Hayvan Beslemede Antibiyotiklere Alternatif Olarak Organik Asit, Esansiyel Yağ ve Bakteriyosinlerin Kullanımı

Özet

Çiftlik hayvanlarının beslenmesinde büyüme promotörü olarak kullanılan antibiyotiklerin yasaklanması ile son yıllarda araştırıcılar, antibiyotiklerin kullanımı sırasında yaşanan gelişmeleri sürdürebilmek ve oluşabilecek olumsuzlukları giderebilmek için alternatif doğal ve güvenilir ürünler arayışına girmişlerdir. Bu amaçla, günümüzde hayvansal, bitkisel ve mikrobiyal kökenli antimikrobiyal özellik gösteren organik asit, esansiyel yağ ve bakteriyosinlerin kullanım potansiyelleri giderek artmıştır. Yapılan çalışmalarda, bu bileşiklerin gerek hayvansal ürünlerde kalıntı bırakmayacak yapıda olmaları ve ürünlerin raf ömrünü uzatmaları, gerekse de zararlı mikroorganizmalar üzerinde bakterisidal, bakteriyositatik veya pH’yı düşürücü özellikleriyle bağırsak ortam ve florasını düzenleyerek immun sistemin gelişmesini sağlamaları veya direkt olarak yemlerde bozulmaları ve fermantasyon koşularını iyileştirmeleri gibi etkilerinin olduğu görülmektedir. Ancak, bu doğal koruyucu maddelerin pratikte kullanımlarında çeşitli sorunlar yaşanmakta ve oluşan bu sorunların giderilmesinde ise; en etkin dozların, kendi sınıflarında veya farklı kaynaklara ait bileşiklerle olabilecek kombinasyonların, hayvanlara veriliş şeklinin, kalıntı riskleri ile özellikle antibiyotiklerde olduğu gibi bakteriyosinlerin kullanımında oluşabilecek dirençliliklerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu derlemenin amacı da, organik asit, esansiyel yağ ve bakteriyosinlerin etki mekanizmalarını açıklayarak ve kanatlı ile ruminantlarda yapılan çalışmaları derleyerek bu bileşiklerin, hem hayvansal üretim işletmelerinde hem de et ve süt ürünlerinin işlendiği tesislerde kullanımını arttıracak tanımlayıcı bilgiler vermektir.