Dergiler / Sufiyye / 2023 / Sayı: 14

Bayrâmî-Melâmî Şeyhi Hâşimî Emîr Osman’ın Risâle-i Kutbiyye Adlı Eseri ve Eserde Öne Çıkan Bazı Kavramlar

Bayrāmī-Melāmī Syeikh Hāshimī Amīr Osman's Work Titled Risāle-i Qutbiyya And Some of The Notable Concepts Featured in The Work

Dergi
Sufiyye
Sayfa
95–130
Yayın Tarihi
2023-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hâşimî’nin bu kavramları ele alış biçimi, kavramlar arasında kurduğu bağlantılar, kavramların Hâşimî’den önceki bazı sûfîlerce ele alınış biçimi ile Hâşimî’nin kendinde ulaşan bu mîrâsla münâsebeti ve müellifin kalp, mârifet, muhabbet, fakr ve kutub kavramlarıyla diğer bazı kavramla kurduğu anlam örgüsü üzerinde durulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hâşimî Emîr Osman XVI. yüzyılda yaşamış Bayrâmî-Melâmî şeyhlerindendir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İstanbul Kasımpaşa’da kendi adıyla anılan tekkede irşâd faaliyetlerini yürüten Hâşimî, aynı zamanda velûd bir müelliftir.
💡
Sonuç & Katkı:Hâşimî’nin bu kavramları ele alış biçimi, kavramlar arasında kurduğu bağlantılar, kavramların Hâşimî’den önceki bazı sûfîlerce ele alınış biçimi ile Hâşimî’nin kendinde ulaşan bu mîrâsla münâsebeti ve müellifin kalp, mârifet, muhabbet, fakr ve kutub kavramlarıyla diğer bazı kavramla kurduğu anlam örgüsü üzerinde durulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tasavvuf · Emîr Osman · Risâle

Özet

Hâşimî Emîr Osman XVI. yüzyılda yaşamış Bayrâmî-Melâmî şeyhlerindendir. İstanbul Kasımpaşa’da kendi adıyla anılan tekkede irşâd faaliyetlerini yürüten Hâşimî, aynı zamanda velûd bir müelliftir. Hâşimî’nin vahdet-i vücûd eksenli görüş ve düşüncelerini dile getirdiği en dikkat çekici eseri Risâle-i Kutbiyye adlı çalışmasıdır. Tek nüshası, Amasya Bâyezid Kütüphanesi’nde bulunan eserde Hâşimî, dünya sevgisi, mâsivâ, ağyâr, zühd, salih amel, mürşid-i kâmil, irâdî ölüm, nefs, rûh, melâmet, feyz, tecellî, nüzûl-urûc, güzel ahlâk ve insân-ı kâmil gibi birçok konuyu ele almıştır. Hâşimî, epistemolojik ve ontolojik yönüyle ele aldığı meseleleri kalp, mârifet, muhabbet, fakr ve kutub konularındaki analizleri ile dile getirmiştir. Makalede ikinci devir Melâmîliğinin önemli temsilcilerinden olan Hâşimî’nin hayatı ve eserleri dile getirilmiş, ardından Risâle-i Kutbiyye’de öne çıkan söz konusu başlıklara dâir görüşleri incelenmiştir. Hâşimî’nin bu kavramları ele alış biçimi, kavramlar arasında kurduğu bağlantılar, kavramların Hâşimî’den önceki bazı sûfîlerce ele alınış biçimi ile Hâşimî’nin kendinde ulaşan bu mîrâsla münâsebeti ve müellifin kalp, mârifet, muhabbet, fakr ve kutub kavramlarıyla diğer bazı kavramla kurduğu anlam örgüsü üzerinde durulmuştur.

