Dergiler / ViraVerita E-Dergi / 2018 / Sayı: 8

SSCB-Türkiye İlişkilerinde Kıbrıs Sorunu (1964-1979)

The Cyprus Question in USSR-Turkey Relations (1964-1979)

Sayfa
223–246
Yayın Tarihi
2018-12-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu nedenle SSCB ve Türkiye, Kıbrıs’ın bağımsızlığını desteklediler ve iki toplumun eşit haklarını vurguladılar.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Soğuk Savaş’ın yumuşama döneminde SSCB, Batı Blokuna yönelik barış içinde bir arada yaşama politikasını sürdürürken, Türkiye çok yönlü bir dış politikayı benimsedi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Karşılıklı üst düzey ziyaretlerle pekiştirilen ve iç, bölgesel ve uluslararası etkenlere bağlı olarak gelişen Türk-Sovyet ilişkilerindeki yakınlaşma süreci, 1960’ların ikinci yarısında başladı.
💡
Sonuç & Katkı:Bu nedenle SSCB ve Türkiye, Kıbrıs’ın bağımsızlığını desteklediler ve iki toplumun eşit haklarını vurguladılar.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Soğuk Savaş · Sovyet Dış Politikası · Türk Dış Politikası

Özet

Soğuk Savaş’ın yumuşama döneminde SSCB, Batı Blokuna yönelik barış içinde bir arada yaşama politikasını sürdürürken, Türkiye çok yönlü bir dış politikayı benimsedi. Karşılıklı üst düzey ziyaretlerle pekiştirilen ve iç, bölgesel ve uluslararası etkenlere bağlı olarak gelişen Türk-Sovyet ilişkilerindeki yakınlaşma süreci, 1960’ların ikinci yarısında başladı. Türkiye SSCB ile yakın ilişkilerini 1979’da Sovyetlerin Afganistan müdahalesine kadar sürdürdü. Yumuşama döneminde SSCB’den ziyade Yunanistan, Ankara tarafından bir tehdit olarak görüldü. Türkiye’nin tehdit algısının dönüşümünde ve Türk-Sovyet ilişkilerinin normalleşmesinde Kıbrıs Sorunu önemli bir rol oynamıştır. Bu çalışma, 1964’ten 1979’a SSCB’nin ve Türkiye’nin Kıbrıs politikalarını incelemektedir.Moskova’nın ve Ankara’nın Kıbrıs politikalarında, farklı nedenlerle de olsa, enosis karşıtlığında ortak bir noktada buluştukları savunulmaktadır. Kıbrıs’ın Yunanistan ile olası birleşmesi, Doğu Akdeniz’de NATO/ABD etkisinin artmasına yol açabilecekti. Moskova, Washington’un bölgedeki denetimini arttıracak her politikaya karşı çıkarken; Ankara, Türkiye ve Yunanistan arasındaki bölgesel dengenin korunmasıyla ilgileniyordu. Kıbrıs’ın Yunanistan ile olası birleşmesi aynı zamanda Akdeniz’deki dengeyi Yunanistan’ın lehine bozabilecekti. Bu nedenle SSCB ve Türkiye, Kıbrıs’ın bağımsızlığını desteklediler ve iki toplumun eşit haklarını vurguladılar.

Abstract

During the détente period of the Cold War, while USSR maintained its policy of peaceful coexistence toward the Western Bloc, Turkey adopted a multi-faceted foreign policy. Rapprochement process of Turkish-Soviet relations which was reinforced by mutual high-level visits and developed due to internal, regional and international factors, began in the second half of 1960s. Turkey maintained its close relations with the USSR until the latter’s intervention in Afghanistan in 1979. During the détente period, instead of USSR, Greece was seen as a threat by Ankara. The Cyprus Question has played an important role in the transformation of Turkey’s threat perception and normalization of Turkish-Soviet relations. This study analyses the Cyprus policies of USSR and Turkey from 1964 to 1979. It argues that Moscow and Ankara found a common ground in their Cyprus policies on their opposition to enosis, though for different reasons. The possible incorporation of Cyprus into Greece could lead to enlargement of NATO/US influence in the Eastern Mediterranean. While Moscow opposed any policy that would reinforce Washington’s control in the region, Ankara was interested in maintenance of the regional balance between Turkey and Greece. The possible union of Greece and Cyprus could also disrupt the balance in the Mediterranean in favour of Greece. Therefore, USSR and Turkey supported the independence of Cyprus and emphasized the equal rights of the two communities.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

