Dergiler / Erdem / 2022 / Sayı: 83

İsmail Gelenbevî ve Satranç Risâlesi Üzerine

Hasan Ali Çetin(ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZİ BAŞKANLIĞI)0000-0001-9673-8242
Dergi
Erdem
Sayfa
213–222
Yayın Tarihi
2022-12-26
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Medrese tahsilini tamamladıktan sonra 1177 (1763) yılında açılan ruûs imtihanını kazanarak müderrislik unvanını aldı.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Asıl adı Şeyh İsmail b.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mahmut olan İsmail Gelenbevî, 1143 (1730) yılında Manisa’nın Kırkağaç ilçesine bağlı Gelenbe’de doğdu.
💡
Sonuç & Katkı:Medrese tahsilini tamamladıktan sonra 1177 (1763) yılında açılan ruûs imtihanını kazanarak müderrislik unvanını aldı.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:ismail Gelenbevî · Satranç Risalesi · Satranç

Özet

Asıl adı Şeyh İsmail b. Mustafa b. Mahmut olan İsmail Gelenbevî, 1143 (1730) yılında Manisa’nın Kırkağaç ilçesine bağlı Gelenbe’de doğdu. Asıl adı İsmâil olup daha çok Gelenbevî olarak anılır. Bazı eserlerinde Şeyhzâde lakabını da kullandığı görülür. Tanınmış bir aileden gelen Gelenbevî’nin dedesi Mahmud Efendi ile babası Mustafa Efendi’nin ilmiyeye mensup oldukları, her ikisinin de Manisa çevresinde müderrislik ve müftülük yaptıkları bilinmektedir. Babasını küçük yaşta kaybettiği için on üç on dört yaşlarına kadar ciddi anlamda bir eğitim göremeyen Gelenbevî doğduğu kasabada tahsile başladı, bir süre sonra da İstanbul’a giderek Fâtih Medresesi’ne girdi. Burada devrin ünlü müderrislerinden Yâsincizâde Osman Efendi’den Arapça ve naklî ilimleri, “ayaklı kütüphane” diye meşhur olan Müftîzâde Mehmed Emin Efendi’den de mantık, fizik ve matematik ilimlerini öğrenerek fıkıh, kelâm, matematik, mantık ve mühendislik ilimlerinde ilerlemiştir. Medrese tahsilini tamamladıktan sonra 1177 (1763) yılında açılan ruûs imtihanını kazanarak müderrislik unvanını aldı.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çetin, H. A. (2022). İsmail Gelenbevî ve Satranç Risâlesi Üzerine. Erdem, Sayı: 83, 213–222. https://ajindex.com/articles/859203

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Ahmet Cevdet Paşa (1309/1892). Tarih-i Cevdet, c. IV, Dersaadet: Matbaa-i Osmaniyye.
  2. Gölcük, Şerafettin ve Yurdagür, Metin (1996). “Gelenbevî”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 13, İstanbul.
  3. Gürışık Köksal, Bihter ve Kaman, Sevda (2021). İsmail Gelenbevî’nin Satranç Risâlesi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara.
  4. İsmail Gelenbevî (1262). Resâilü’l-İmtihân, Matbaa-i Âmire, İstanbul.
  5. Keklik, Nihat (1969-1970). İslam Mantık Tarihi ve Farabi Mantığı, c. I, Edebiyat Fakültesi Basımevi, İstanbul.