Dergiler / Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi / 2015 / Cilt: 20 - Sayı: 1

Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Değişik Fizyolojik Dönemlerde Oluşturulan Tuz Stresine Tepkilerinin Belirlenmesi

Sayfa
31–42
Yayın Tarihi
2015-06-04
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Tuz dozları ve uygulama zamanları arasında incelen özellikler yönüyle interaksiyonların önemli olması, tuzun zararlı etkisinin doz ve uygulama zamanına göre değiştiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tuzluluk, bitki gelişmesinde en önemli abiyotik stres faktörlerinden birisi olup bilinçsiz sulamaya bağlı olarak dünyada giderek yaygınlaşmakta ve önemli ürün kayıplarına yol açmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu araştırmada çimlenme aşamasında tuza duyarlıdan-dayanıklıya kadar tepki gösteren 3 ekmeklik buğday genotipi bitki materyali olarak kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Tuz dozları ve uygulama zamanları arasında incelen özellikler yönüyle interaksiyonların önemli olması, tuzun zararlı etkisinin doz ve uygulama zamanına göre değiştiğini göstermektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Buğday · tuz stresi · gelişme dönemleri

Özet

Tuzluluk, bitki gelişmesinde en önemli abiyotik stres faktörlerinden birisi olup bilinçsiz sulamaya bağlı olarak dünyada giderek yaygınlaşmakta ve önemli ürün kayıplarına yol açmaktadır. Bu araştırmada çimlenme aşamasında tuza duyarlıdan-dayanıklıya kadar tepki gösteren 3 ekmeklik buğday genotipi bitki materyali olarak kullanılmıştır. Bitkilere dört farklı fizyolojik dönemde uygulanan tuzun, çeşitlerin verim ve bazı verim bileşenleri üzerine olan etkileri Tesadüf Bloklarında Bölünen Bölünmüş Parseller Deneme Deseninde 4 tekerrürlü saksı denemesi olarak incelenmiştir. Genotiplere dört farklı fizyolojik dönemde (Çimlenme-sürme, Z; kardeşlenme-sapa kalkma, Z2; başaklanma-çiçeklenme, Z3 ve döllenme-erme, Z4), EC’si ayarlanmış sulama suyu ile tarla kapasitesinde sulanarak tuz stresi oluşturulmuştur. Bu amaçla; bitkiler sürekli olarak 0.6, 6 ve 12 dS m-1 EC ye sahip sulama suyu ile belirtilen fizyolojik devrelerde tarla kapasitesinde sulanmış ve hasada kadar yetiştirilmiştir. Farklı fizyolojik gelişme dönemlerinde artan tuz dozlarının uygulandığı ekmeklik buğday genotiplerinde; tuz dozu ve uygulama zamanlarının etkisi genotiplere göre değişmekle birlikte genelde incelenen özellikler yönüyle önemli bulunmuştur. Artan tuz dozları ve uzayan tuza maruz kalma süreleri incelenen özelikler yönüyle önemli düzeyde zararlı etkilere neden olmuştur. Tuz dozları ve uygulama zamanları arasında incelen özellikler yönüyle interaksiyonların önemli olması, tuzun zararlı etkisinin doz ve uygulama zamanına göre değiştiğini göstermektedir. Araştırmada kullanılan ekmeklik buğday genotiplerinde çimlenmeden itibaren tuza maruz bırakıldığında önemli ölçüde zararın meydana geldiği, döllenmeden sonra tuza maruz bırakıldığında ise genelde incelenen özellikler yönüyle önemli bir etkinin ortaya çıkmadığı belirlenmiştir

