Dergiler / Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature / 2021 / PROF. DR. İ. ÇETİN DERDİYOK ARMAĞAN SAYISI

DİL YARASI, YÜZ KARASI: KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE İFTİRA

Sayfa
1376–1402
Yayın Tarihi
2021-10-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, klasik Türk şiiri ile sosyal hayat arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla, makale sınırları içinde iftirayla ilgili terim ve kavramlarla ilgili bilgiler verilmiş ve iftiranın klasik Türk şiirindeki yansımalarına şiir örnekleriyle genel başlıklar halinde dikkat çekilmek istenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İnsanoğlu, her devirde ve her toplumda iftiraya uğrama hususunda çeşitli sorunlarla uğraşmak zorunda kalmış ve hep bir mücadele içinde olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bazı insanlar, kendi çıkarları uğruna menfaat ve makam elde etmek, itibar kaybettirmek gibi düşüncelerle nefislerinin de etkisiyle iftira atmaktan çekinmemişlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, klasik Türk şiiri ile sosyal hayat arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla, makale sınırları içinde iftirayla ilgili terim ve kavramlarla ilgili bilgiler verilmiş ve iftiranın klasik Türk şiirindeki yansımalarına şiir örnekleriyle genel başlıklar halinde dikkat çekilmek istenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İftira · bühtân · ifk

Özet

İnsanoğlu, her devirde ve her toplumda iftiraya uğrama hususunda çeşitli sorunlarla uğraşmak zorunda kalmış ve hep bir mücadele içinde olmuştur. Bazı insanlar, kendi çıkarları uğruna menfaat ve makam elde etmek, itibar kaybettirmek gibi düşüncelerle nefislerinin de etkisiyle iftira atmaktan çekinmemişlerdir. Kur’an’ın da yasakladığı kötü davranışlardan ve büyük günahlardan birisi olan iftira, hiçbir topluma ait değildir ve hiçbir toplum tarafından da hoş görülmemiştir. İftira, insanlar arasındaki sevgi, dostluk ve güveni zedeleyip düşmanlığı arttırdığı ve toplumun düzeninin bozulmasına sebep olduğu için toplumda bir ahlak problemi ve manevi bir hastalık olarak kabul edilmiştir. Yaşadığı toplumun bir ferdi olarak hayattan kendini uzak tutmayan klasik Türk edebiyatı şairleri, iftira konusuna karşı kayıtsız kalmamışlar; çoğu zaman kişiye maddi ve manevi sıkıntı veren iftira ve iftirayla ilgili yaşananları, eserlerine yansıtmışlardır. Bazı şairler, iftira atmanın ve iftiraya uğramanın olumsuzluklara sebebiyet vermesinden dolayı insanları uyarmış; devrin insanına, bozulan dünya düzenine, toplumun aksayan yönlerine dikkat çekmek istemişlerdir. Bazı şairler de iftirayla ilgili kavram ve terimleri şiirlerinde kullanırken divan şiirinin geleneğinden, anlam dünyasından yararlanmışlardır. Klasik Türk şiirinde genellikle canını sevgiliye seve seve feda eden âşık ile iftira mağduru ve sevgili ile müfterî arasında, bazen de kuru iftiraya uğrayan âşık ile âşığa iftira atmaktan çekinmeyen rakip arasında ilgi kurulmuştur. Bu çalışmada, klasik Türk şiiri ile sosyal hayat arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla, makale sınırları içinde iftirayla ilgili terim ve kavramlarla ilgili bilgiler verilmiş ve iftiranın klasik Türk şiirindeki yansımalarına şiir örnekleriyle genel başlıklar halinde dikkat çekilmek istenmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

NAS, Ş. K., KÖŞGER, H. (2021). DİL YARASI, YÜZ KARASI: KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE İFTİRA. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, PROF. DR. İ. ÇETİN DERDİYOK ARMAĞAN SAYISI, 1376–1402. https://ajindex.com/articles/838580

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Acehan, Abdullah (2008). “Osmanlı Devleti’nin Sürgün Politikası ve Sürgün Yerleri”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 1/5: 12-29.
  2. Akdoğan, Yaşar (?). Ahmedî Dîvân. KTB, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (Erişim Tarihi: 05.01.2021).
  3. Akpınar, Ali (2011). Yalan ve İftira. Somuncu Baba Dergisi. Eylül S.131: 17-19.
  4. Akpınar, Şerife (2014). “Divan Şiirinin Söz Varlığında ‘Yalan’”. Turkish Studies 9/3 Winter: 43-78.
  5. Aksoyak, İsmail Hakkı (2018). Gelibolulu Mustafa Âlî Divanlar. KTB, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (Erişim Tarihi: 05.01.2021).
  6. Aktan, Muhammed Felad (2020). Taşlıcalı Yahya Bey’in Şehzȃde Mustafa Mersiyesine Ontolojik Analiz Metoduyla Bir Bakış. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi 19: 398-412.
  7. Algül, Hüseyin (2020). İslâm Tarihinden Örneklerle İftira Olayına Tahlîlî Bir Bakış, Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi 9/9: 131-141.
  8. Arslan, Mehmet (2018). Mihrî Hâtun Divânı. KTB, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (Erişim Tarihi: 05.01.2021).
  9. Aydemir, Yaşar (2017). Ravzî Divanı. KTB, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (Erişim Tarihi: 05.01.2021).
  10. Aydemir, Yaşar (2018). Behiştî Dîvânı. KTB, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (Erişim Tarihi: 05.01.2021).
  11. Bayak, Cemal (2017). Sehâbî Dîvânı. KTB, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (Erişim Tarihi: 05.01.2021).
  12. Boz, Erdoğan (2017). Hakîkî Dîvânı Karşılaştırmalı Metin. KTB, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (Erişim Tarihi: 05.01.2021).
  13. Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara:
  14. AKM Yayınları.
  15. Çağrıcı, Mustafa (1996). “Gıybet”. İslam Ansiklopedisi. c.21. İstanbul: TDV Yay. 63-64.
  16. Çağrıcı, Mustafa (1997). “Haset”. İslam Ansiklopedisi. c.16. İstanbul: TDV Yay. 378-380.
  17. Çağrıcı, Mustafa (2000). “İftira”. İslam Ansiklopedisi. c. 21, İstanbul TDV Yay. 522-523.
  18. Çatak, Muhammed Emin (2017). “Kur’ân-ı Kerîm’de İftira Kavramı”. Yüksek Lisans Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Çavuşoğlu, Mehmed (1982). “Şehzade Mustafa Mersiyeleri”. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Enstitüsü Dergisi Prof. Tayyib Gökbilgin Hatıra Sayısı S.12: 641-686.
  19. Çavuşoğlu, Mehmed, M. Ali Tanyeri (1989). Üsküblü İshâk Çelebi, Dîvânı-Tenkidli Basım. İstanbul: Mimar Sinan Üniversitesi Yay. Gürgendereli, Müberra (2017). Mostarlı Hasan Ziyâ’î Divânı. KTB, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (Erişim Tarihi: 05.01.2021).
  20. Kadıoğlu, İdris (2017). Diyarbakırlı Ahmedî Yûsuf u Züleyhâ. KTB, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr (Erişim Tarihi: 05.01.2021