Dergiler / ViraVerita E-Dergi / 2019 / Sayı: 9

Bilimsel Kuramların Eş-ölçülemezliğine bir Meydan Okuma: Kavramsal Şema-İçerik İkiliğinin Reddi

Sayfa
74–89
Yayın Tarihi
2019-05-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Özellikle “tercüme” ve “yorumlama” kavramlarının arasındaki farkın altını çizerek bu itiraza karşı çıkmak mümkündür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Geleneksel bilim anlayışının birikimsel olarak ilerleyen bilim tanımına karşı Thomas Kuhn’un öne sürmüş olduğu “bilimsel kuramların eş-ölçülemezliği” tezi, ardışık bilimsel paradigmaların ortak bir ölçüte sahip olmadığını ve birbirlerine tercüme edilemeyeceğini ifade eder.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ona göre farklı kavramsal şemalardan söz etmek tutarsızdır, zira paradigmalar arası tercümenin mümkün olduğu durumlarda farklı kavramsal şemalar söz konusu değildir.
💡
Sonuç & Katkı:Özellikle “tercüme” ve “yorumlama” kavramlarının arasındaki farkın altını çizerek bu itiraza karşı çıkmak mümkündür.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:eş-ölçülemezlik · içerik · kavramsal şema

Özet

Geleneksel bilim anlayışının birikimsel olarak ilerleyen bilim tanımına karşı Thomas Kuhn’un öne sürmüş olduğu “bilimsel kuramların eş-ölçülemezliği” tezi, ardışık bilimsel paradigmaların ortak bir ölçüte sahip olmadığını ve birbirlerine tercüme edilemeyeceğini ifade eder. Öte yandan Donald Davidson, eş-ölçülemezlik tezine karşı güçlü bir argüman geliştirmekte ve paradigma veya kavramsal şema ile bu şema tarafından yorumlanmayı bekleyen içerik ikiliğine karşı çıkmaktadır. Ona göre farklı kavramsal şemalardan söz etmek tutarsızdır, zira paradigmalar arası tercümenin mümkün olduğu durumlarda farklı kavramsal şemalar söz konusu değildir. Tercümenin mümkün olmadığı durumlarda ise tercüme edilemeyen şeyin bir dil olduğunu iddia etmek yanlıştır. Bu nedenle eş-ölçülemezlik tezi savunulabilir değildir. Ancak Davidson’un argümanları itiraz edilemez değildir. Özellikle “tercüme” ve “yorumlama” kavramlarının arasındaki farkın altını çizerek bu itiraza karşı çıkmak mümkündür.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SANDIKCIOĞLU, P. A. (2019). Bilimsel Kuramların Eş-ölçülemezliğine bir Meydan Okuma: Kavramsal Şema-İçerik İkiliğinin Reddi. ViraVerita E-Dergi, Sayı: 9, 74–89. https://ajindex.com/articles/821983

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Baghramian, M. (1998). Why conceptual schemes?. In Proceedings of the Aristotelian Society (pp. 287-306).
  2. Aristotelian Society. Davidson, D. (1973–1974). On the very idea of a conceptual scheme. Proceedings and addresses of the American Philosophical Association, 47, s. 5–20
  3. Hacker, P. M. (1996). On Davidson's idea of a conceptual scheme. The Philosophical Quarterly (1950-), 46(184), 289-307.
  4. Kitcher, P. (1982, J). Implications of incommensurability. In PSA: Proceedings of the Biennial Meeting of the Philosophy of Science Association (Vol. 1982, No. 2, s. 689-703). Philosophy of Science Association. Kuhn, T. S. (1982). Commensurability, comparability, communicability. In PSA: Proceedings of the biennial meeting of the Philosophy of Science Association (Vol. 1982, No. 2, s. 669-688). Philosophy of Science Association. Kuhn, T. S. (1996). The structure of scientific revolutions. University of Chicago press. Malpas, Jeff (2015). "Donald Davidson", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2015 Edition), Edward N. Zalta (ed.), URL =. Sankey, H. (1990). In defence of untranslatability. Australasian Journal of Philosoph-y, 68(1), 1-21.