CANAR, B. (2018). SSCB-Türkiye İlişkilerinde Kıbrıs Sorunu (1964-1979). ViraVerita E-Dergi, Sayı: 8, 223–246. https://ajindex.com/articles/822001

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Armaoğlu, F. H. (1965). Turkey and the United States: A New Alliance (1). The Turkish Yearbook of International Relations, 6, 1-15.
  2. Armaoğlu, F. (2000). 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1914-1995). (12. Baskı). İstanbul:
  3. Alkım Yayınevi.
  4. Aydın, M. (2004). Turkish Foreign Policy Framework and Analysis. Erişim http://sam.gov.tr/wpcontent/uploads/2011/12/mustafaaydin.pdf
  5. Aziz, A. (1969a). Sovyetlerin Kıbrıs Tutumları 1965-1970. SBF Dergisi, 24 (4), 201-244.
  6. Aziz, A. (1969b). 1964 Yılında Kıbrıs Buhranı ve Sovyetler Birliği. SBF Dergisi, 24 (3), 167-210.
  7. Bölükbaşı, S. (1993). The Johnson Letter Revisited. Middle Eastern Studies, 29 (3), 505-525.
  8. Bölükbaşı, S. (2001). Kıbrıs Uyuşmazlığı ve Birleşmiş Milletler: 1954-1996 Arası Barışçı Çözümsüzlük. Faruk Sönmezoğlu (Der.), içinde, Türk Dış Politikasının Analizi (s. 281-305). (2. Baskı). İstanbul:
  9. DER Yayınları.
  10. Brands, Jr., H. W. (1987). America Enters the Cyprus Tangle, 1964. Middle Eastern Studies, 23 (3), 348-362.
  11. Cutler, R. (2010). Russian Imperial and Soviet Relations with Greece and Turkey: A Comparative International Systems Perspective. Erişim http://www.robertcutler.org/download/html/ch91dc.html
  12. Erhan, Ç. (2001). 1960-1980 ABD ve NATO’yla İlişkiler. Baskın Oran (Der.), içinde, Türk Dış Politikası Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar (s. 681-715). (2. Baskı). İstanbul: İletişim. Excerpts From Gromyko’s Speech Before the U.N. (1964, Aralık 8). The New York Times. Erişim https://www.nytimes.com/1964/12/08/archives/excerpts-from-gromykos-speechbefore-the-un.html Excerpts From Gromyko’s Speech at U.N. Assembly (1975, Eylül 24). The New York Times. Erişim https://www.nyti.ms/1PtZDrD
  13. Fırat, M. (1997). 1960-1971 Arası Türk Dış Politikası ve Kıbrıs Sorunu. Ankara:
  14. Siyasal Kitabevi.
  15. Fırat, M. (2001). 1960-1980 Yunanistan’la İlişkiler. Baskın Oran (Der.), içinde, Türk Dış Politikası Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar (s. 716-767). (2. Baskı). İstanbul: İletişim. General Assembly Resolutions 20th Session 2077 (XX). (1965). Question of Cyprus. Erişim http://www.un.org/documents/ga/res/20/ares20.html Geneva Declaration of July 1974 on Cyprus. (1974). Erişim www.prio-cyprusdisplacement. net/images/users/1/1974-Geneva-Declaration-pdf Gönlübol, M., Ülman, H., Esmer, A. Ş., Sar, C., Sezer, D., Bilge, A. S., Sander, O., Kürkçüoğlu, Ö., (1996). Olaylarla Türk Dış Politikası (1919-1995). (9. Baskı). Ankara:
  16. Siyasal Kitabevi.
  17. Harris, G. (1972). Cross-Alliance Politics: Turkey and the Soviet Union