Dergiler / Econharran / 2020 / Cilt: 4 - Sayı: 6

TANZİMAT'A GEÇİŞ SÜRECİNDE URFA HAREMEYN VAKFI

Sayfa
55–75
Yayın Tarihi
2020-08-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kısaca bu çalışma Haremeyn vakıflarının Urfa şubesine ait faaliyetleri Tanzimat dönemi uygulamaları bağlamında değerlendirmeye yöneliktir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı vakıfları sultanlardan ortalama insanlara kadar geniş katılımlı bir tabana sahip toplumsalcı kuruluşlardı.
📊
Temel Bulgular & Veri:İktisadi yapıyı doğrudan etkileyen akar oluşumları, mülkiyet yapılarını da etkileyerek özel mülkiyetleri kamusal mülkiyetlere dönüştürmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Kısaca bu çalışma Haremeyn vakıflarının Urfa şubesine ait faaliyetleri Tanzimat dönemi uygulamaları bağlamında değerlendirmeye yöneliktir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Urfa · Haremeyn Vakfı

Özet

Osmanlı vakıfları sultanlardan ortalama insanlara kadar geniş katılımlı bir tabana sahip toplumsalcı kuruluşlardı. Vakıflar amaçlarına yönelik faaliyetleri yerine getirebilmek için “akar” isimli iktisadi birimlere sahiplerdir. Vakıfların oluşumu topluma yönelik hizmetlerin uygulama kapsamını arttırırken kuruldukları şehirlerin iktisadi hayatına da doğrudan katkılarda bulunmaktaydı. İktisadi yapıyı doğrudan etkileyen akar oluşumları, mülkiyet yapılarını da etkileyerek özel mülkiyetleri kamusal mülkiyetlere dönüştürmüştür. Çalışmamıza konu olan Urfa Haremeyn vakfı bir şehir ölçeği sınırlarını aşarak ülke genelinde yaygınlaşmış olan Haremeyn Vakfının bu şehirdeki işlevselliğini “Tanzimat” dönemi koşullarında değerlendirmektedir. Tanzimat dönemi Osmanlı devletinin merkezileşme eğilimlerini arttırdığı bir dönemdir. Haremeyn vakıfları da devletin merkezileşme eğilimi taşıdığı bu yeni dönemde de işlevsellik bağlamında olmasa da idari yapılanmada bir dönüşümü temsil etmişti. Tanzimat döneminde tesis edilen vakıfların yönetimleri denetimi merkeze alarak Evkaf Müdürlüklerine geçmiştir. Kısaca bu çalışma Haremeyn vakıflarının Urfa şubesine ait faaliyetleri Tanzimat dönemi uygulamaları bağlamında değerlendirmeye yöneliktir.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖĞÜT, T. (2020). TANZİMAT'A GEÇİŞ SÜRECİNDE URFA HAREMEYN VAKFI. Econharran, Cilt: 4 - Sayı: 6, 55–75. https://ajindex.com/articles/829309

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Kitap ve Makaleler; Barkan, Ö.(2000), “İmaret Sitelerinin Kuruluş ve İşleyiş Tarzına Ait Araştırmalar” Osmanlı Devleti’nin Sosyal ve Ekonomik Tarihi Tetkikler- Makaleler, Cilt II., Yayına Hazırlayan Hüseyin Özdeğer, İstanbul,İstanbul Üniversitesi Faroqhı, S. (çeviren Gül; Çağalı Güven).(1995). Hacılar ve Sultanlar. İstanbul.
  2. Tarih Vakfı Yurt Yayınları Tabakoğlu, A(1994).Türk İktisat Tarihi, II. Baskı.İstanbul.
  3. Dergah Yay. Faroqhı, S, (çeviren Neyyir Kalaycıoğlu),(2000).
  4. Osmanlıda Kent ve Kentliler, İstanbul. Tarih Vakfı Yurt Yayınları Faroqhi,S(2005), Çeviri: Elif Kılıç. Osmanlı Kültürü ve Gündelik yaşamı, İstanbul.
  5. Tarih Vakfı Güzelbey, C,(1970). Gaziantep Şer’i Mahkeme Sicillerinden Örnekler, Fasikül 3., Gaziantep Kültür Derneği Yayınları.
  6. Kenanoğlu, M(2008), Osmanlı Millet Sistemi İstanbul. Küre Yay. Öztürk;N(1995) Türk Yenileşme Tarihi Çerçevesinde Vakıf Müessesi. Ankara T.D.V Özkaya, Yücel(1985). XIII. YY’ da Osmanlı Kurumları ve Toplum Yaşantısı. Ankara,
  7. K.T.B. Yay. Kazıcı, Z(1993) “Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Urfa’daki Vakıf Hizmetleri”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İlahiyat Dergisi, Sayı: 5-6, İstanbul, 64-84
  8. Tabakoğlu, A(2005),“ XVII. ve XVIII. Yüzyıl Osmanlı Bütçeleri”, İktisat Tarihi Toplu Makaleler 1, İstanbul.
  9. Kitabevi Tabakoğlu, A (2005), “ Klasik Dönem Osmanlı Vakıf Sistemi”, İktisat Tarihi Toplu Makaleler 1, İstanbul,
  10. Kitabevi Öğüt, T(2013).18.-19.YY’da Birecik Sancağında İktisadi ve Sosyal Yapı. Ankara.
  11. TTK Öğüt, Tahir(1999).18.-19.YY’da Urfa Şehrinin İktisadi ve Sosyal Yapılanmasında Rızvaniye Vakfının Yeri. İstanbul. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. Öğüt, T(2011), “Urfa’da Tanzimat’a Geçiş Sürecinde İdari ve Mali Yapı”, ZKU, Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 7, Sayı 142011, Zonguldak, 325-344
  12. Pakalın, M. Z(1992), “Harameyn Vakfı” Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, C; I, Ankara,
  13. M.E.B Yay. Urfa Salnamesi(1927). İlhami Matbaası. İstanbul.