KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Tarih ve Tarihçi / 2022 / Cilt: 1 - Sayı: 1

Orta Çağ Erzurum-Kafkasya Ticaret Yolları Üzerine Bir Değerlendirme

Bayram Arif KÖSE
Sayfa
160–175
Yayın Tarihi
2022-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Selçukluların gelişine kadar gerek doğu-batı gerekse kuzey-güney güzergâhları üzerindeki Erzurum’un Kafkasya’yla bağlantısı ve Çoruh Vadisi boyunca uzanıp Yalnızçam (Arsian) Dağları üzerinden Kafkasya’ya uzanan yolların Erzurum için önemi incelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Roma İmparatoru’na izafeten ilk olarak Theodosiopolis adı alan Erzurum’a Ermeniler Karin derken Müslümanlar Kālîkalâ adını vermişlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Emevî hilafet ordusunun ve Abbâsîlerin Doğu Roma ve Ermeni güçlerine karşı seferler düzenlediği bu mühim ticaret ve kültür şehri, Selçuklularla birlikte hızla Türkleşmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Selçukluların gelişine kadar gerek doğu-batı gerekse kuzey-güney güzergâhları üzerindeki Erzurum’un Kafkasya’yla bağlantısı ve Çoruh Vadisi boyunca uzanıp Yalnızçam (Arsian) Dağları üzerinden Kafkasya’ya uzanan yolların Erzurum için önemi incelenecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Erzurum · Kafkasya · Aras

Özet

Roma İmparatoru’na izafeten ilk olarak Theodosiopolis adı alan Erzurum’a Ermeniler Karin derken Müslümanlar Kālîkalâ adını vermişlerdir. Emevî hilafet ordusunun ve Abbâsîlerin Doğu Roma ve Ermeni güçlerine karşı seferler düzenlediği bu mühim ticaret ve kültür şehri, Selçuklularla birlikte hızla Türkleşmiştir. İslâm tarihi kroniklerinin yanı sıra İslâm coğrafyacılarının da eserlerinde geniş yer verdiği Erzurum, tarihi yollar üzerinde bulunan Anadolu’nun gözde şehirlerindendir. Anadolu ticaret yolları için bir kavşak noktası olmakla birlikte Karadeniz limanlarıyla olan bağlantıları sayesinde kuzey bölgelerinden geçen güzergâhlarla Kafkasya ticareti için de önemli hale gelmiştir. Trabzon’dan Erzurum ve Tebriz’e uzanan bilindik güzergâhtan başka Heraklios’un Ermenistan ve Azerbaycan’a gitmek için kullandığı yol da Erzurum’dan geçmekteydi. Bu özelliğine vurgu yapan Müslüman müellifler Erzurum’u Kafkasya’dan Rum’a geçiş kavşağı olarak nitelemişlerdir. Bu çalışmada Selçukluların gelişine kadar gerek doğu-batı gerekse kuzey-güney güzergâhları üzerindeki Erzurum’un Kafkasya’yla bağlantısı ve Çoruh Vadisi boyunca uzanıp Yalnızçam (Arsian) Dağları üzerinden Kafkasya’ya uzanan yolların Erzurum için önemi incelenecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KÖSE, B. A. (2022). Orta Çağ Erzurum-Kafkasya Ticaret Yolları Üzerine Bir Değerlendirme. Tarih ve Tarihçi, Cilt: 1 - Sayı: 1, 160–175. https://ajindex.com/articles/854958

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Ab’ûl-Farac, Gregory (Bar Habraeus), Abû’l-Farac Tarihi, (Süryaniceden İng. çev. Ernast A. Wallis Budge), (Türkçeye çev. Ömer Riza Doğrul), C. 2, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1999.
  2. Aktemur, A. Murat-Kukaracı, İ. Umut, “İspir Çevresinde Birkaç Ortaçağ Kalesi”, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, S. 11, 2010, s. 63-76.
  3. Aktemur, A. Murat-Kukaracı, İ. Umut, Kültür Varlıkları İle İspir, İspir Kaymakamlığı Kültür Yayınları, Erzurum 2004.
  4. Allen, W. E. D., "The March-Lands of Georgia”, The Geographical Journal, C. 74, 1929, s. 135-156.
  5. Arrıanus, Arrianus’un Karadeniz Seyahati, (çev. Murat Arslan), Ödin Yayıncılık, İstanbul 2005.
  6. Asolik, Açogh’ig de Daron (Asolik), Histoire Universelle Par Etienne Açogh’ig de Daron Traduite de I’armênien et Annotêe, Livre III, (neşr. E. Dulaurier), Paris 1883. Bedrosian, Robert, Armenia During the Seljuk and Mongol Periods, The Armenian People from Ancient to Modern Times, 1., New York 1997.
  7. Bedrosian, Robert, Georgian Chronicle Juansher’s Concise History of the Georgians, New York 1991. Belâzurî, Ahmed b. Yahyâ, Fütûhu’l-büldân (Ülkelerin Fetihleri), (trc. Mustafa Fayda), Siyer Yayınları, İstanbul 2013.
  8. Bijişkyan, P. Minas, Karadeniz Kıyıları Tarih ve Coğrafyası, İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Yayınları, (trc. ve not. Hrand D. Andreasyan), İstanbul 1969.
  9. Bryer, Anthony-Winfield, David, The Byzantine Monuments and Topography of The Pontos. I., Dumbarton Oaks Research Library and Collection, Washington 1985.
  10. Clavijo, Ruy Gonzales De, Timur Devrinde Kadis’ten Semerkand’a Seyahat, (çev. Ö. Rıza Doğrul), Köprü Kitapları, İstanbul 2016. Costantine Porphyrogenitus de Administrando Imperio, (Greek Text ed. GY. Moravcsik), (English trans. R. J. H. Jenkins), Washington 1967.
  11. Cramer, John Anthony, Geographical and Historical Description of Asia Minor, C. 2, Oxford 1832. Çiğdem, Süleyman, “Urartu Krallığı'nın Doğu Karadeniz İlişkilerinde Diauehi Ülkesinin Rolü”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 9, S. 1, Erzurum 2007, s. 81-97.
  12. Diakonoff, Igor M.-Ashkai, S. M., Geographical Names According ta Urartian Texts, Wiesbaden 1981. Ebü’l-Fidâ, İmâmüddîn İsmâil bin Muhammed bin Ömer, Takvîmü’l-Büldân, (neşr. M Reinaud), Paris 1840. Ghewond, Ghewond’s History, (trans. Robert Bedrosian), Sources of the Armenian Tradition, Long Branch, N. J., 2006.
  13. Grousset, René, Başlangıcından 1071’e Ermenilerin Tarihi, (çev. Sosi Dolanoğlu), Aras Yayıncılık, İstanbul 2006. Gürcistan Tarihi (Eski Çağlardan 1