Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2018 / Cilt: 13 - Sayı: 9

SÛFÎ TERMİNOLOJİDE MURÂKABE

MURÂKABE IN SUFI TERMINOLOGY

Sayfa
67–84
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İkili veya üçlü tasniflerde bulunan sûfîlerin konuya dair görüşleriyle birlikte murâkabeyi en detaylı şekliyle inceleyip bu terimi yedi derecede ele alan Ebû Tâlib Mekkî’nin de görüşlerine yer verilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede sûfîlerin üzerinde en fazla durdukları terimlerden biri olan murâkabe kavramı ele alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada Zünnûn-i Mısri, Haris el-Muhasibî, Cüneyd-i Bağdâdî, Muhammed Cerirî gibi tasavvufî düşüncenin temellerinin atan sûfîlerin görüşlerine yer verildiği gibi İbnü’l-Arabî, Mevlânâ, Abdurrahman-i Kâşânî, İbn Kayyim el-Cevzî ve İsmail-i Ankaravî’nin de konuyla ilgili değerlendirmeleri de gündeme taşınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:İkili veya üçlü tasniflerde bulunan sûfîlerin konuya dair görüşleriyle birlikte murâkabeyi en detaylı şekliyle inceleyip bu terimi yedi derecede ele alan Ebû Tâlib Mekkî’nin de görüşlerine yer verilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makalede sûfîlerin üzerinde en fazla durdukları terimlerden biri olan murâkabe kavramı ele alınmıştır. Öncelikle murâkabenin kısa bir kavramsal boyutu ele alındıktan sonra bu terimin ayet ve hadis temelleri üzerinde durulmuştur. Özellikle ilk dönem sûfîlerinin üzerinde sıklıkla durduğu şekliyle, Cibril hadisinde geçen ihsan kavramıyla murâkabe arasındaki ilişki sûfî yorumlarıyla birlikte verilmiştir. Murâkabe kavramının ihsan kavramıyla bir yakınlığı ve paralelliği olduğu gibi muhasebe kavramıyla da yakın mana birlikteliğinin olduğunu görülmüştür. Tasavvuf ilmini izah eden eserlerden klasiklerimizde murâkabe kavramına bazı zahitlerin ve tasavvufunun kuruluş dönemindeki sûfî önderlerinin bakışları verilmeye çalışılmıştır. Makalede öncelikle ilk dönem müellifleri olan Serrâc, Kelâbâzî Mekkî, Kuşeyrî ve Gazâlî gibi mutasavvıfların eserlerinde geçen görüşlerinden ve onların eserlerinde zikrettiği sûfilerin görüşlerinden yararlanılmıştır. Çalışmada Zünnûn-i Mısri, Haris el-Muhasibî, Cüneyd-i Bağdâdî, Muhammed Cerirî gibi tasavvufî düşüncenin temellerinin atan sûfîlerin görüşlerine yer verildiği gibi İbnü’l-Arabî, Mevlânâ, Abdurrahman-i Kâşânî, İbn Kayyim el-Cevzî ve İsmail-i Ankaravî’nin de konuyla ilgili değerlendirmeleri de gündeme taşınmıştır. Makalede sûfîlerin murâkabe kavramını tabi tuttukları derecelendirmeler üzerinde de durulmuştur. İkili veya üçlü tasniflerde bulunan sûfîlerin konuya dair görüşleriyle birlikte murâkabeyi en detaylı şekliyle inceleyip bu terimi yedi derecede ele alan Ebû Tâlib Mekkî’nin de görüşlerine yer verilmiştir.

Abstract

In this article, the notion “murâkabe”, which is one of the most emphasized terms by sufis, is discussed. At first, after the conceptual dimension of murâkabe is briefly discussed, the basis of the term in Qur’an verses and hadiths are discussed. The relationship between the notion “ihsan”, which is mentioned in the hadith of Gabriel, especially in its version that is frequently emphasized by early sufis, and murâkabe are given with interpretations of sufis. It was noted that the notion “murâkabe” does not only have a connection and analogy with the notion “ihsan”, but it also has a close association with “questioning oneself”. In classical works on sufism, opinions of some early ascetics and leading sufis are explained. In the article, first of all the opinions of early Sufis authors such as Serrâc, Kelâbâzî, Mekkî, Al-Qushayri and Al-Ghazali, and the ideas of Sufis they mentioned in their works are harnessed. In the study, the ideas of early sufis such as Dhul-Nun al-Misrî, Harith al- Muhasibi, Junayd of Baghdad and Muhammad ibn Jarîr, who laid the foundations of sufistic thought, on this issue are given together with the assessments of Ibn ‘Arabi, Mevlânâ, Abdurrahman-i Kâşânî, İbn Kayyim el-Cezvî and İsmail-i Ankaravî. In the article, the gradations that sufis subject murâkabe to are also mentioned. The ideas of Ebû Tâlip Mekki, who examined murâkabe thoroughly and discussed this term in seven grades, are also given along with the ideas of sufis, who made dual and triple classifications, on this concept.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÖZTEPE, Y., ÇINAR, F. (2018). SÛFÎ TERMİNOLOJİDE MURÂKABE. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 13 - Sayı: 9, 67–84. https://ajindex.com/articles/84708

