KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 1

Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (Cedaw) Denetim Usulleri ve Türkiye Uygulaması

Anıl Ergun Güven(İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0000-0001-8446-7596
Sayfa
43–59
Yayın Tarihi
2026-06-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Türkiye özelinde ise, sözleşmeye taraf olma süreci, İhtiyari Protokol’ün kabulü ve düzenli raporlama yükümlülükleri çerçevesinde denetim mekanizmalarının işleyişi değerlendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kadına Yönelik Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi, kadınlara yönelik ayrımcılığın ortadan kaldırılmasını amaçlayan en kapsamlı uluslararası insan hakları sözleşmelerinden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sözleşme, yalnızca normatif düzenlemeler getirmekle kalmayıp, aynı zamanda etkili bir denetim sistemi de öngörmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Türkiye özelinde ise, sözleşmeye taraf olma süreci, İhtiyari Protokol’ün kabulü ve düzenli raporlama yükümlülükleri çerçevesinde denetim mekanizmalarının işleyişi değerlendirilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kadın Hakları · Bireysel Başvuru · Soruşturma Usulü.

Özet

Kadına Yönelik Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi, kadınlara yönelik ayrımcılığın ortadan kaldırılmasını amaçlayan en kapsamlı uluslararası insan hakları sözleşmelerinden biridir. CEDAW kadınların insan hakkı ihlallerine özgün olarak geliştirilen ilk sözleşme olma özelliği sebebiyle Kadınların Anayasası olarak bilinmektedir. Sözleşme ilk olarak cinsiyet temelli her türlü ayrımcılığın ortadan kaldırılmasını ve kadınların temel haklarını yasalar yoluyla güvence altına almayı amaçlamaktadır. Sözleşme, yalnızca normatif düzenlemeler getirmekle kalmayıp, aynı zamanda etkili bir denetim sistemi de öngörmektedir. CEDAW kapsamında öngörülen denetim usulleri; sözleşmenin 17–22. maddeleri arasında düzenlenen denetim mekanizması ile CEDAW İhtiyari Protokol çerçevesinde geliştirilen bireysel başvuru ve soruşturma prosedürlerinden oluşmaktadır. Bu mekanizmalar, klasik uluslararası denetim yöntemlerinden farklı olarak bağlayıcı yaptırımlardan farklı olarak uluslararası kamuoyu baskısı ve devletlerin iç hukuk reformlarını teşvik etme işlevi görmektedir. Türkiye özelinde ise, sözleşmeye taraf olma süreci, İhtiyari Protokol’ün kabulü ve düzenli raporlama yükümlülükleri çerçevesinde denetim mekanizmalarının işleyişi değerlendirilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güven, A. E. (2026). Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (Cedaw) Denetim Usulleri ve Türkiye Uygulaması. İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 1, 43–59. https://ajindex.com/articles/1590201

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. A. Aslı ŞİMŞEK, “Bir İnsan Hakları İhlali ve Ayrımcılık Biçimi Olarak Toplumsal Cinsiyet Rolleri ve Kalıpyargıları: CEDAW Çerçevesinde Bir İnceleme”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 11, S. 2, 2020, ss. 496-513.
  2. Bilge BİNGÖL SCHRİJER, İnsan Haklarının Uluslararası Alanda Yargı Dışı Korunması, Ankara, Adalet Yayınevi, 2023, s.87-93.
  3. Bihterin Vural DİNÇKOL, “Kadının İnsan Hakları”, İnsan Hakları Hukuku ve Kadın, Dinçkol, Bihterin Vural (der.), İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul 2003, ss.13-20, s. 14-15.
  4. Feride ACAR, “Kadınların İnsan Haklarında Ulusalüstü Standartlar ve Denetim: CEDAW Örneği Bağlamında Bazı Gözlemler”, Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları: Eşitsizlikler, Mücadeleler, Kazanımlar, Durudoğan, Hülya/ Gökşen, Fatoş/ Oder, Bertil Emrah/ Yükseker, Deniz (der.), Koç Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2014, ss.185-195, s.190.
  5. Demet ÖZDAMAR, CEDAW Sözleşmesi: Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesine Dair Sözleşme ve Ek İhtiyari Protokol’ün, İç Hukukumuza, Özellikle Yeni Aile Hukukumuza Etkisi, Seçkin Yayıncılık, Ankara, Ekim 2009, s. 455.
  6. Andrew BYRNES, “The Committee on the Elimination of Discirimination against Women”, Women’s Human Rights: CEDAW in İnternational, Reyonalar and National Law, Der. Anne HELLUM, Henriette Sinding AASEN, Cambridge University Press, ss. 27-61, s.28.
  7. Gülay ARSLAN ÖNCÜ, Toplumsal Cinsiyete Dayalı Ayrımcılık Vakalarında CEDAW: Bireysel Şikâyet Başvurusu ve Soruşturma Usulleri Bağlamında Bir Potansiyel ve Etkililik Analizi, Kadına Karşı Ayrımcılık Hukuk, Toplum, Devlet ve CEDAW içinde, Der. Sevinç ERYILMAZ- Gökçiçek AYATA- Pınar ÇAĞLI, Zoe Yayınları, 2022, İstanbul, ss.273-311, s. 277.
  8. Semih GEMALMAZ, Ulusalüstü İnsan Hakları Hukukunun Genel Teorisine Giriş, Cilt-1, İstanbul,2012, s.684.
  9. Sevda BORA ÇINAR, “Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) m. 2/f Işığında 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndaki Cinsiyetçi İfadelerin Değiştirilmesi Gerekliliği Üzerine Bir Değerlendirme”, İstanbul Hukuk Mecmuası, C. 81, S. 2, 2023, ss. 349-376.
  10. Uluslararası Hukuk ve Uygulama, Der. Gökçeçiçek AYATA, Sevinç ERYILMAZ, Bertil EMRAH ODER, İnsan Hukuku Çalışmaları, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2010, s.550.
  11. Gülay ARSLAN ÖNCÜ, “R.K.B.v. Türkiye”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Cilt:72, S.1, 2014, s.947-964.