Dergiler / İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 6 - Sayı: 2

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı

Sayfa
135–180
Yayın Tarihi
2020-12-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Türk Hukukunda kadının soyadı meselesinin tarihsel gelişimi ikiye ayrılarak incelenmiş, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmadan önceki durum ile sonraki durum kategorize edilerek güncel gelişmeler ve kararlar ışığında konu mümkün olduğunca gözler önüne serilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk Medeni Kanununda, aile fertlerinin aynı aile adını taşıyarak diğer ailelerden ayırt edilebilmesi ve ailevi bağın kuvvetlenmesi düşüncesiyle aile adında birlik ilkesi benimsenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İlk kez belirlenmesi dışında, aile adının belirlenmesinde kadına veya erkeğe seçme yetkisi verilmemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Türk Hukukunda kadının soyadı meselesinin tarihsel gelişimi ikiye ayrılarak incelenmiş, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmadan önceki durum ile sonraki durum kategorize edilerek güncel gelişmeler ve kararlar ışığında konu mümkün olduğunca gözler önüne serilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kadının Soyadı · Bireysel Başvuru Kararları · Kadın Hakları

Özet

Türk Medeni Kanununda, aile fertlerinin aynı aile adını taşıyarak diğer ailelerden ayırt edilebilmesi ve ailevi bağın kuvvetlenmesi düşüncesiyle aile adında birlik ilkesi benimsenmiştir. İlk kez belirlenmesi dışında, aile adının belirlenmesinde kadına veya erkeğe seçme yetkisi verilmemiştir. Kanun koyucunun toplumsal cinsiyet eşitliğine aykırı olarak, seçimi erkeğin soyadından yana, kendisi yapmıştır. Soyadı, kimliğin bir parçası olması nedeniyle taşıdığı büyük değere rağmen Türk Medeni Kanunu m.173 ve m.187 uyarınca evlenme ve boşanma ile kadının soyadı sürekli değişmektedir. Üstelik bu değişiklik kadına seçim hakkı tanınmadan, tamamen iradesi dışında ve kanunen gerçekleşmektedir. Görüldüğü üzere aile adı olarak sadece erkeğin soyadının tercih edilmesi nedeniyle kadın, cinsiyete dayalı farklı hukuki muameleye maruz kalmaktadır. Evlenen kadının ancak talep ettiği takdirde önceki soyadını kocasının soyadından önce gelecek şekilde taşımaya devam etmesine izin verilmesi ve boşanan kadının boşandığı kocasının soyadını ancak hâkimin izniyle taşımaya devam edebilmesi, kadının kişilik değerlerine yönelik ihlali ortadan kaldırmamaktadır. Çalışmamızda kadının soyadına ilişkin düzenlemeler ve önem arz eden içtihatlar kronolojik sıra ile ortaya konmuş, gelişen çağla birlikte değişen toplumsal ihtiyaçlara ayak uydurmaya çalışan kanun koyucunun ve yargıçların yönelimleri vurgulanmıştır. Türk Hukukunda kadının soyadı meselesinin tarihsel gelişimi ikiye ayrılarak incelenmiş, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmadan önceki durum ile sonraki durum kategorize edilerek güncel gelişmeler ve kararlar ışığında konu mümkün olduğunca gözler önüne serilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

HAVUTCU, A., KALKANCI, Y. (2020). Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları Işığında Kadının Soyadı. İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 2, 135–180. https://ajindex.com/articles/834226

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. ABİK, Yıldız: Kadının Soyadı ve Buna Bağlı Olarak Çocuğun Soyadı, Seçkin Yayıncılık, 1. Baskı, Ankara, 2005.
  2. ACABEY, Mehmet Beşir: Türk Hukukunda Ailenin Soyadı (Eşlerin Ve Çocukların Soyadı), Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19. Cilt, Özel Sayı: Prof. Dr. Şeref ERTAŞ’ a Armağan (Ed. AYDOĞDU, Murat/ AYAN, Serkan/ KAHVECİ, Nalan/ YAĞCIOĞLU, Ali Haydar), İzmir, 2017, ss.493-512.
  3. AKBULUT, Pakize Ezgi: Uygulamadaki Güncel Gelişmeler Işığında Evli Kadıın Soyadı, Medeni Hukuk Alanındaki Güncel Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi Sempozyumu (20 Nisan 2017) (Ed. ENGİN, Baki İlkay), Cilt 2: Aile Hukuku, On İki Levha Yayıncılık, 1. Baskı, İstanbul, 2019, ss.99-145.
  4. AKINTÜRK, Turgut/ ATEŞ KARAMAN, Derya: Türk Medeni Hukuku, Aile Hukuku, 2. Cilt, 20. Baskı,
  5. Beta Yayınevi, İstanbul, 2017.
  6. AKİPEK, Jale G./ AKINTÜRK, Turgut/ ATEŞ KARAMAN, Derya: Türk Medeni Hukuku, Başlangıç Hükümleri-Kişiler Hukuku, 1. Cilt, 10. Baskı,
  7. Beta Yayınevi, İstanbul, 2013.
  8. AKİPEK ÖCAL, Şebnem: Kişisel Durum Sicillerinde Kadının Evlenme Ve Boşanma Hallerinde Durumu, II. Uluslararası Kadın Ve Hukuk Sempozyumu (Ed. GÖKALP ALICA, S. Suzan/ BASA, Necdet), Cilt 1, Türkiye Barolar Birliği Yayınları, No: 381, Ankara, 2019, ss.373-387.
  9. ATASAYAN, Gözde: Kadının Soyadı da Yok, Prof. Dr. Mustafa DURAL’a Armağan (Ed. ÖĞÜZ, Tufan/ GÜMÜŞ, Mustafa Alper/ SARI, Suat/ ÖZEN, Burak/ KURT, Ekrem/ SAĞLAM, İpek), Filiz Kitabevi, İstanbul, 2013, ss.199-220.
  10. ATASOY, Hakan: Evli Kadının Soyadı Sorunu ‘Anayasal’ mı?’, ‘Bireysel’ mi?’, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, Sayı 5 (70. Yıl Armağanı), 2015, ss.131-170.
  11. AYAN, Serkan: Anayasa Mahkemesi Kararları ve Çocuklar ile Kadının Soyadına İlişkin Değişiklik Tasarısı Taslağı Işığında Soyadının İlk Kez Edinilmesi, Kendiliğinden Değişmesi ve Değiştirilmesi, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16. Cilt, 4. Sayı, Ankara, 2012, ss.19-90.
  12. AYDIN, Gülşah Sinem: Türk Medeni Kanunu M.187 (Anayasa Mahkemesinin 187. Maddenin İptali İstemini Red Kararı ve Gerekli Görülen Yeni Düzenleme Hakkında Bir Değerlendirme), Prof. Dr. Mustafa DURAL’a Armağan (Ed. ÖĞÜZ, Tufan/ GÜMÜŞ, Mustafa Alper/ SARI, Suat/ ÖZEN, Burak/ KURT, Ekrem/ SAĞLAM, İpek), Filiz Kitabevi, İstanbul, 2013, ss.246-275.
  13. BAŞOĞLU, Başak: Adın Ne Değeri Var?-Evliliğin Kadının Soyadına Etkisi, Legal Hukuk Dergisi, 15. Cilt, 176. Sayı, 2017, ss.3881-3918. (Adın Değeri) BAŞOĞLU, Başak: Soybağının Çocuğun Soyadına Etkisi, İnönü Üniversitesi Hukuk Dergisi, Cilt 8, No 1, 2017, ss.351-378. (Çocuğun Soyadı) B