Dergiler / Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi / 2022 / Cilt: 25 - Sayı: 4

COVID-19’DAN KORUNMA DAVRANIŞLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİ DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ: TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI

THE SCALE FOR ASSESSING AFFECTING FACTORS ON PREVENTIVE BEHAVIORS OF COVID-19: A STUDY ON ADAPTATION TO TURKISH

Sayfa
861–882
Yayın Tarihi
2022-12-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Covid-19’dan Korunma Davranışlarını Etkileyen Faktörler Ölçeği- Türkçe versiyonunun (AFPB-CO-TR) Türkiye’deki söz konusu eğitim ve araştırma hastanesi sağlık çalışanlarının bilişsel süreçlerinin belirlenmesi için uygun, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Covid-19 pandemisi, yüksek prevalansı ve mortalite hızı ile tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’deki sağlık çalışanlarının hem fiziksel hem de mental kapasitelerini zorlayıcı bir süreçten geçmelerine neden olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu durum çoğu sağlık çalışanının pandemi ile bireysel başa çıkma ve korunma yeteneklerini etkilemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Covid-19’dan Korunma Davranışlarını Etkileyen Faktörler Ölçeği- Türkçe versiyonunun (AFPB-CO-TR) Türkiye’deki söz konusu eğitim ve araştırma hastanesi sağlık çalışanlarının bilişsel süreçlerinin belirlenmesi için uygun, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:2020 Verileri
⚙️Değişkenler:Covid-19 pandemisi · bilişsel modeller · korunma davranışları

Özet

Covid-19 pandemisi, yüksek prevalansı ve mortalite hızı ile tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’deki sağlık çalışanlarının hem fiziksel hem de mental kapasitelerini zorlayıcı bir süreçten geçmelerine neden olmuştur. Bu durum çoğu sağlık çalışanının pandemi ile bireysel başa çıkma ve korunma yeteneklerini etkilemiştir. Bu nedenle, sağlık çalışanlarının pandemiden korunma davranışlarını gerçekleştirmedeki bilişsel süreçlerinin belirlenmesi önemli hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, “Covid-19'dan Korunma Davranışlarını Etkileyen Faktörler” (AFPB-CO) Ölçeği'nin Türkiye'deki sağlık çalışanlarına uyarlanması, geçerlik ve güvenirliğinin test edilmesidir. AFPB-CO Ölçeği Khazaee-Pool ve diğerleri tarafından (2020), Rogers'ın (1975) Korunma Motivasyonu Teorisi (KMT) esas alınarak geliştirilmiştir. Çalışmanın bir diğer amacı, KMT’ye dayanarak, sağlık çalışanlarının Covid-19’dan korunmada nasıl bir yol izlediğini ortaya koymaktır. Bu çalışma, Türkiye’nin en büyük eğitim ve araştırma hastanelerinden birinde görev yapan 360 sağlık çalışanı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılan sağlık çalışanları Amaçlı Örnekleme Yöntemi ile seçilmiştir. Uyarlama çalışması için öncelikle, ölçeğin dil ve kapsam geçerliği incelenmiştir. Ardından, ölçeğin psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesi amacıyla, iç tutarlılık ve madde-toplam korelasyon katsayıları ile güvenirlik; Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile yapı geçerliği incelenmiştir. Ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı oldukça güvenilir bulunmuştur. Madde-toplam puan korelasyonlarına göre her madde ölçekle orta düzeyde ilişkili bulunmuştur, tüm maddeler ölçeği yeterli derecede temsil etmektedir. Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonucunda orijinal ölçekte yer alan iki madde ölçekten çıkarılmıştır. DFA sonucu uyum indekslerinin ise ortalama düzeyde olduğu görülmüştür. Covid-19’dan Korunma Davranışlarını Etkileyen Faktörler Ölçeği- Türkçe versiyonunun (AFPB-CO-TR) Türkiye’deki söz konusu eğitim ve araştırma hastanesi sağlık çalışanlarının bilişsel süreçlerinin belirlenmesi için uygun, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.

