KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature / 2020 / Cilt: 6 - Sayı: 1

TÜRK EDEBİYATINDA SİLSİLENÂME VE SEYYİD AHMED CEZBÎ’NİN CÂMİ‘U’S-SİLSİLE ADLI SİLSİLENÂMESİ

Suat DONUK
Sayfa
16–36
Yayın Tarihi
2020-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Seyyid Ahmed Cezbî’nin Câmi‘u’s-silsile adlı eseri tanıtılmış, bu eserin çeviri yazılı metni ilim âlemiyle paylaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Birbirine icazet veren şeyhlerin, peşi sıra tahta çıkan hükümdarların ve aynı soydan gelen kişilerin sıralı listesini içeren eserlere silsilenâme adı verilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Müellifi 50 yaşındayken 1235 (1819-20) yılında yazılan Câmi‘u’s-silsile Bayrâmiyye, Halvetiyye ve Himmetiyye tarikatları şeyhlerinin silsilesini içermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Seyyid Ahmed Cezbî’nin Câmi‘u’s-silsile adlı eseri tanıtılmış, bu eserin çeviri yazılı metni ilim âlemiyle paylaşılmıştır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Silsilename · Seyyid Ahmed Cezbî

Özet

Birbirine icazet veren şeyhlerin, peşi sıra tahta çıkan hükümdarların ve aynı soydan gelen kişilerin sıralı listesini içeren eserlere silsilenâme adı verilir. Yazma eser kütüphanelerinde pek çok Türkçe silsilenâme örneği bulunmaktadır. Bunların çoğunluğunu bir tarikatın birbirine icazet veren şeyhlerinin isimlerini içeren liste oluşturmaktadır. Tarikat silsilenâmelerini mensur ve manzum olarak ikiye ayırmak mümkündür. Mensur silsilenâmeler icazetnâme / hilâfetnâme türünde olanlar, vefeyâtnâme / menakıbnâme türünde olanlar ve tasavvufî bilgilerle karışık olanlar şeklinde üç gruba ayrılabilir. Tasavvufî bilgilerle karışık silsilenâmelerden biri Himmetzâde Torunu Seyyid Ahmed Cezbî’nin Câmi‘u’s-silsile adlı eseridir. Müellifi 50 yaşındayken 1235 (1819-20) yılında yazılan Câmi‘u’s-silsile Bayrâmiyye, Halvetiyye ve Himmetiyye tarikatları şeyhlerinin silsilesini içermektedir. Etvâr-ı seb‘a ile ilgili malumatın da bulunduğu eser Himmetiyye tarikatının son dönem şeyhleri hakkında bilgiler içermesi açısından önemlidir. Câmi‘u’s-silsile’yi değerli kılan başka bir nokta Seyyid Ahmed Cezbî’nin doğum tarihinin tespitini sağlamasıdır. Süslü nesirle yazılan Câmi‘u’s-silsile’de yer yer cümleler arası anlamsal kopukluklara ve anlamda muğlâklıklara rastlanmaktadır. Bu makalede silsilenâme türünün Türk edebiyatındaki görünümüne ışık tutulmuş, bu türün bir tasnif denemesi yapılmıştır. Seyyid Ahmed Cezbî’nin Câmi‘u’s-silsile adlı eseri tanıtılmış, bu eserin çeviri yazılı metni ilim âlemiyle paylaşılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DONUK, S. (2020). TÜRK EDEBİYATINDA SİLSİLENÂME VE SEYYİD AHMED CEZBÎ’NİN CÂMİ‘U’S-SİLSİLE ADLI SİLSİLENÂMESİ. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, Cilt: 6 - Sayı: 1, 16–36. https://ajindex.com/articles/838640

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Abdulhâdî el-Vardârî, Silsile-i Evliya, Ankara Milli Kütüphane, numara 06 Mil Yz B 346/35. Abdurrahim Rahîmî, Matla‘u’l-işrāk, İBB Atatürk Kitaplığı, Osman Ergin Yazmaları, numara 342. Acemzâde Mustafa Cemâlî, Silsilenâme-i Mevleviyye, Ankara Milli Kütüphane, numara 06 Mil Yz A 8920. Ahmed Cezbî, Câmi‘u’s-silsile, Ankara Milli Kütüphane, numara 06 Yz A 1783. Akbatu, Şinasi (1980). “İstanbul Tekkeleri Silsile-i Meşayihi”, (tertip eden) Zakir Şükrü Efendi, İslam Medeniyeti Mecmuası, C. IV, Sayı 4, s. 51-96.
  2. Aksoy, Hasan (2005). “Şemseddin Sivâsî, Hayatı, Şahsiyyeti, Tarikatı, Eserleri”, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2005, Cilt IX/2, s. 1-43.
  3. Aşkar, Mustafa (1953). “Bir Türk Tarikatı Olarak Halvetiyye’nin Tarihî Gelişimi ve Halvetiyye Silsilesinin Tahlili”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı XXXIX, s. 534-563.
  4. Ayçiçeği, Bünyamin (2014). “Sarı Abdullah Efendi’nin Meslekü’l-uşşâk Kasidesi ve La‘lî-zâde Abdülbaki’nin Zeyli”, Turkish Studies, Volume 9/3 Winter, s. 189-211.
  5. Bayram, Sadi (1994). “Silsile-nameler ve İrlanda-Dublin Chester Beatty Library’de Bulunan 1598 Tarihli Zübdetü’t-tevârîh”, Vakıflar Dergisi, Sayı XXIV, s. 51-116. Bedevî Mehmed Ali, Esmâr-ı Esrâr, İBB Atatürk Kitaplığı, numara Bel Yz K 0576. Bitiçi, Taxhidin (2001). Münîrî-i Belgrâdî ve Silsiletü’l-mukarrebîn Adlı Eseri, İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Bursalı Mehmed Tahir (1333). Osmanlı Müellifleri, İstanbul:
  6. Matbaa-i Amire. Ceyhan, Adem ve Cankurt, Hasan (2012). “Vardarlı Bir Hocadan Dostlara Armağan: Hz. Ali’nin Yüz Sözünün Şerhi: Tuhfetü’l-ihvan”, III. Uluslararası Balkanlarda Türk Varlığı Sempozyumu Bildirileri, I. Cilt, Manisa: Celal Bayar Üniversitesi Yayını. Devellioğlu, Ferit (2008). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara:
  7. Aydın Kitabevi.
  8. Donuk, Suat (2017). Hadâiku’l-hakāik fî Tekmileti’ş-Şakāik Nev‘îzâde Atâyî’nin Şakāik Zeyli, (editör) Derya Örs, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
  9. Donuk, Suat (2019a). “Seyyid Ahmed Cezbî’nin Kenzü’l-esrâr Adlı Tarikatnamesi”, CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, C. 17, S. 3, s. 386-406.
  10. Donuk, Suat (2019b). “Seyyid Ahmed Cezbî’nin Etvâr-ı Seb‘a Konulu Bilinmeyen bir Mesnevisi: Kenzü’l-etvâr”, Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, Volume 5, Issue 4, Autumn, s. 596-631.
  11. Efendi, İlyas (1994). İsmail Hakkı Bursevi’nin Kitabu’s-silsileti’l-celvetiyye’si, İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yay