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Abdullah Sarı Efendi (h.1287), Cevâhîr-i Bevâhir-i Mesnevî, İstanbul. Ankaravî İsmail (2005), Minhacü’l-Fukarâ (Fakirlerin Yolu), Hazırlayan: Saadettin Ekici, İnsan Yayınları, İstanbul. Ankaravî İsmail,(h.1289) Mecmûatü’l-Letâif ve Metrûmetü’l-Meârif, İstanbul.
  2. Ardoğan Recep (1998), Kur’ân ve İnsan Psikolojisi, İlkadım Yayınları, Ankara. Arpaguş Safi /2007),
  3. Mevlana ve İslam, Vefa Yayınları, İstanbul. Ateş Süleyman (Trhz), İslam Tasavvufu, Yeni Ufuklar Neşriyat, İstanbul. Attâr Feridüddîn-i (1984), Tezkiretü’l-Evliya, Hazırlayan: Süleyman Uludağ, İlim ve Kültür Yayınları,
  4. İstanbul.
  5. Buhari Muhammed Said, Cemerâtü’ş-Şevk, Gencbahş Ktp., Nu: 12528. Cebecioğlu, Ethem (2005), Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, Anka Yayınları,
  6. İstanbul.
  7. Cevziyye İbn Kayyım (1993), Medâricü’s-Sâlikîn, Tahkik: İmar Âmir, Dâru’l-Hadîs, I-III, Kahire. Cevziyye İbn Kayyım, (1994) Medâricu’s-Sâlikîn, Kur’ânî Tasavvufun Esasları, Çevirenler: Ali Ataç ve diğerleri, İnsan Yayınları, İstanbul. Cürcânî, Seyyid Şerif (Trhsz) Kitâbu’t-Ta’rifât, Baskı Yeri Yok. Çağrıcı Mustafa (2000), “İhsan”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, XXI, ss.545-546, İstanbul. Çatak Âdem (2012), “Şeyh İslam’ın Mu‘înü’l-Mürîd Adlı Eserindeki Bazı Tasavvufi Kavramlar”, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, VII/II, ss.279-303.
  8. Demirdaş Öncel (2012), Kösec Ahmed Trabzonî’nin Hayatı, Eserleri ve Tasavvuf Anlayışı, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Basılmamış Doktora Tezi), Ankara.
  9. Eraydın Selçuk (2001),
  10. Tasavvuf ve Tarikatlar, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul. Erten Mevlüt, “Kur’an’da İnsan Yetiştirme Düzeni Olarak Murâkabe”, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, XVIII/II, ss.319-348. Erten Mevlüt, “Kur’ân’da Murâkabe ve Münafıklar”, Turkish Studies, International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, XIX/XI, ss.207-231. Gazâlî (1993), İhyau Ulûmiddîn, Tercüme: Mehmed A. Müftüoğlu, Hazırlayan: A. Fikri Yavuz, Tuğra Neşriyat, I-IV, İstanbul. Gazâlî, (2004) Kimyâ-yı Saâdet (Mutluluğun Formülü), Tercüme: Ali Arslan, Yenişafak Yayınları, İstanbul. Gazâlî, (2004) Ravdatü’t-Tâlibin ve Umdetü’s-Sâlikîn (Hak Yolunun Esasları), Çeviren: Dilaver Selvi, Semerkand Yayınları, İstanbul. Göztepe Yüksel 2012), Tasavvufta Temel Kavramlar “Haller ve Makamlar”, -Kuşeyrî Örneği-, Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları, Sivas. Hâfî Zeynüddin, Menhecü’r-Reşâd, Süleym