Abstract

Hāshimī Amīr Osman is one of the Bayrāmī-Melāmī sheikhs who lived in the 16th century. Hāshimī, who carried out the activities of guidance in the tekke named after him in the Kasımpaşa district of Istanbul, is also a prolific author. The most remarkable work of Hāshimī, in which he expressed his views and thoughts on the basis of unity of existence, is his work called Risāle-i Qutbiyya. In the book, the only copy of which is in the Amasya Bayezid Library, Hāshimī dealt with many subjects such as love of the world, masiva, agyar, zuhd, righteous deeds, perfect murshid, voluntary death, soul, spirit, melāmet, abundance, manifestation, descent-rotation, good morality and perfect human being. In the article, the life and works of Hāshimī, who is one of the important representatives of the second-period Melāmī culture, were mentioned, and then his views on the topics that came to the fore in the Risāle-i Qutbiyya were examined. Hāshimī's way of handling these concepts, the connections he established between the concepts, the way the concepts were handled by some Ṣūfīs before Hāshimī, his relationship with this inheritance and the meaning that the author established with the concepts of heart, ingenuity, affection, the concept of poverty and pole and the semantic pattern that he established with some other concepts were emphasized.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÖZTEPE, Y., ÇINAR, F. (2023). Bayrâmî-Melâmî Şeyhi Hâşimî Emîr Osman’ın Risâle-i Kutbiyye Adlı Eseri ve Eserde Öne Çıkan Bazı Kavramlar. Sufiyye, Sayı: 14, 95–130. https://ajindex.com/articles/951193

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Aclûnî, İsmâîl Keşfü’l-Hafâ. 2 Cilt. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1988.
  2. Açar, Aynızeliha. Divançe-i Emir Osman B. Mehmet Sivasî: Çeviriyazı, tenkitli metin. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi,
  3. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
  4. Akpınar, Ali. “Allâh’ın Ahlâkı ile Ahlâklanmak”. Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi 2/6 (2001), 61-80.
  5. Alan, Ümit. Bayramî Melâmîlerinden Hâşimî Emîr Osman’ın Hayatı ve Tasavvufî Düşüncesi. Sivas: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi,
  6. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Dönem Projesi, 2009. Âli, Ali. Tuhfetü’l-mücâhidîn ve behcetü’z-zâkirîn. İstanbul: Nûruosmâniye Kütüphanesi, 2293. Alkan, Harun. “Bursalı Mehmed Tahir’in “Osmanlı Müellifleri” Eserine Göre Bayrâmiyye-i Melamiyye’ye Mensup Sufiler”. Hacı Bayram-ı Velî IV. Uluslararası Hacı Bayram-ı Velî Sempozyumu Bildiriler Kitabı. ed. Vahit Göktaş-Harun Alkan. 163-179. Ankara: İlahiyât Yayınları, 2019. Ankaravî, İsmâîl. Minhâcü’l-fukarâ. İstanbul: Rıza Efendi Matbaası, 1286. Ankaravî, İsmâîl Rusûhî. Minhâcü’l-fukarâ. haz. Sâfî Arpagûş. İstanbul: İnsan Yayınları, 2010. Âsım Efendi. Kâmûs Tercemesi. İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1304. Atâî, Nev’îzâde. Hadâikü’l-hakâik fî tekmîleti’ş-şakâik (Zeyl-i Şakâik). haz. Abdülkadir Özcan. 4 Cilt. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1989.
  7. Ateş, Süleyman. “Kutub”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 26/498-499. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2002.
  8. Atılgan, Yusuf Kenan. “İslam Düşüncesinde İlmin Kaynağı, İmkânı ve Sınırları”. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi̇ Sosyal Bilimler Dergisi 1/2 (2013), 191-214.
  9. Atlı, Ahmet. “İbnü’l-Arabî’nin “Kutub” Kavramı İle İlgili Görüşleri”. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1/1 (2012), 11-31. Attâr, Ferîdüddîn. Tezkiretü’l-Evliyâ. çev. Süleyman Uludağ. İstanbul: Mavi Yayıncılık, 2002. Ayıntâbî, Mehmed Efendi. Tibyân Tefsiri. 4 Cilt. İstanbul: Sağlam Kitabevi, 1980. Ayvansarâyî, Hüseyin. Vefayât-ı Ayvansarâyî. İstanbul:
  10. Süleymaniye Kütüphanesi, Uşşâkî Tekkesi, 365. Ayvansarâyî, Hüseyin. Mecmûâ-i Tevârîh. haz. Fahri Ç. Derin-Vahid Çabuk. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 1985. Bağdatlı İsmail Paşa. Hediyyetü’l-Ârifîn Esmâü’l-Müellifîn ve Âsârü’l-Musannifîn. haz. Rifat Bilge-İbnülemin Mahmud Kemal İnal. 2 Cilt. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1951.
  11. Bayrı, M. Halit. “Mutasavvıf Şairler: Hâşimî”. Türk Folklor Araştırmaları 161/7 (1962), 2927-2928. Buhârî, Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm b. el-Muğîre. Sahîhu’l-Buhârî. Beyrut: Dâru İbn Kesîr,