Abstract

The Covid-19 pandemic, having high prevalence and mortality rate, has caused healthcare workers (HCWs) in Turkey to experience a physically- and mentally-challenging process, as in the rest of the world. This has affected the ability of many HCWs to cope with the pandemic individually and to protect themselves. Hence, identifying the HCWs’ cognitive processes in performing pandemic-protective behaviors has gained importance. Therefore, this study aims to adapt the “Affecting Factors on Preventive Behaviors of Covid-19” (AFPB-CO) Scale to HCWs in Turkey, and to test its validity and reliability. The AFPB-CO Scale was developed by Khazaee-Pool, et al. in 2020, based on Rogers' (1975) Protection Motivation Theory- PMT. The study also aims to reveal HCWs’ pathway to protect themselves from Covid-19, based on the PMT. The study included 360 HCWs working in Turkey's one of the largest training and research hospitals. The HCWs participating in the study were selected by Purposeful Sampling Method. For the adaptation study, first the scale's language and content validity were examined. Then, to evaluate the scale’s psychometric properties, reliability and construct validity were examined by internal consistency & item-total correlation coefficients, and the Confirmatory Factor Analysis (CFA), respectively. The scale's Cronbach's alpha internal consistency coefficient was found to be quite reliable. According to item-total score correlations, each item was moderately related to the scale, and all items adequately represented the scale. Following the confirmatory factor analysis (CFA), two items were removed from the scale and fit indexes were found to be at an average level. The Turkish version of “Affecting Factors on Preventive Behaviors of Covid-19” (AFPB-CO-TR) Scale was found to be an appropriate, valid and reliable measurement tool for determining the cognitive processes of the HCWs of the aforementioned training and research hospital in Turkey.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIZ, A., KAYA, S., ALTUNKAYNAK, B., GÜNGÖRER, B. (2022). COVID-19’DAN KORUNMA DAVRANIŞLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİ DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ: TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Cilt: 25 - Sayı: 4, 861–882. https://ajindex.com/articles/859652

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Ali Morowatisharifabad, M., Abdolkarimi, M., Asadpour, M., Fathollahi, M.S., & Balaee, P. (2018). The predictive effects of protection motivation theory on intention and behaviour of physical activity in patients with type 2 diabetes. Open Access Macedonian Journal of Medical Sciences, 6(4), 709-714.
  2. Allahyari, E., Moodi, M., & Tahergorabi, Z. (2022). Artificial neural networks (ANNs) for modeling efficient factors in predicting pap smear screening behavior change stage. BioMedicine, 12(2), 10-18.
  3. Alpar, R. (2012). Uygulamalı istatistik ve geçerlik-güvenirlik (2. Bs.). Detay Yayıncılık, Ankara.
  4. Baghianimoghadam, M. H., Mohammadi, S., Mazloomi Mahmoudabad, S. S., & Norbala, M. T. (2011). The effect of education based on protection motivation theory on skin cancer preventive practices among female high school students in Yazd. The Horizon of Medical Sciences, 17(1), 27-34.
  5. Bashirian, S., Barati, M., Shoar, L. M., Mohammadi, Y., & Dogonchi, M. (2019). Factors affecting breast self-examination behavior among female healthcare workers in Iran: the role of Social Support Theory. Journal of Preventive Medicine and Public Health, 52(4), 224-233.
  6. Bish, A., Yardley, L., Nicoll, A., & Michie, S. (2011). Factors associated with uptake of vaccination against pandemic influenza: A systematic review. Vaccine, 29, 6472–6484.
  7. Brooks, S. P., & Bubela, T. (2020). Application of protection motivation theory to clinical trial enrolment for pediatric chronic conditions. BMC Pediatrics, 20(1), 123. Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. New York, Guilford Press.
  8. Chen, X., Stanton, B., Gomez, P., Lunn, S., Deveaux, L., Brathwaite, N.,. & Harris, C. (2010). Effects on condom use of an HIV prevention programme 36 months postintervention: a cluster randomized controlled trial among Bahamian youth. International Journal of STD & AIDS, 21(9), 622-630.
  9. Clark, L. A., & Watson, D. (1995). Constructing validity: Basic issues in objective scale development. Psychological Assessment, 7, 309–319.
  10. Cristobal, E., Flavián, C., & Guinaliu, M. (2007). Perceived e-service quality (PeSQ) measurement validation and effects on consumer satisfaction and web site loyalty. Managing Service Quality: An International Journal, 17, 317-340.
  11. Cronbach, L. J. (1951). Coeffcient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334.
  12. Davis, L. L. (1992). Instrument review: Getting the most from a panel of experts. Applied Nursing Research, 5, 194-197. Epprig