Dergiler / Vankulu Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2022 / Sayı: 9

Yukarı Karasu Havzasının Jeomorfolojisi (Dorutay ve Yakın Çevresi)

Sayfa
10–31
Yayın Tarihi
2022-07-10
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yapılan arazi çalışmalarında, sekiler sadece Çırak-Hacıali-Seydibey yerleşim birimlerince çevrelenmiş havzanın batı bölümünde iki (2) basamak halinde tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma Doğu Anadolu Bölgesi’nin, Yukarı Murat-Van bölümünde yer alan Yukarı Karasu Havzasını kapsamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yapılan arazi çalışmalarında, sekiler sadece Çırak-Hacıali-Seydibey yerleşim birimlerince çevrelenmiş havzanın batı bölümünde iki (2) basamak halinde tespit edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sahadaki akarsuların günümüzdeki morfolojik görünümlerini, Pleistosen’deki iklim değişiklikleri ile sahadaki tektonik hareketler önemli ölçüde etkilemiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:jeomorfoloji · Fiziki Coğrafya · Dorutay

Özet

Bu çalışma Doğu Anadolu Bölgesi’nin, Yukarı Murat-Van bölümünde yer alan Yukarı Karasu Havzasını kapsamaktadır. Havzayı çevreleyen dağlık alanlar, alçak ve yüksek plato alanları ve havza tabanı-alüvyal sahalar ana jeomorfolojik birimleri oluşturmaktadır. Yapılan arazi çalışmalarında, sekiler sadece Çırak-Hacıali-Seydibey yerleşim birimlerince çevrelenmiş havzanın batı bölümünde iki (2) basamak halinde tespit edilmiştir. Havzanın batı bölümü aynı zamanda sahanın en alçak yerini oluşturmaktadır. Havza tabanında çok fazla sayıda akarsu sekisinin olmayışı sahadaki tektonik çöküntü ile alakalıdır. Büyük bir olasılıkla havzanın orta ve doğu bölümünde akarsu sekileri havza tabanına gömülmüş ve alüvyal boğulma olmuştur. Karasu Nehri, sahanın morfolojisini belirleyen ve kontrol eden en önemli hidrografik birimdir. Bugün havzadaki farklı topoğrafik şekiller, genç tektonik hareketler ile farklı morfoklimatik koşullar altında ortaya çıkmıştır. Araştırma sahasında Dorutay Fayı, Hasantimur Gölü Fayı gibi önemli fay sistemleri yer almaktadır. Sahada Eğribelen, Oymaklı, Yukarı Yorganlı ve Yukarı Balçıklı yerleşim sahalarında faylanma sonucunda tektonik çökme meydana gelmiştir. Sahadaki akarsuların günümüzdeki morfolojik görünümlerini, Pleistosen’deki iklim değişiklikleri ile sahadaki tektonik hareketler önemli ölçüde etkilemiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SEYİTOĞULLARI, M. A., DOĞU, A. F. (2022). Yukarı Karasu Havzasının Jeomorfolojisi (Dorutay ve Yakın Çevresi). Vankulu Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı: 9, 10–31. https://ajindex.com/articles/821742

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. KAYNAKLAR Aktimur, vd. (1979). Özalp ve Çevresinin Yerbilim Verileri, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Rapor No: 6561, Ankara.
  2. Avşin, N. (2017). “Nehir Yataklarının Sınıflandırılması ve Sistematiği.” Sosyal Bilimlerde Akademik Araştırmalar, Hiperlink Yayınları.
  3. Avşin, N.(2021). Nehirlerin Yerkabuğu Hareketlerine (Tektonizmaya) Tepkisi. Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Araştırma ve Değerlendirmeler, Bölüm 57,633-657
  4. Avşin, N. ve Aras, M. (2021). “Aras Nehri Vadisi ve Yakın Çevresinin Jeomorfolojisi (Kağızman-Gaziler Arası). ” Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 4,(5),368-386.
  5. Bozkurt, E.(2001). “Neotectonics of Turkey–a Synthesis.” Geodinamica Acta,(14),3-30.
  6. Buffington, JM., Montgomery DR.(2013).
  7. Geomorphic Classification of Rivers, U.S. Forest Service, Boise, University of Washington, USA. Bridge J.S., Demicco R.V.(2008).
  8. Ground Surface Operations, Ground Shapes and Sediment Beds. Cambridge University Press,
  9. New York. Clarke, L, E., Ventra, D.(2018). “Geology and Geomorphology Of Alluvial and Fluvial Fans: Current Progress and Research Perspectives”. Geological Society, Special Publications, 440,( 27),1-21,
  10. London. Çağlayan, M,A., ve Şengün, M.(2002). 1/100.000 ölçekli Açınsama Nitelikli Türkiye Jeoloji Haritaları, MTA, No: 66, Ankara.
  11. Dewey, J, F., Hempton, M, R., Kidd, W,S,F., Şaroğlu, F., ve Şengör, A,M,C. (1986). “Shortening of Continental Lithosphere: The Neotectonics of Eastern Anatolia - A Young Collision Zone”. Collision Tectonics, Geol, Soc, London Spec, (19),3-36. Doğu vd, (2008). “Doğu Anadolu Van Gölü Havzası Geç Pleistosen ve Holosen Evrimi, Volkanizma, Çevre ve İklimsel Değişimler ve İnsan İlişkileri”. TÜBİTAK Proje No:105Y125, Ankara.
  12. Doğu, A, F., Kuzucuoğlu, C., Akköprü, E., Mouralis, D., Christol, A., Fort, M., Zorer, H., Brunstein, D., Guillou, H., Fontugne, M. (2013). “Van Gölü Havzası Geç Pleistosen ve Holosen Evrimi”. Prof. Dr. İlhan Kayan'a Armağan, Ege Üniversitesi Yayınları, Edebiyat Fakültesi Yayın No: 181, 727-790.
  13. Duman, N, Cıcek, İ. (2011). Erçek Gölü Yakın Çevresinin Jeomorfolojik Özellikleri. Nature Sciences, 6 (4), 169-188
  14. Emre, O., Duman, T,Y., Olgun, Ş., Özalp, S., ve Elmacı, H.(2012). 1:250.000 ölçekli Türkiye Diri Fay Haritası Serisi, Başkale (NJ38-6) Paftası. Seri No:55, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Ankara.
  15. Erinç, S. (1953). Doğu Anadolu Coğrafyası. İstanbul Üniversitesi Yayını, No: 572,İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Enstitüsü Yayını, No:15,İstanbul.
  16. Erinç, S.(2000). Jeomorfoloj