KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2022 / Cilt: 26 - Sayı: 3

ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA YER ALAN MESLEKLERE DAİR BİR İNCELEME

Selami TATLI
Bircan EYÜP
Sayfa
741–758
Yayın Tarihi
2022-12-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ancak kitaplarda meslek çeşitlerinin oldukça sınırlı sayıda olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan meslekleri belirlemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın veri kaynağını Tebliğler Dergisi’nde yayımlanan ve 2020-2021 eğitim öğretim yılında ortaokullarda kullanılması uygun görülen sekiz adet Türkçe ders kitabı oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Ancak kitaplarda meslek çeşitlerinin oldukça sınırlı sayıda olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2020-2021 Verileri
⚙️Değişkenler:Türkçe ders kitapları · ortaokul · meslekler

Özet

Bu çalışmanın amacı, ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan meslekleri belirlemektir. Ayrıca bu mesleklerin cinsiyetlere dağılımının çalışma kapsamında belirlenmesi de amaçlanmıştır. Çalışma nitel bir araştırma olup durum çalışması olarak desenlenmiştir. Çalışmanın verileri doküman incelemesi yöntemi ile toplanmıştır. Çalışmanın veri kaynağını Tebliğler Dergisi’nde yayımlanan ve 2020-2021 eğitim öğretim yılında ortaokullarda kullanılması uygun görülen sekiz adet Türkçe ders kitabı oluşturmaktadır. Bu kitapların biri 5. sınıf, üçü 6. sınıf, üçü 7. sınıf ve biri 8. sınıf ders kitabıdır. Elde edilen verilerin analizi içerik analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda Türkçe ders kitaplarında mesleklere yer veren metin ve görsel sayılarının genel olarak birbirine yakın olduğu belirlenmiştir. Ancak kitaplarda meslek çeşitlerinin oldukça sınırlı sayıda olduğu tespit edilmiştir. Kitaplarda öğretmen, yazar, şair, asker gibi toplum tarafından aşina olunan mesleklere sıkça yer verilirken diğer mesleklere az sayıda yer verildiği belirlenmiştir. Kitaplarda geleneksel meslekler az da olsa yer bulurken dijital çağda ortaya çıkan yeni mesleklerin oldukça az yer aldığı belirlenmiştir. Mesleklerin cinsiyetlere dağılımında tüm kitapların hem metin hem de görsellerinde erkek hakimiyeti belirgin bir şekilde ön plandadır. Erkekler çok daha farklı mesleklerle kitaplarda sunulurken kadınların oldukça sınırlı ve genellikle sıkça rastlanan mesleklerle temsil edildiği belirlenmiştir. Bu bakımdan Türkçe ders kitaplarında mesleklerin temsiliyeti açısından cinsiyetler arasında belirgin bir eşitsizliğin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonunda, Türkçe ders kitaplarına metin ve görsel seçiminde hem çocuğun mesleki yönelimlerine, tercihlerine rehberlik edecek hem de kalıplaşmış toplumsal cinsiyet algılarından uzak daha eşitlikçi bir anlayışla hareket edilmesi önerilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TATLI, S., EYÜP, B. (2022). ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDA YER ALAN MESLEKLERE DAİR BİR İNCELEME. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 26 - Sayı: 3, 741–758. https://ajindex.com/articles/865421

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Aslan, E. (2010). Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk ders kitapları. Eğitim ve Bilim, 35(158), 216-231.
  2. Aydın, B. (2021). İlkokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde meslek analizi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(34), 1049-1062. Doi: 10.26466/opus.688008 Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AEÜSBED), 5(2), 368-388.
  3. Creswell, J.W. (2018). Nitel araştırma yöntemleri-beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (3. bs). (M. Bütün ve S. B. Demir Çev. Ed.). Ankara: Siyasal Kitabevi. (Orijinal eserin yayın tarihi 2013).
  4. Çeçen, M. A. (2015). Türkçe ders kitaplarında toplumsal cinsiyet rolleri. (D. Uçgun ve A. Balcı, Ed.), Akademik hayatının 25. yılında Türkçe eğitimi alanının ilk profesörü Murat Özbay’a armağan içinde (ss. 211-228). Ankara:
  5. Pegem Akademi. Ekiz, D. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara:
  6. Anı Yayıncılık. Gündüz-Kalan, Ö. (2010). Reklamda çocuğun toplumsal cinsiyet teorisi bağlamında konumlandırılışı: 'kinder' reklam filmleri üzerine bir inceleme. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 1(38), 75-89.
  7. Güney, N. (2016). 6. sınıf Türkçe ders kitaplarında toplumsal cinsiyet incelemesi. Turkish Studies, 11(3), 1229-1248. Doi: 10.7827/TurkishStudies.9166 Kırbaşoğlu–Kılıç, L. ve Eyüp, B. (2011). İlköğretim Türkçe ders kitaplarında ortaya çıkan toplumsal cinsiyet rolleri üzerine bir inceleme. ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2(3), 130-148.
  8. Kükrer, M. ve Kıbrıs, İ. (2017). CEDAW öncesi ve sonrası ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan toplumsal cinsiyet eşitliği faktörünün değerlendirilmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17 (3), 1369-1383.
  9. Kuzgun, Y. ve A. Sevim, S. (2004). Kadınların çalışmasına karşı tutum ve dini yönelim arasındaki ilişki. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(1), 14-27. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB], (1973). 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu. T. C. Resmî Gazete, 14574, 14/06/1973. 05.04.2021 tarihinde https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1739.pdf adresinden indirilmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB], (2019a). Türkçe dersi öğretim program (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). 05.04.2021 tarihinde https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20195716392253-02-T%C3%BCrk%C3%A7e%20%C3%96%C4%9Fretim%20Program%C4%B1%202019.pdf adresinden indirilmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB], (2019b). 2020-2021