Abstract

Tuzluluk bitki gelişmesinde en önemli abiyotik stres faktörlerinden birisi olup sulamaya bağlı olarak dünyada giderek yaygınlaşmakta ve önemli ürün kayıplarına yol açmaktadır. Genotiplere dört farklı fizyolojik dönemde (Çimlenme-sürme, Z1; kardeşlenme-sapa kalkma, Z2; başaklanma-çiçeklenme, Z3 ve döllenme-erme, Z4), EC’si ayarlanmış sulama suyu ile tarla kapasitesinde sulanarak tuz stresi oluşturulmuştur. Bu amaçla; bitkiler sürekli olarak 0.6, 6 ve 12 dS m-1 EC ye sahip sulama suyu ile belirtilen fizyolojik devrelerde tarla kapasitesinde sulanmış ve hasada kadar yetiştirilmiştir. Farklı fizyolojik gelişme dönemlerinde artan tuz konsantrasyonlarının uygulandığı ekmeklik buğday genotiplerinde; tuz konsantrasyonları ve uygulama zamanları genotiplere göre değişmekle birlikte genelde incelenen özellikler yönüyle önemli bulunmuştur. Artan tuz konsantrasyonu ve uzayan tuz uygulama süreleri incelenen özelikler yönüyle artan düzeyde zararlı etkilere neden olmuştur. Tuz dozları ve uygulama zamanları arasında incelen özellikler yönüyle interaksiyonların önemli olması, tuzun zararlı etkisinin doz ve uygulama süresine (zamanına) göre değiştiğini göstermektedir. Araştırmada kullanılan ekmeklik buğday genotiplerinde çimlenmeden itibaren tuza maruz bırakıldığında önemli ölçüde zararın meydana geldiği, döllenmeden sonra tuza maruz bırakıldığında ise genelde incelenen özellikler yönüyle önemli bir etkinin ortaya çıkartmadığı belirlenmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ATAK, M., ATIŞ, İ., UYGUR, V., ERAYMAN, M. (2015). Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Değişik Fizyolojik Dönemlerde Oluşturulan Tuz Stresine Tepkilerinin Belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, Cilt: 20 - Sayı: 1, 31–42. https://ajindex.com/articles/792894

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Almansouri M, Kinet J M, Lutts S, 2001. Effect of salt and osmotic stresses on germination in Durum Wheat (Triticum durum Desf.). Plant Soil, 231: 245–256.
  2. Atak M, Kaya M D, Okcu G, Çıkılı Y, Çiftçi C Y, 2006. Effects of NaCl on germination, seedling growth and water uptake of Triticale. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 30 (1): 39-47.
  3. Begum F, Karmoker J L, Fattah Q A, Maniruzzaman A F M, 1992. The effect of salinity and its correlation with K+, Na+, Cl- accumulation in germinating seeds of Triticum aestivum L. cv. Akbar. Plant Cell Phsysiol, 33 (7): 1009-1114.
  4. Dhanda S S, Sethi G S, Behl R K, 2004. Indices of drought tolerance in wheat genotypes at early stages of plant growth. Journal of Agronomy and Crop Science, 190:6-12.
  5. Dinç U, Şenol S, Kapur S, Atalay Ü, Cangir C, 1993.
  6. Türkiye Toprakları. Ziraat Fakültesi, Genel Yayın No 51, s 233. Düzgüneş O, Kesici T, Kavuncu O, Gürbüz F, 1987. Araştırma ve Deneme Metotları (İstatistik Metodları II) A.Ü. Ziraat Fakültesi Yayın No:1021, Ders Kitabı: 295, Ankara.
  7. El-Hendawy S E, Hu Y, Yakout G M, Awad A M, Hafiz S E, Schmidhalter U, 2005. Evaluating salt tolerance of wheat genotypes using multiple parameters. European Journal of Agronomy, 22: 243-253. Fernandez G C J, 1992. Effective selection criteria for assessing stress tolerance. (Ed. Kuo C G), Proceedings of the International Symposium on Adaptation of Vegetables and Other Food Crops. In: Temperature and Water Stress, Publication, Taiwan, Taiwan. pp. 257-270.
  8. Fisher R A, Maurer R, 1978. Drought resistance in spring wheat cultivars. I. Grain yield responses. Australian Journal of Agricultural Resaach, 29: 897-917.
  9. Francois L E, Maas E V, Donovan T J, Youngs V L, 1986. Effect of salinity on grain yield and quality, vegetative growth, and germination of semi-dwarf and durum wheat. Agronomy Journal, 78: 1053–1058.
  10. Günes A, Post W H K, Kirkby E A, Aktas M, 1994. Influence of partial replacement on nitrate by amino acid nitrogen or urea in the nutrient medium on nitrate accumulation in NFT grown winter lettuce. Journal Plant and Nutrition, 17(11): 1929-1938.
  11. Gupta S C, Srivastava J P, 1989. Effect of salt stress on morpho-physiological parameters in wheat. Indian Journal of Plant Physiology, 32 (2): 169-171. ISTA, 1996. International rules for seed testing. Rules. Seed Sci. Technol. 24. Supplement. Jaradat A A, Shadid M, Al-Maskri A, 2004. Genetic diversity in batani barley landrace from Oman: II. Response to salinity stress. Crop Science, 44: 997-1007.