimme Defteri: (978-979/1570-1572):
  3. Özet, Transkripsiyon ve İndeks (1996). Yayına hazırlayan: Hacı Osman Yıldırım ve öte., proje yön.: İsmet Binark, c. 2, Ankara. Düstur (1. Tertip) (1289). 1. Kısım, Matbaa i Âmire, İstanbul. İstanbul Kadı Sicilleri: Galata Mahkemesi 15 Numaralı Sicil (H. 981-1000 / M. 1573-1591), (2012).
  4. Haz. Rıfat Günalan, Talip Mert, proje yön. M. Âkif Aydın, ed. Coşkun Yılmaz, İSAM Yayınları, İstanbul. İstanbul Kadı Sicilleri: Hasköy Mahkemesi 5 Numaralı Sicil (H. 1020-1053 / M. 1612-1643) (2011). Haz. Baki Çakır ve öte., proje yön. M. Âkif Aydın, ed. Coşkun Yılmaz, İSAM Yayınları, İstanbul. İstanbul Kadı Sicilleri: İstanbul Mahkemesi 3 Numaralı Sicil (H. 1027 / M. 1618) (2010). Haz. Yılmaz Karaca ve öte., proje yön. M. Âkif Aydın, ed. Coşkun Yılmaz, İSAM, İstanbul. İstanbul Kadı Sicilleri: Rumeli Sadâreti Mahkemesi 56 Numaralı Sicil (H. 1042 - 1043 / M. 1633) (2011). haz. Fuat Recep ve Sabri Atay, proje yön. M. Âkif Aydın, ed. Coşkun Yılmaz, İSAM Yayınları, İstanbul. İstanbul Kadı Sicilleri: Üsküdar Mahkemesi 51 Numaralı Sicil (H. 987-988 / M. 1579-1580) (2010). Haz. Rıfat Günalan, proje yön. M. Âkif Aydın, ed. Coşkun Yılmaz, İSAM Yayınları, İstanbul. İstanbul Kadı Sicilleri: Üsküdar Mahkemesi 84 Numaralı Sicil (H. 999-1000 / M. 1590-1591) (2010). Haz. Rıfat Günalan, proje yön. M. Âkif Aydın, ed. Coşkun Yılmaz, İSAM Yayınları, İstanbul. Şeyhülislam Meşrebzâde Mehmed Arif Efendi (derleyen), Câmiu’l-İcâreteyn, (haz.: Süleyman Kaya, Emine Toprak, Nilüfer Kaval Koss, Zehra Mercan), Klasik, İstanbul 2019.
  5. Makale ve Kitaplar Akgündüz, Ahmed, “İcâreteyn”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 21, İstanbul 2000, s. 389-391., İslâm Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi, 2. bs., OSAV, İstanbul 1996.
  6. Aydın, M. Âkif, Türk Hukuk Tarihi, 6. bs., Hars Yay., İstanbul 2007.
  7. Bardakoğlu, Ali, “İcâre”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 21, İstanbul 2000, s. 379-388. Barkan, Ö