KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri / 2022 / Cilt: 16 - Sayı: 2

HİTİT METİNLERİNDE ADI GEÇEN “aviti-” HAKKINDA BİR DEĞERLENDİRME

AN ASSESSMENT ABOUT "awiti-" MENTIONED IN THE HITTITE TEXTS

Fatma SEVİNÇ ERBAŞI
Sayfa
325–362
Yayın Tarihi
2022-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Taşınabilir eşya olması bakımından anıtsal sfenkslerden farklılığı da gösterilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çoğunlukla Hitit İmparatorluk Dönemi kült envanterlerinde adı geçen bir eşya olan aviti-, karışık bir varlığı temsil eder.
📊
Temel Bulgular & Veri:Metinlerle eş zamanlı sanat eserleri üzerinde izlenen karışık varlıkların bazıları ile eşleştirilmesi, tartışmalı da olsa yapılabilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Taşınabilir eşya olması bakımından anıtsal sfenkslerden farklılığı da gösterilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İştar / Şauşga · Sfenks · Karışık Varlık

Özet

Çoğunlukla Hitit İmparatorluk Dönemi kült envanterlerinde adı geçen bir eşya olan aviti-, karışık bir varlığı temsil eder. Metinlerdeki tanımlamalardan yola çıkarak kanatlı aslan/sfenks olduğu düşünülmektedir. Tanrıça İştar başta olmak üzere bazı tanrısal varlıklarla ilişkilendirilir ve ritonu da mevcuttur. Metinlerle eş zamanlı sanat eserleri üzerinde izlenen karışık varlıkların bazıları ile eşleştirilmesi, tartışmalı da olsa yapılabilmektedir. Asur Ticaret Kolonileri ve Eski Hitit Dönemi mühür örnekleri üzerindeki kompozisyonlarda da görülen kanatlı aslanlar/sfenksler aviti-’nin Hitit kültürüne girişi ve gelişimi hakkında fikir verebilmektedir. Bu çalışmada Eski Mezopotamya etkili inanç ve sanat geleneğinin Hitit dünyasında algılanışı ve ifade edilişi doğrultusunda aviti- yeniden değerlendirilmiştir. Aviti-’nin açıklamasının, gökyüzü döngüsü üzerinden yapılabileceği ile ilgili bir teori de ortaya atılmış ve takımyıldızlar ve gezegenler hakkındaki Eski Mezopotamya bilgi bakiyesinin Hititler tarafından zamanı ve hayatı düzenlemek için kullanılmış olabileceği öne sürülmüştür. Böylece aviti-’yi farklı bir gözle değerlendirip, önemini vurgulamak çabasına gidilmiştir. Taşınabilir eşya olması bakımından anıtsal sfenkslerden farklılığı da gösterilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERBAŞI, F. S. (2022). HİTİT METİNLERİNDE ADI GEÇEN “aviti-” HAKKINDA BİR DEĞERLENDİRME. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri, Cilt: 16 - Sayı: 2, 325–362. https://ajindex.com/articles/857307

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. “abūbu”, The Assyrian Dicitionary of the Oriental Institute of the University of Chicago, I. J. Gelb – B. Landsberger et. al. (eds.) (CAD), Vol. I: A, Part 1, Chicago, 1964.
  2. Akurgal, E., Anadolu Uygarlıkları, İstanbul, 1993.
  3. Alexander, R. L., “Šaušga and the Hittite Ivory from Megiddo”, Journal of Near Eastern Studies (JNES) 50, 1991, 161-182.
  4. Alp, S., “Eine Sphinxvase aus Karahöyük bei Konya”, Anadolu (Anatolia), XXI (1978-1980), Ankara, 1987, 9-16.
  5. Augustyn, A. “Sphinx”, Encyclopaedia Britannica, https://www.britannica.com/topic/sphinx/, Son güncellenme tarihi: 30.08.2022.
  6. Balcıoğlu, B., Karkamış Antik Kenti, Gaziantep, 2018.
  7. Baltacıoğlu, H., “Hitit Yazılı Kaynaklarında ve Alacahöyük Hitit Heykeltraşlık Eserlerinde Sfenks”, N. Çınardalı-Karaaslan et al. (ed.), Compiled in Honor of Armağan Erkanal. Some Observations on Anatolian Cultures / Armağan Erkanal'a Armağan. Anadolu Kültürlerine Bir Bakış, Ankara, 2014, 75-100.
  8. Becker, J. A. “Part 11: The Chimera of Arezzo”, Smarthistory guide to Ancient Etruscan art, 39-41. Bellucci B., “Šauška e il suo awiti”, P. Cotticelli-Kurras − M. Giorgieri − C. Mora − A. Rizza (ed.), Interferenze linguistiche e contatti culturali in Anatolia tra II e I millennio a.C. Studi in onore di Onofrio Carruba in occasione del suo 80° compleanno (StMed 24), Genova, 2012, 43-72.
  9. Beyer, D. Emar IV. Les sceaux. Mission archéologique de Meskéné-Emar - Recherches au pays d'Aštata, Orbis Biblicus et Orientalis - Series Archaeologica (OBO-SA 20), Göttingen 2001.
  10. Borges, J. L., Düşsel Varlıklar Kitabı, (Çev. Celal Üster), İstanbul, 2018.
  11. Brandenstein, C. G. von, Hethitische Götter nach Bildbeschreibungen in Keilschrifttexten, Mitteilungen der Vorderasiatisch-Agyptischen Gesellschaft (MVAeG) 46/2, Leipzig 1943.
  12. Bossert, H. Th., “Die hieroglyphen-hethitische Inschrift vob Kötükale”, Museon 68, 1955, 61-91.
  13. Cammarosano, M., “Hittite Cult Inventories – Part Two: The Dating of the Texts and the Alleged ‘Cult Reorganization’ of Tudḫaliya IV”, Altorientalische Forschungen (AoF) 39, 2012, 3-37.
  14. Cammarosano, M. Hittite Local Cults, Society of Biblical Literature - Writings from the Ancient World (SBL-WAW 40), Atlanta, 2018. Canby J.V., “The Walters Gallery Cappadocian Tablet and the Sphinx in Anatolia in the Second Millennium B.C.”, Journal of Near Eastern Studies; continuing the American Journal of Semitic Languages and Literatures (JNES) 34, 1975, 225-248.
  15. Carruba, O., “Rhyta in den Hethitischen Texten”, Kadmos 6, 1967, 88-97.
  16. Collins, B. J. «Anim