Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 37 - Sayı: 2

Türk İşaret Dilinde Anlamsal Bağlantılığın ve Gösterimselliğin Sözlüksel Erişime Etkisi

Effects of Semantic Relatedness and Iconicity on Lexical Access in Turkish Sign Language

Sayfa
276–289
Yayın Tarihi
2020-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular, sözlüksel erişim sürecinde anlamsal bağlantılığın önemli derece kolaylaştırıcı etkisi olmasına karşın gösterimselliğin herhangi bir önceleme etkisini artırmadığını göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İşaretlenen diller üzerine yapılan çalışmalar, sözlüksel önceleme etkilerine ve belki de insan dilinin doğasının ne olduğu konusundaki bilgiye doğrudan bir etki oluşturabileceğini işaret etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada ise Türk İşaret Dilinde anlamsal bağlantılığın ve gösterimselliğin, sözlüksel erişim sürecine etkisi ve sözlüksel işlemleme hızı araştırılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular, sözlüksel erişim sürecinde anlamsal bağlantılığın önemli derece kolaylaştırıcı etkisi olmasına karşın gösterimselliğin herhangi bir önceleme etkisini artırmadığını göstermiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Gösterimsellik · sözlüksel erişim · anlamsal önceleme

Özet

İşaretlenen diller üzerine yapılan çalışmalar, sözlüksel önceleme etkilerine ve belki de insan dilinin doğasının ne olduğu konusundaki bilgiye doğrudan bir etki oluşturabileceğini işaret etmektedir. Sözlüksel erişimi inceleyen son çalışmalar, dilsel bilginin zihinsel sözlükçede nasıl yapılaştığı ve bu sözlükçeye nasıl ulaştığı hakkında detaylı bilgi sunmaktadır. Bu çalışmada ise Türk İşaret Dilinde anlamsal bağlantılığın ve gösterimselliğin, sözlüksel erişim sürecine etkisi ve sözlüksel işlemleme hızı araştırılmaktadır. Katılımcılara SuperLab 5.0 programı yardımıyla birincil-gösterimsel hedef işaret çiftinden (örn. SİLGİ) oluşan ve ikinci işareti tanımayı amaçlayan çevrimiçi Sözlüksel Karar Testi uygulanmıştır. Birincil işaretler şu şekildedir: (i) gösterimsel ve anlamsal bağlantılı (örn. KALEMTRAŞ) (ii) gösterimsel olmayan ve anlamsal olarak bağlantılı (örn. ÖĞRENCİ) (iii) anlamsal olarak bağlantısız (örn. ÇATAL). Araştırmaya Türk işaret dili (TİD) anadili konuşucusu olan ve en az 10 yıldan beri günlük hayatında, Türkiye’deki Sağır toplumun parçası olan TİD ile bağlantısını olduğunu belirten 17 doğuştan sağır birey katılmıştır. Elde edilen bulgular, sözlüksel erişim sürecinde anlamsal bağlantılığın önemli derece kolaylaştırıcı etkisi olmasına karşın gösterimselliğin herhangi bir önceleme etkisini artırmadığını göstermiştir.

Abstract

The study of signed language promises to have a profound effect on lexical priming effects, and perhaps ultimately on our understanding of the nature of human language. Recent studies on lexical access have given detailed information about how linguistic information is structured and accessed in the mental lexicon. In this study, the effects of semantic relatedness and iconicity on lexical access in Turkish Sign Language (TİD) and lexical processing speed were studied. Being composed of primer-iconic target sign, an online lexical decision task which aims to recognise target sign (e.g., plastıc-eraser) was applied to deaf participants via SuperLab 5.0. Prime signs were as follows: (i) iconic and semantically related (e.g., pencıl-sharpener) (ii) non-iconic and semantically related (e.g., student), or (iii) semantically unrelated (e.g., fork). 17 deaf, native TİD signers who are a part of Turkish deaf community for more than 10 years and who stated that they had daily contact with TİD took part in the study. The findings showed that semantic relatedness has significant facilitation effect on lexical access processing yet iconicity does not increase the priming effect.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MAKAROĞLU, B. (2020). Türk İşaret Dilinde Anlamsal Bağlantılığın ve Gösterimselliğin Sözlüksel Erişime Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 37 - Sayı: 2, 276–289. https://ajindex.com/articles/81885

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Anderson, D. ve Reilly, J. S. (2002). The MacArthur Communicative Development Inventory: Normative data for American Sign Language. Journal of Deaf Studies and Deaf Education, 7, 83-106.
  2. Baus, C., Carreiras, M. ve Emmorey, K. (2013). When does iconicity in sign language matter? Language and Cognitive Processes, 28(3), 261-271.
  3. Boyes Braem, P. (1986). Two aspects of psycholinguistic research: iconicity and temporal structure. B. Tervoort (ed.), Signs of Life-Proceedings of the Second European Congress on Sign Language Research içinde (No. 50, ss. 65-74).
  4. Bosworth, R. G. ve Emmorey, K. (2010). Effects of iconicity and semantic relatedness on lexical access in American Sign Language. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 36(6), 1573. Breadmore, H. L. (2007). Inflectional morphology in the literacy of deaf children. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). The University of Birmingham. Brentari, D. (1998). A prosodic model of sign language phonology. Cambridge, MA:MIT press. Campbell, R., Martin, P. ve White, T. (1992). Forced choice recognition of sign in novice learners of British Sign Language. Applied Linguistics, 13(2), 185-201.
  5. Carreiras, M., Gutiérrez-Sigut, E., Baquero, S. ve Corina, D. (2008). Lexical processing in Spanish Sign Language (LSE). Journal of Memory and Language, 58(1), 100-122.
  6. Corina, D. P. ve Emmorey, K. (1993). Lexical priming in American Sign Language. Paper presented at the 34th Annual Meeting of the Psychonomic Society. Washington. Corina, D. P. ve Hildebrandt, U. (2002). Psycholinguistic investigations of phonological structure in American Sign Language. R. P. Meier, K. Cormier ve D. Quinto-Pozos (Ed.), Modality and Structure in Signed and Spoken Languages içinde (s. 88-111).
  7. Cambridge, England: Cambridge University Press.
  8. Cormier, K., Schembri, A., Vinson, D. ve Orfanidou, E. (2012). First language acquisition differs from second language acquisition in prelingually deaf signers: Evidence from sensitivity to grammaticality judgement in British Sign Language. Cognition, 124(1), 50-65.
  9. Dikyuva, H., Makaroğlu, B. ve Arık, E. (2015). Türk İşaret Dili Dilbilgisi kitabı. Ankara: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Yayınları.
  10. Emmorey, K. (2002).
  11. Language, Cognition, and the Brain: Insights from Sign Language Research. Mahwah, NJ: Erlbaum. Emmorey, K. (1991). Repetition priming with aspect and agreement morphology in American Sign Language. Journal of psycholinguistic research, 20(5), 365-388.
  12. Emmorey, K., Grabowski,