Dergiler / Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2026 / Cilt: 30 Sayı: 2

Lise Öğrencilerinin Problem Çözme Becerilerinde Hesaplamalı ve Eleştirel Düşünmenin Yordayıcı Rolünün İncelenmesi

Yildiz Kanli(MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI)0000-0003-3045-0910
İbrahim Kısaç(PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4261-1769
Sayfa
689–706
Yayın Tarihi
2026-08-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu sonuçlar hesaplamalı ve eleştirel düşünmenin problem çözme becerilerini destekleyen önemli bir beceri olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, lise öğrencilerinin problem çözme becerilerindeki hesaplamalı ve eleştirel düşünmenin yordayıcı rolünü incelemek amacıyla yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nicel verilere dayalı ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmada korelasyon ile karşılaştırma türleri bir arada değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu sonuçlar hesaplamalı ve eleştirel düşünmenin problem çözme becerilerini destekleyen önemli bir beceri olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2020-2021 Verileri
⚙️Değişkenler:Eleştirel düşünme · Hesaplamalı düşünme · Problem çözme

Özet

Bu araştırma, lise öğrencilerinin problem çözme becerilerindeki hesaplamalı ve eleştirel düşünmenin yordayıcı rolünü incelemek amacıyla yapılmıştır. Nicel verilere dayalı ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmada korelasyon ile karşılaştırma türleri bir arada değerlendirilmiştir. Bu araştırmadaki çalışma grubu olasılık dışı örnekleme türlerinden amaçlı örnekleme ile belirlenmiştir. Bu çalışma grubunu, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Ankara’nın merkez ilçelerindeki (Çankaya, Etimesgut, Yenimahalle) dört farklı lise türünde öğrenim gören 409 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada “Kişisel Bilgi Formu, Problem Çözme Envanteri, Bilgi İşlemsel Düşünme Öz Yeterlik Ölçeği ve Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği” kullanılmıştır. Salgın nedeniyle veriler dijital ortamda toplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, tüm değişkenler -hesaplamalı düşünme, eleştirel düşünme, problem çözme- arasında birbirleri ile pozitif, orta düzey ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Hesaplamalı ve eleştirel düşünme değişkenleri birlikte modele girdiğinde öğrencilerin problem çözmeyi eleştirel düşünme düzeylerinin anlamlı olarak yordadığı, hesaplamalı düşünme düzeylerinin problem çözmeyi anlamlı olarak yordamadığı görülmüştür. Lise öğrencilerinin hesaplamalı ve eleştirel düşünme düzeylerine göre problem çözme toplam puanları, istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Bu sonuçlar hesaplamalı ve eleştirel düşünmenin problem çözme becerilerini destekleyen önemli bir beceri olduğunu göstermektedir. Lise öğrencilerinin hesaplamalı, eleştirel ve problem çözme becerilerinin geliştirilmesine yönelik gelecekteki araştırmalarda, uygulamalı öğretim yöntemleri, dijital araçların entegrasyonu ve bütüncül değerlendirme yaklaşımlarının dikkate alınması önerilmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kanli, Y., Kısaç, İ. (2026). Lise Öğrencilerinin Problem Çözme Becerilerinde Hesaplamalı ve Eleştirel Düşünmenin Yordayıcı Rolünün İncelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 30 Sayı: 2, 689–706. https://doi.org/10.20296/tsadergisi.1681080

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Alberida, H., Sari, M., Razak, A., Syamsuriza, S., & Rahmi, Y. (2022). Problem solving: A learning model to foster argumentation and critical thinking ability for students with different academic abilities. Jurnal Penelitian Pendidikan IPA, 8(3), 1393-1400. https://doi.org/10.29303/jppipa.v8i3.1208