Dergiler / Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi / 2022 / Cilt: 6 - Sayı: 4

Klasik Türk Edebiyatı Şairlerinin Görev Yaptığı Şehirlere Dair Şikayetleri

Official Duty and City in Classical Turkish Literature

Sayfa
1953–1971
Yayın Tarihi
2022-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada bahsi geçen şiirler incelenerek şairlerin bu şehirlere ilişkin şikayetlerinin sebebinin anlaşılması amaçlanmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Şehirler, gezip görülecek mekanları, coğrafî güzellikleri, yetiştirdikleri önemli kişiler, tarihsel önemleri, yetiştirdikleri ürünler vb. özellikleriyle Klasik Türk Edebiyatı’nda konu edilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Şehirlerin tanıtıldığı, övgülerinin yapıldığı şehrengiz, biladiye gibi türlerin yanı sıra; şairlerin divanlarında, tamamında o şehirlerin övüldüğü medhiyeler de yer almaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada bahsi geçen şiirler incelenerek şairlerin bu şehirlere ilişkin şikayetlerinin sebebinin anlaşılması amaçlanmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Klasik Türk Edebiyatı · methiye · hiciv

Özet

Şehirler, gezip görülecek mekanları, coğrafî güzellikleri, yetiştirdikleri önemli kişiler, tarihsel önemleri, yetiştirdikleri ürünler vb. özellikleriyle Klasik Türk Edebiyatı’nda konu edilmektedir. Şehirlerin tanıtıldığı, övgülerinin yapıldığı şehrengiz, biladiye gibi türlerin yanı sıra; şairlerin divanlarında, tamamında o şehirlerin övüldüğü medhiyeler de yer almaktadır. Övgüler kadar sık olmamakla birlikte şehirlere yazılan hicivler, şikayetnameler ve mersiyeler de bulunmaktadır. Ayrıca şairlerin sürgün, istenmeyen bir tayin, gurbet vb. sebeplerle sevmediği şehirleri konu alan şiirleri de vardır. XVI. Yüzyılda Gelibolulu Âlî ve Sehî Bey, XVII. Yüzyılda Azmizâde Hâletî ve Diyarbakırlı Mâlî, XVIII. Yüzyılda Enderunlu Fâzıl ve Ahmed Vesîm, XIX. Yüzyılda Eşref Paşa, Trabzonlu Hazinedar-zâde Âgah Osman ve Eşref; resmî görevleri sebebiyle ilişki kurdukları Bitlis, Lahsa, Kahire, Korint, Menteşe, Mora, Niş, Sivrihisar, Şam, Van gibi şehirleri ve kasabaları olumsuz bir dille şiirlerinde anmaktadır. Şairler, şiirlerini “oraya” yapılacak bir tayini durdurmak için veya görev yaptıkları söz konusu şehre dair hoşnutsuzluklarını dile getirmek için yazmışlardır. Çalışmada bahsi geçen şiirler incelenerek şairlerin bu şehirlere ilişkin şikayetlerinin sebebinin anlaşılması amaçlanmaktadır.

Abstract

Cities are the subject of Classical Turkish Literature with their features such as places to visit, geographical beauties, important people they raised, historical importance and products they grow. There are types of poetry such as shahrangizes and biladiyes, in which cities are introduced and praised. Also there are praises of the city in the divans. They are not as numerous as the city eulogies, but there are also city satires and city elegies. In addition, there are poems about cities that poets do not like for various reasons such as exile, an undesirable appointment, the difficulties of being abroad/ homesick. Gelibolulu Âlî and Sehî Bey in XVIth century, Azmizâde Hâletî and Diyarbakırlı Mâlî in XVIIth century, Enderunlu Fâzıl and Ahmed Vesîm XVIIIth century, Eşref Paşa, Trabzonlu Hazinedar-zâde Âgah Osman and Eşref in XIXth century; mention cities and towns such as Bitlis, Lahsa, Cairo, Korinthos, Mentese, Peloponnese, Nis, Sivrihisar, Damascus, Van, with which they have relations due to their official duties, in their poems in a negative language. Poets wrote their poems to stop an assignment to that city. In addition, poets wrote poems to express their dissatisfaction with the city they worked in. By examining the poems mentioned in the study, it is aimed to understand the reason for the complaints of the poets about these cities.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILMAZ, G. A. (2022). Klasik Türk Edebiyatı Şairlerinin Görev Yaptığı Şehirlere Dair Şikayetleri. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 4, 1953–1971. https://ajindex.com/articles/874352

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Akgül, H. (2013). Diyarbakırlı Mâlî Dîvânı (inceleme-metin). [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi SBE. Akkuş, M. (1993). Nef‘î Divanı. Akçağ Yayınları.
  2. Aksoyak, İ. H. (2007). Feyzullah Efendi’nin Mesâiri ile Lutfî’nin Ferdî’nin Bilâdiyesine zeyli. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, (Özel Sayı), 37-51.
  3. Aksoyak, İ. H. (2018). Gelibolulu Mustafa Âlî Dîvânı. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yayınları. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/58695,gelibolulu-mustafa-ali-divanipdf.pdf?0
  4. Akyüz, K. & Cunbur, M. & Beken, S. (1958). Fuzûlî Türkçe Divan. İş Bankası Kültür Yayınları.
  5. Arslan, M. (2007). Mihrî Hâtun Divânı. Amasya Valiliği Yayınları.
  6. Aydemir, Y. (2007). Ravzî Divanı. Birleşik Kitabevi.
  7. Baş, Ş. (1999). Şair Eşref’in hayatı ve eserleri üzerinde bir inceleme. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ege Üniversitesi SBE. Beyhan, E. (2021). Enderunlu Fâzıl Divanı (metin-inceleme). [Yayımlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Boşkov, V. (1980). Türk Edebiyatında şehir şiirleri ve şehir mersiyeleri. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Araştırma Dergisi, 12, 69-76.
  8. Boz, E. (2007). Hakîkî Dîvânı karşılaştırmalı metin. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yayınları. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/55749,hakiki-divanipdf.pdf?0
  9. Coşkun, M. (2009). Seyahatnâme (Türk Edebiyatı). TDV İslâm Ansiklopedisi, 37, 13-16.
  10. Çıraklı, D. A. (1998). Kânî’nin manzum Letaifnamesi (inceleme-metin). [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi SBE. Demirel, G. (2007). Klâsik Türk Edebiyatı geleneğinde hiciv. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 5/10, 131-154.
  11. Demirkazık, H. İ. (2009). 18. YY. şairi Mustafa Fennî Dîvânı (inceleme-tenkitli metin-dizin). [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü. Dursunoğlu, H. (2003). Klasik Türk Edebiyatında bir şehrin güzelleri ve güzellikleriyle ilgili eserler (şehrengîzler). TDAY Belleten, 2003-II, 57-74.
  12. Erbay, N. (2014). Bayburtlu Zihnî Dîvânı. Bayburt Üniversitesi Yayınları.
  13. Ercan, Ö. (2003). Peşteli Hisâlî Dîvânı tahlili (inceleme-metin). [Yayımlanmamış doktora tezi]. Uludağ Üniversitesi SBE. Erdoğan, K. (1997). Türk Edebiyatında şehir şiirlerine bir ilave: Aspozi ve hakkında yazılmış dört şiir. Dergâh, 91, 18-20.
  14. Erdoğan, M. (1997). Abdüllatif Râzî ve Ankara methiyesi. Türk Dili, 550, 356-359.
  15. Erdoğan, M. (2012). Gözden kaçmış bir XVI. asır şâiri: